به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، در دهههای اخیر گسترش و نفوذ دانش هوش مصنوعی در عرصههای گوناگون علمی، تحولی شگفت در ابعاد مختلف زندگی شهروندان و ساختارهای اجتماعی پدید آورده است. این فناوری نوظهور نهتنها مرزهای دانش را درنوردیده، بلکه پیامدهای ملموس و روزمرهای را برای جوامع شهری نیز به ارمغان آورده است؛ از سامانههای هوشمند ترافیک و پیشبینی آلودگی هوا تا طراحی مسیرهای پیادهمحور و مدیریت بهینه انرژی ساختمانها.
بر پایه گزارشهای بینالمللی، امروز بیش از نیمی از جمعیت جهان در شهرها زندگی میکنند و این نسبت تا سال ۲۰۵۰ به نزدیک ۷۰ درصد خواهد رسید. شهری که چنین رشدی را تجربه میکند، بدون اتکا به ابزارهای تحلیل داده و هوش مصنوعی، در مدیریت مسائل پیچیدهای چون اسکان، حملونقل، کاربری زمین و پایداری محیطزیست ناتوان خواهد ماند. همین واقعیت سبب شده هوش مصنوعی به یکی از محوریترین ابزارهای «شهر هوشمند» در سیاستگذاری شهری کشورهای پیشرو تبدیل شود.
کتاب «هوش مصنوعی در شهرسازی و مدیریت شهری» نوشته سپیده شجاعی، سمیه گنجی و پوریا داورزنی، بنیانی نظری و کاربردی برای آشنایی با مفاهیم، اصطلاحات و روشهای هوش مصنوعی فراهم میآورد. در این اثر با بهرهگیری از مثالهای عینی و مصادیق عملی نشان داده شده که چگونه میتوان از ظرفیتهای هوش مصنوعی در راستای بهبود برنامهریزی شهری بهره برد. هدف آن است که برنامهریزان شهری با کسب شناختی جامع از این حوزه، بتوانند جایگاه و چگونگی بهکارگیری روشهای هوش مصنوعی را در مسائل پیچیده برنامهریزی تشخیص داده و تحلیل کنند.
نویسندگان در معرفی این اثر یادآور شدهاند که فهم فناوری هوش مصنوعی و بهکارگیری آن در برنامهریزی شهری، دیگر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی است که از سکوت در برابر آن جلوگیری میکند و به مدیران شهری کمک میدهد تصمیمهای دادهمحور و دقیقتری اتخاذ کنند.
برگی از کتاب
در بخشی از کتاب با عنوان «کاربردهای هوش مصنوعی در دانش شهری» آمده است: کاربردهای هوش مصنوعی در شهرسازی معمولاً به سه حوزه اصلی تقسیم میشوند: تحلیل فضایی و پایش شهری، پیشبینی و بهینهسازی شبکه حملونقل همگانی. هوش مصنوعی در حوزه نخست، تشخیص کاربری زمین و نقشهبرداری دقیق را مورد توجه قرار داده است. با استفاده از شبکههای عصبی کانولوشنال در حوزه بینایی کامپیوتر، میتوان تصاویر ماهوارهای با وضوح بالا را برای طبقهبندی خودکار و دقیق کاربری زمین و شناسایی تغییرات شهری در طول زمان تجزیهوتحلیل کرد. این امر فرایندهای بهروزرسانی نقشهها و نظارت بر گسترش شهری را بهشدت تسریع میکند. در همین زمینه، نمونههای موفق جهانی مانند سامانههای پایش گسترش شهری با تصاویر ماهوارهای و کاربرد یادگیری عمیق در بهروزرسانی نقشههای کاربری زمین نشان دادهاند که فرایندهایی که پیشتر ماهها زمان میبرد، اکنون در چند ساعت قابل انجام است.
به گفته کارشناسان ، ارزیابی کیفیت محیط شهری دیگر موضوع کاربرد هوش مصنوعی در دانش شهرسازی است. از طریق تحلیل بصری خودکار تصاویر سطح خیابان، هوش مصنوعی میتواند ویژگیهایی مانند قابلیت پیادهروی، تراکم فضای سبز و وجود زیرساختهای خاص را کمیسازی کند. چنین تحلیلهایی مستقیماً بر سیاستهای زیستپذیری و سلامت عمومی تأثیر میگذارد. تجربه شهرهایی چون سنگاپور و کپنهاگ که از تحلیل تصاویر خیابانی برای سنجش آسایش عابران پیاده و بهینهسازی مسیرهای سبز بهره میگیرند ی را از حد حدس و تجربه شخصی به سطح علم و داده ارتقا دهند.
گفتنی است، در حوزه حملونقل نیز مدلهای هوش مصنوعی با تحلیل دادههای لحظهای مسافران، سامانههای موقعیتیاب و دوربینهای ترافیکی، تقاضای سفر را پیشبینی کرده و برنامه زمانبندی اتوبوسها و قطارهای شهری را بهینه میکنند. پژوهشهای اخیر نشان میدهد بهکارگیری این مدلها در شبکههای حملونقل همگانی برخی شهرها، زمان انتظار مسافران و ترافیک خیابانها را بهطور محسوسی کاهش داده است.
کتاب «هوش مصنوعی در شهرسازی و مدیریت شهری» نوشته سپیده شجاعی، سمیه گنجی و پوریا داورزنی بهتازگی از سوی انتشارات نیکایش راهی بازار کتاب شده است
نظر شما