-
بررسی کارنامه ادبی سهراب در نود و هشتمین سالروز تولدش؛
سروش دباغ: سهراب سپهری یک سالک مدرن است
سهراب سپهری، «سالک مدرنی» که واژگان را به رنگ‌های اشراق پیوند زد، مسیری را از «مرگ رنگ» تا «ما هیچ، ما نگاه» پیمود تا به مواجهه‌ای بی‌واسطه با هستی برسد. در این گفت‌وگو با سروش دباغ، از پیوند میان جسمانیت واژگان و بوم نقاشی سهراب می‌گوییم، ردپای سفرهای شرق دور را در ایماژهای بکر او می‌جوییم و در نهایت به یکی از بحث‌برانگیزترین نقاط نقد ادبی می‌پردازیم: آیا سهراب در سلوک اگزیستانسیال خود، از درد انسان انضمامی و دغدغه‌های اجتماعی غافل بود؟
-
گفت‌وگو با اسدالله امرایی، مترجم «راز قتل پالومینو مولرو»؛
یوسا پشت یک قتل، ساختار قدرت را نشانه می‌گیرد
رمان «راز قتل پالومینو مولرو» نوشته‌ی ماریو بارگاس یوسا، با ترجمه‌ی اسدالله امرایی، به‌تازگی در نشر بدرقه جاویدان منتشر شده است. انتشار این رمان بهانه‌ای شد تا با امرایی درباره‌ی اثر، شیوه‌ی ترجمه و زبان متفاوت آن گفت‌وگو کنیم.
-
در میزگرد نقد و بررسی رمان «خشت و خون» بررسی شد؛
چه کسی گفته ما خوابیم؟
در نشست نقد و بررسی رمان «خشت و خون» ، منتقدان با تمرکز بر شخصیت‌پردازی‌های جسورانه‌ی نویسنده، به بررسی این موضوع پرداختند که چگونه حسین قره با بهره‌گیری از عناصر جادویی و افسانه‌های کهن، بسترِ متفاوتی را برای رویاروییِ تاریکی و روشنایی در ذهن مخاطب طراحی کرده است.
-
اردشیر منصوری در روز بزرگداشت شمس تبریزی مطرح کرد؛
شمس، مولانا را از دین‌ورزی سرد به گرمای معنویت رساند
اردشیر منصوری،مدرس فلسفه و متون ادبی، گفت:شمس مشوّقِ مولانای مستعد برای رهایی از تکلف‌ها و دین‌ورزی سرد و عبوس، و جهش به جهانِ تجاربِ گرم معنوی بود. شمس آن جرئت را به مولانا داد که از تلقین و تکرار کتاب‌های رسمی و آموزه‌های دیگران گذر کند. مولانا خود نوعی تنگنا در زیست روزمره و دین‌ورزی عوامانه احساس می‌کرد. به روایت پسر مولانا و برخی تذکره‌نویسان، مولانا پیش از شمس اهل ریاضت‌ها و روزه‌گرفتن‌های شدید بود.
-
مترجم «طلسم نرگال» در گفت‌وگو با ایبنا مطرح کرد؛
اسطوره هنوز در عراق زنده است
پریسا عرب، مترجم کتاب «طلسم نرگال» نوشته مهند الکوفی گفت: حضور اسطوره چه در شعر و چه در رمان از ویژگی‌های ادبیات مدرن عرب به شمار می‌رود و در بسیاری آثار به اندازه‌ای پررنگ است که ساختار اصلی آن روایت یا شعر را تشکیل می‌دهد و هر نویسنده بنابر فضایی که خلق می‌کند از آن برای نقد سیاسی یا تاریخی استفاده می‌کند یا گاهی آن را با عرفان و تصوف درمی‌آمیزد.
-
محمد بقایی ماکان در گفت‌وگو با ایبنا تاکید کرد؛
اقبال شاعر و اندیشمندی با ابعاد گوناگون است
محمد بقایی ماکان، اقبال‌شناس و پژوهشگر حوزه ادبیات و فلسفه به انگیزه چاپ کتاب جدیدش با نام «اقبال چنان که هست» اظهار کرد: می‌توان گفت در شعر فارسی معاصر تنها به اقبال لاهوری می‌شود لقب جامع‌الاطراف داد؛ اندیشمندی که شخصیت چندوجهی دارد و تنها شاعر یا فیلسوف نبود.
