به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در بیرجند، مهدی افتخاری، فعال فرهنگی خراسان جنوبی در آیین نکوداشت محمود رفیعی، پزشک و پژوهشگر نامی خراسان جنوبی، بیان کرد: کارنامه فرهنگی رفیعی، فراتر از ۴۰ عنوان اثری است که در حوزههای تاریخ، اقلیم، گویش و اسناد منتشر کرده است. او در تمام این سالها، مسئولیت اجتماعی خود را در قبال هویت بیرجند فراموش نکرد. «ارجنامه محمود رفیعی؛ پزشک خادم فرهنگ» و کتاب «دکتر محمود رفیعی در آیینه شعر شاعران» تنها بازتابی از جایگاه او در سپهر فرهنگی منطقه است؛ پزشکی که در میان نسخههای طبی، نسخههای تاریخی را نیز پیگیری کرد تا روایتهای پراکنده از منطقه درمیان و قلعه فورگ را به تاریخ مکتوب پیوند بزند.
نقش اسناد کنسولگری در شناخت تاریخ شرق کشور
فرماندار بیرجند نیز در این مراسم با اشاره به کتاب «گزارشهای محرمانه کنسولگری انگلیس در سیستان و قاینات»، جایگاه ویژه این اثر را در تاریخنگاری تبیین کرد.
علی ناصری با تأکید بر دشواری مسیر تحقیق در اسناد دستاول، تصریح کرد: استخراج و ترجمه این آثار تنها با همتی بلند و ممارستی کمنظیر ممکن بوده است.
وی عنوان کرد: این اسناد نه تنها روایتی مستند از تحولات گذشته است، بلکه امروزه به یکی از ستونهای اصلی حافظه تاریخی پژوهشگران شرق کشور برای درک دقیق وقایع سیاسی و اجتماعی آن دوران بدل شده است.
هشدار نسبت به موانع دسترسی به منابع علمی
فرماندار بیرجند همچنین نقدی صریح بر چالشهای دسترسی به منابع مطالعاتی کرد و با ابراز نگرانی از گرانی کتابهای مرجع و آثار پژوهشی، هشدار داد: وقتی بهای یک کتاب به ارقام میلیونی میرسد، عملاً دسترسی دانشجویان و پژوهشگران جوان به دانش، با سدی بلند و نفوذناپذیر مواجه میشود.
ناصری تأکید کرد: تکریم مفاخر و ترویج فرهنگ، تنها در سایه تأمین زیرساختهای مطالعاتی و ایجاد عدالت در دسترسی به کتاب معنا مییابد و بدون تسهیل این مسیر، چراغ پژوهش در جامعه کم فروغ خواهد شد.
هدیهای ماندگار برای حافظه علمی دانشگاه
رئیس دانشگاه علوم پزشکی بیرجند نیز در این آیین از اقدام فرهنگی دکتر رفیعی خبر داد و گفت: وی مجموعهای شامل ۷۵۰ عنوان کتاب را به دانشگاه علوم پزشکی بیرجند اهدا کرده است.
محمود گنجیفرد، ارزش فعالیت این استاد پیشکسوت را فراتر از اهدای کتاب دانست و افزود: جایگاه رفیع دکتر رفیعی در نیم قرن فعالیت مستمر او در دو عرصه علم و فرهنگ نهفته است. رفیعی در کسوت استاد دانشگاه تهران و پزشک، ضمن آموزش و طبابت، آثاری ارزشمند برای معرفی تاریخ و فرهنگ خراسان جنوبی و شرق کشور تدوین کرده است.
دعوت برای روایت تجربه در جمع دانشجویان
وی از دکتر رفیعی دعوت کرد تا با آغاز سال تحصیلی جدید، در جمع دانشجویان حضور یابد و تجربیات علمی و حرفهای خود را برای نسل نو روایت کند زیرا دانشجویان نیازمند آشنایی با شخصیتهایی هستند که بتوانند برای آنان الگو باشند و مسیر زندگی افراد موفق، برای شکلگیری آینده حرفهای آنان اثرگذار است.
گنجیفرد با بیان اینکه بزرگان یک سرزمین متعلق به گذشته یا حال نیستند؛ بلکه متعلق به آیندهاند، وظیفه امروز جامعه را حفظ این سرمایههای انسانی و فراهم کردن زمینه انتقال تجربه آنان به نسلهای بعد دانست. این نگاه، بزرگداشت مفاخر را از یک مراسم تشریفاتی فراتر میبرد؛ چراکه هدف تنها مرور گذشته نیست، بلکه ثبت تجربههایی است که میتواند چراغ راه نسل آینده باشد.
تأکید بر همافزایی نهادها در مسیر توسعه فرهنگی
حجت کدخدا مدیر کانون کتاب بیرجند نیز در این آیین بر نقش همکاری میان مجموعههای مختلف در اجرای برنامههای فرهنگی تأکید کرد و با اشاره به ضرورت همکاری نهادهای فرهنگی برای برگزاری برنامههایی در شأن جایگاه بیرجند و خراسان جنوبی، از برنامهریزی برای برگزاری بزرگداشت شمس و مولانا نیز خبر داد و خواستار همراهی مجموعههای فرهنگی در این مسیر شد.
از «شوکتیه» تا امروز؛ تداوم یک رویش فرهنگی
محمود رفیعی، پژوهشگر و پزشک نام آشنای خراسان جنوبی، بیرجند را شهری اصالتاً فرهنگی خواند و با اشاره به نقش دوران نوجوانی، معلمان و محیط آموزشی در شکلگیری شخصیت انسان، یادآور شد: بزرگان بسیاری از این شهر برخاستهاند و امروز نیز چهرههای علمی و فرهیخته فراوانی در مراکز دانشگاهی بیرجند حضور دارند.
رفیعی در ادامه، به سابقه مدیریت و حاکمیت محلی در بیرجند پرداخت و میان حاکم اجرایی و حاکم فرهنگی تفاوت قائل شد.
او با تجلیل از خدمات خاندان شوکتالملک تأکید کرد: باید قدردان کسانی بود که در دورههای مختلف علاوه بر اداره امور، به فرهنگ، آموزش و دانش نیز توجه داشتند.
به گفته این پزشک پیشکسوت، مدرسه شوکتیه گواهی بر این حقیقت است که بزرگان منطقه، نه تنها ادارهکننده امور، بلکه بانیان تربیت نسل آینده بودند.
رفیعی تصریح کرد: یاد این بزرگان باید همیشه در ذهن ما بماند؛ چرا که آنان خدمتگزاران واقعی مردم بودند و این میراث باید برای دانشآموزان و دانشجویان امروز بازگو شود.
در این مراسم از کتاب «گزارش مأموریت و سفر خان بهادر مولابخش» رونمایی شد.
در این مراسم همچنین از نیم قرن فعالیت محمود رحیمی که با پیوند زدن تخصص طبابت به پژوهشهای تاریخی، ردپایی ماندگار در فرهنگ و تاریخ خراسان جنوبی به جای گذاشته است، تجلیل شد.
نظر شما