-
بررسی کارنامه ادبی منوچهر آتشی در نود و پنجمین سالروز تولدش؛
شهاب مقربین: مهم‌ترین ویژگی شعر منوچهر آتشی برجستگی تخیل اوست
شهاب مقربین، شاعر، گفت: آتشی قدرت تخیل غریبی داشت. در تصویرسازی و خیال‌پردازی کم‌نظیر بود. اگر بخواهیم مهم‌ترین ویژگی شعرش را نام ببریم، همانا برجستگی تخیل اوست. او خیال و واقعیت را گاهی چنان در هم آمیخته که حاصل آن چیزی شده است که شما از آن تصویری سوررئال نام می‌برید، اما درواقع آتشی شاعری سوررئالیست نبود. اگر تصویری پیچیده و وهم‌آلود در شعرش هست، حاصل همان تخیل غریب اوست. دفترهای شعر او را نمی‌توان از این نظر تفکیک کرد، یعنی چنین نیست که در دفتری خاص بر این ویژگی متمرکز باشد.
-
واکاوی کارنامه شعری حسین منزوی در هشتادمین سالروز تولدش؛
منزوی عشق را فردی، زمینی و روان‌شناختی کرد
حسنا محمدزاده، شاعر و پژوهشگر، گفت: منزوی در مقدمه چاپ دوم «حنجره زخمی تغزل» عشق را «هویت اصلی» شعر خود می‌نامد و تأکید می‌کند که تجربه‌های مختلف زندگی را از صافی تغزل می‌گذراند.از سوی دیگر، عشق او هم بدن‌مند است و هم جزئی‌تر و روزمره‌تر از عشق انتزاعیِ بسیاری از نمونه‌های کلاسیک. همین توجه به جزئیات تجربه و حضور پررنگ «منِ فردی» است که آن را به تجربه‌ای مدرن نزدیک می‌کند. به همین دلیل، به نظر من ویژگی مهم منزوی این است که عشق را فردی، زمینی و روان‌شناختی می‌کند.
-
از هویت تا اضطراب ملی، دال شناوری به نام شاهنامه؛
دلیل استقبال این روزهای مردم از شاهنامه چیست؟
سینا جهاندیده، پژوهشگر ادبیات، استقبال دوباره از شاهنامهٔ فردوسی در ماه‌های اخیر را نه‌فقط پدیده‌ای ادبی، بلکه «آیینی سیاسی و نمادین» می‌داند که از هراس تجزیه و تهدید تمامیت ایران ریشه می‌گیرد؛ در این خوانش، «خریدن و به خانه بردن شاهنامه» راهی برای «حفظ ایران» است. او که با یادداشتی اینستاگرامی دربارهٔ پرفروش‌شدن شاهنامه با موج واکنش‌ها روبه‌رو شد، در گفت‌وگو با ایبنا از حواشی آن می‌گوید، بخشی از این نقدها را ریشه‌دار در منازعات هویتی و سیاسی می‌داند و شاهنامه را «استعارهٔ خودِ ایران» می‌خواند.
-
بررسی کارنامه فریدون مشیری به مناسبت صدمین سالروز تولدش؛
بهزاد خواجات: فریدون مشیری سردمدار نحلهٔ تغزلی رمانتیک است
بهزاد خواجات، شاعر و پژوهشگر، گفت: در نحلهٔ تغزلی رمانتیک، که مشیری را من سردمدار این جریان می‌دانم یا می‌شود گفت به نوعی موفق‌ترین، ما با نوعی خیر محض مواجهیم؛ یعنی خیر و داناییِ آفرینش در مقابل شر و پلیدی، و اینکه در نهایت خیر و خوبی و شادی و آزادگی بر مسائل اهریمنی و بر جلوه‌های اهریمنی همیشه پیروز است. برای همین شما می‌بینید که مثلاً در شعر مشیری ما همیشه با نور و روشنی و جلوه‌های زیبای خلقت مواجهیم و شاعر مخاطب خودش را نسبت به بدی‌ها انذار می‌دهد و پرهیز می‌دهد.
-
مترجم رمان «حصیر» در گفت‌وگو با ایبنا مطرح کرد:
مارکوس مالت، روایتگر مرزی شکننده میان خوشبختی و تیره‌بختی
رمان «حصیر» نوشته مارکوس مالت، نویسنده فرانسوی، داستان مردی است که پس از مرگ همسرش، درگیر سوگ، خشم، احساس گناه و پرسش‌هایی درباره عدالت و تقدیر می‌شود. او از پشت حصیری که میان خانه خود و خانه همسایه قرار دارد، زندگی خانواده‌ای را تماشا می‌کند که از نگاهش نماد خوشبختی‌اند؛ اما این نگاه به‌تدریج مرز میان واقعیت و توهم را برای او محو می‌کند.
-
غلامرضا طریقی به مناسبت سالروز درگذشت شهریار مطرح کرد؛
امضای شخصی شعر شهریار عاطفه‌مندی مدرن اوست
در سی و هشتمین سالروز درگذشت محمدحسین بهجت تبریزی، غلامرضا طریقی در گفت‌وگو با ایبنا، به کالبدشکافی میراث این شاعر می‌پردازد. او از جسارت شهریار در ترکیب جان‌مایه شیوه عراقی با رنج‌های شخصی می‌گوید و بررسی می‌کند که چگونه وفاداری به عاطفه، شهریار را به یکی از محبوب‌ترین و در عین حال تأثیرگذارترین چهره‌های شعر فارسی تبدیل کرد.
-
در بخش دوم میزگرد بررسی بحران نقد ادبی مطرح شد؛
دانشجوی دکتری؛ ابزاری برای تأمین بودجه و ارتقای استاد
در نشستی با حضور قدرت الله طاهری، عیسی امن‌خانی و محمد راغب، از تبدیل شدن دانشجویان تحصیلات تکمیلی به ابزاری برای ارتقای شغلی اساتید و تأمین بودجه‌های دانشگاهی سخن گفته شد. در این میزگرد، بحث‌هایی درباره «تجارت مقاله»، اجبار دانشجویان به تولید اثر برای دریافت نمره و تبدیل شدن جایگاه دکتری به یک «رانت اداری» مطرح شد که در آن، رشد علمی دانشجو در حاشیه و منافع شخصی استاد در اولویت قرار گرفته است.
-
نویسنده «خیام؛ پرومته ایران» در گفت‌وگو با ایبنا تأکید کرد؛
دور باطل محققان در یافتن رباعیات اصیل خیام
سینا جهاندیده، نویسنده کتاب جدید انتشارات مروارید با عنوان «خیام؛ پرومته ایران» با موضوع تحلیل گفتمان خیامیت تاکید کرد: درباره رباعیات خیام می‌توانیم عنوان قدیم‌تر و جدیدتر را به کار ببریم چراکه تمام رباعیات خیام منسوب به او هستند اما نمی‌توان واژه اصیل را برای هیچ کدامشان به کار برد.
-
مترجم کتاب «به تاریکی شب» در گفت‌وگو با ایبنا:
اگر نویسنده کتاب بودم، خشونتش را کم می‌کردم
فرزاد مرادی، مترجم کتاب «به تاریکی شب» نوشته لوران پتیمانژن گفت: کتاب حاوی دغدغه‌های سیاسی اجتماعی نویسنده است و گره داستان نیز حول همین دغدغه‌ها و تضاد آن با ارزش‌های پسر بزرگ خانواده شکل می‌گیرد؛ در واقع هدف نویسنده نه اثبات برحق بودن یک دیدگاه خاص بلکه به چالش کشیدن حدومرز اهمیت این دغدغه‌هاست.
-
آذین حسین‌زاده از تجربۀ ترجمه پروست می‌گوید؛
«چگونه گفتن» بارزۀ تمامی رمان‌نویسان صاحب‌سبک
چگونه می‌توان شکوه جملات طولانی و لایه‌های پیچیدۀ زمان و حافظه در آثار مارسل پروست را در قالب یک «عصاره» به زبان فارسی آورد؟ در این گفت‌وگو با آذین حسین‌زاده، از چالش‌های ترجمه دونفره، وفاداری به متن اصلی و راه ورود نسل شتاب‌زده امروز به دنیای متافیزیکی پروست می‌گوییم.
-
محمدرضا فرزاد مترجم «اداره‌ی حدسیات» در گفت‌وگو با ایبنا:
بیایید ملال‌های زندگی را دوست بداریم
محمدرضا فرزاد، مترجم کتاب «اداره‌ی حدسیات» نوشته جنی افل گفت: نویسنده در این کتاب تاکید دارد که با ملالت زندگی نباید درافتاد؛ عمده وقت زوج‌ها در سکوت و ملال می‌گذرد ولی همین اوقات هم در خودش زیبایی دارد باید نگاهمان را به ملال عوض کنیم و با آن دوست شویم.
-
گفت‌وگو با شرمین نادری درباره‌ی «بعد از خواندن پاره نکردیم»؛
رباب را از میان چمدانی پر از نامه پیدا کردم
شرمین نادری در «بعد از خواندن پاره نکردیم» که در نشر خوب منتشر شده، از دل چمدانی پر از نامه، زندگی زنی به نام رباب دیده‌بان و بخشی از تاریخ اجتماعی زنان ایران را روایت کرده است. او در این گفت‌وگو از قصه‌گویی، حافظه‌ی خانوادگی و سال‌هایی می‌گوید که صرف خواندن و کنار هم گذاشتن این نامه‌ها کرده است.
-
همایون کاتوزیان در گفت‌وگو با ایبنا عنوان کرد؛
پروین هوادار حقوق اجتماعی و پیشرفت زنان
همایون کاتوزیان، نویسنده کتاب «پروین اعتصامی و شعر فارسی» به زبان انگلیسی گفت: پروین شاعری مدرن بود ولی نه مدرنیست که در زمان او تقریبا وجود نداشت .
-
واکاوی کارنامه شعری مهدی اخوان ثالث در سی و ششمین سالروز درگذشتش؛
پروین گنابادی: اخوان روایت را در حد شعر بالا برد
پروین گنابادی، پژوهشگر و استاد دانشگاه، گفت: اخوان نگاهی شهودی به شعر دارد. منظور از نگاه شهودی این است که شعر کاری الهامی است و برای این کار باید تربیت شعری داشت تا آن حالت — که من نامش را شهودی می‌گذارم — بتواند روی کاغذ به یک شعر تبدیل شود.
-
واکاوی کارنامه ادبی علی‌اشرف درویشیان در سالروز تولدش؛
عبدالحسین فرزاد: درویشیان ما را با خودمان و اقتدارمان آشتی می‌دهد
عبدالحسین فرزاد، پژوهشگر و مترجم، در هشتاد و پنجمین سالروز تولد علی اشرف درویشیان گفت: به نظر بنده علی اشرف درویشیان، یک روشنفکر و نویسنده ایرانی اصیل است که به این آب و خاک عشق می‌ورزد و فرهنگ بومی غرب ایران را به فرهنگ شرق ایران کلیدر پیوند می‌دهد.
-
واکاوی جایگاه شعر سایه در گفت‌وگو با مسعود جعفری جزی؛
ماندگاری هوشنگ ابتهاج؛ تلاقی هنر و سیاست در غزل
آیا سادگی زبانی هوشنگ ابتهاج، یک نقطه ضعف ادبی است یا نوعی «سادگی هنرمندانه» در تراز حافظ؟ و آیا گرایش‌های سیاسی یک شاعر می‌تواند بر ارزش ادبی آثار او سایه بیندازد؟ مسعود جعفری جزی، عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در این گفت‌وگو به بررسی جایگاه متمایز سایه در چشم‌انداز غزل معاصر می‌پردازد. او با تحلیل تقابل فرمال ابتهاج با شهریار و منزوی و بررسی پیوند هنر و سیاست، تبیین می‌کند که چگونه «جوهره هنر»، فارغ از جنجال‌های گذرا و تلاطم‌های سیاسی، صدای سایه را در آینده‌های دور ماندگار خواهد کرد.
-
محمدرضا پارسایار در گفت‌وگو با ایبنا مطرح کرد؛
ماجرای سفر چهل‌ساله برای بازگشت به «جنایت سیلوستربونار»
از اشتیاق دوران دانشجویی تا تحقق یک آرزوی دیرین در سال ۱۴۰۵؛ محمدرضا پارسایار در این مصاحبه از چالش‌های ترجمه‌ی آثار کلاسیک، هنر معادل‌یابی و تلاش برای ایجاد تعادل میان زبان امروز و فضای قرن نوزدهم می‌گوید.
-
علیرضا قیامتی در گفت‌وگو با ایبنا مطرح کرد؛
شاهنامه؛ رگه‌ی جاری هویت ملی در مواجهه با موج «بلعیده شدن»
علیرضا قیامتی، پژوهشگر زبان فارسی گفت: کشوری که پیشینه کهنی دارد، نباید فرهنگ و هویت خود را از دست بدهد. به همین خاطر باور من این است که موج جهانی شدن نباید هویت ملی ما را تحت تأثیر قرار دهد. در این مسیر، شاهنامه و ادبیات پرافتخارمان یکی از بزرگ‌ترین برگ‌های برنده برای ماندگاری ماست.
-
گفت‌وگو با مترجم رمان «رفقای من» درباره جهان ادبی هشام مطر؛
روایت آدم‌هایی که تبعید را زندگی کرده‌اند
احسان کرم‌ویسی، مترجم رمان «رفقای من» نوشته هشام مطر گفت: اگر رفقای من نامزد جایزه بوکر شد، دلیلش فقط موضوع رمان نبود؛ ادبیات معاصر پُر از رمان‌هایی است که به تبعید، دیکتاتوری یا بحران‌های سیاسی می‌پردازند. آنچه این کتاب را از بسیاری آثار مشابه متمایز می‌کند، شیوه روایت هشام مطر است؛ اینکه چگونه بدون شعار دادن و بدون قضاوت کردن، داستانش را پیش می‌برد و اجازه می‌دهد خود زندگی و شخصیت‌ها حرفشان را بزنند.
-
محمد پوررشیدی در گفت‌وگو با ایبنا مطرح کرد؛
زندگی قصه نرسیدن‌ها و تلخکامی‌هاست
محمد پوررشیدی، نویسنده، گفت: به مرور فهمیده‌ام که تمایل دارم طنز را از دل تلخکامی‌ها بیرون بکشم. این نوع طنزنویسی را به عنوان مخاطب هم دوست دارم. به نظرم طنزهای واقعی‌تر همان‌ها هستند که از دل زندگی بیرون آمده‌اند و زندگی قصه نرسیدن‌ها و تلخکامی‌هاست.
-
کامیار عابدی به ایبنا پاسخ داد؛
شاعران ایران درباره جنگ جهانی دوم چه شعرهایی سروده‌اند؟
کامیار عابدی، منتقد و پژوهشگر ادبی کشورمان به مناسبت تالیف کتاب «شاعران ایران و هجوم متفقین» گفت: حفظ حدود و ثغور کشور مورد موافقت اغلب شاعران ایرانی دوران جنگ جهانی دوم است هرچند از نظر نحوه عمل، اختلافاتی با همدیگر دارند.
-
محمدحسین پاپلی یزدی در گفت‌وگو با ایبنا مطرح کرد؛
ایران، اتحادیه‌ای بر بنیاد صلح و عشق است
محمدحسین پاپلی یزدی، پژوهشگر و نویسنده، گفت: ما ملتی صلح‌جو هستیم. اگر صلح نمی‌کردیم، این کشور تکه‌تکه بود و هر منطقه به وسعتی کمتر از بلژیک یا لوکزامبورگ جدا می‌شد. درست است که شمشیر هم در تاریخ ما بوده، اما شمشیر نمی‌توانست یک اتحادیه درست کند. ایران یک اتحادیه است که بر مبناً صلح، دوستی و مسالمت مستقر شده است.
-
گفت‌وگو با علی‌اکبر حیدری درباره رمان «دیدار در آتلانتیک»؛
کورلئونه در تهران
علی‌اکبر حیدری، نویسنده، گفت: در جهانی که در بیشتر مواقع دادخواهی غیرممکن است وارد شدن یک شخصیت خیالی قدرتمند به رمان می‌تواند جهان داستانی را متفاوت و البته رسیدن به حق را آسان‌تر کند و مگر نه این که یکی از کارکردهای رمان جدا شدن از واقعیت و پناه بردن به خیال و همذات‌پنداری با شخصیت‌هاست؟
-
سیدعلی صالحی از نسبت شعر، مردم و تنهایی شبانه می‌گوید؛
ما فقط شعرها را شکار می‌کنیم
با انتشار مجموعه شش‌جلدی «طربنامه کائنات»، سیدعلی صالحی از جهان شعری خود، نسبت شاعر با مردم، راز نوشتن در شب، خاطره همکاری با خسرو شکیبایی و این باور دیرینه‌اش می‌گوید که شعر چیزی نیست که شاعر بیافریند، شعر پیش از او وجود دارد و تنها باید آن را کشف کرد.