-
واکاوی جایگاه شعر سایه در گفتوگو با مسعود جعفری جزی؛
ماندگاری هوشنگ ابتهاج؛ تلاقی هنر و سیاست در غزل
آیا سادگی زبانی هوشنگ ابتهاج، یک نقطه ضعف ادبی است یا نوعی «سادگی هنرمندانه» در تراز حافظ؟ و آیا گرایشهای سیاسی یک شاعر میتواند بر ارزش ادبی آثار او سایه بیندازد؟ مسعود جعفری جزی، عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در این گفتوگو به بررسی جایگاه متمایز سایه در چشمانداز غزل معاصر میپردازد. او با تحلیل تقابل فرمال ابتهاج با شهریار و منزوی و بررسی پیوند هنر و سیاست، تبیین میکند که چگونه «جوهره هنر»، فارغ از جنجالهای گذرا و تلاطمهای سیاسی، صدای سایه را در آیندههای دور ماندگار خواهد کرد.
-
محمدرضا پارسایار در گفتوگو با ایبنا مطرح کرد؛
ماجرای سفر چهلساله برای بازگشت به «جنایت سیلوستربونار»
از اشتیاق دوران دانشجویی تا تحقق یک آرزوی دیرین در سال ۱۴۰۵؛ محمدرضا پارسایار در این مصاحبه از چالشهای ترجمهی آثار کلاسیک، هنر معادلیابی و تلاش برای ایجاد تعادل میان زبان امروز و فضای قرن نوزدهم میگوید.
-
علیرضا قیامتی در گفتوگو با ایبنا مطرح کرد؛
شاهنامه؛ رگهی جاری هویت ملی در مواجهه با موج «بلعیده شدن»
علیرضا قیامتی، پژوهشگر زبان فارسی گفت: کشوری که پیشینه کهنی دارد، نباید فرهنگ و هویت خود را از دست بدهد. به همین خاطر باور من این است که موج جهانی شدن نباید هویت ملی ما را تحت تأثیر قرار دهد. در این مسیر، شاهنامه و ادبیات پرافتخارمان یکی از بزرگترین برگهای برنده برای ماندگاری ماست.
-
گفتوگو با مترجم رمان «رفقای من» درباره جهان ادبی هشام مطر؛
روایت آدمهایی که تبعید را زندگی کردهاند
احسان کرمویسی، مترجم رمان «رفقای من» نوشته هشام مطر گفت: اگر رفقای من نامزد جایزه بوکر شد، دلیلش فقط موضوع رمان نبود؛ ادبیات معاصر پُر از رمانهایی است که به تبعید، دیکتاتوری یا بحرانهای سیاسی میپردازند. آنچه این کتاب را از بسیاری آثار مشابه متمایز میکند، شیوه روایت هشام مطر است؛ اینکه چگونه بدون شعار دادن و بدون قضاوت کردن، داستانش را پیش میبرد و اجازه میدهد خود زندگی و شخصیتها حرفشان را بزنند.
-
محمد پوررشیدی در گفتوگو با ایبنا مطرح کرد؛
زندگی قصه نرسیدنها و تلخکامیهاست
محمد پوررشیدی، نویسنده، گفت: به مرور فهمیدهام که تمایل دارم طنز را از دل تلخکامیها بیرون بکشم. این نوع طنزنویسی را به عنوان مخاطب هم دوست دارم. به نظرم طنزهای واقعیتر همانها هستند که از دل زندگی بیرون آمدهاند و زندگی قصه نرسیدنها و تلخکامیهاست.
-
کامیار عابدی به ایبنا پاسخ داد؛
شاعران ایران درباره جنگ جهانی دوم چه شعرهایی سرودهاند؟
کامیار عابدی، منتقد و پژوهشگر ادبی کشورمان به مناسبت تالیف کتاب «شاعران ایران و هجوم متفقین» گفت: حفظ حدود و ثغور کشور مورد موافقت اغلب شاعران ایرانی دوران جنگ جهانی دوم است هرچند از نظر نحوه عمل، اختلافاتی با همدیگر دارند.
-
محمدحسین پاپلی یزدی در گفتوگو با ایبنا مطرح کرد؛
ایران، اتحادیهای بر بنیاد صلح و عشق است
محمدحسین پاپلی یزدی، پژوهشگر و نویسنده، گفت: ما ملتی صلحجو هستیم. اگر صلح نمیکردیم، این کشور تکهتکه بود و هر منطقه به وسعتی کمتر از بلژیک یا لوکزامبورگ جدا میشد. درست است که شمشیر هم در تاریخ ما بوده، اما شمشیر نمیتوانست یک اتحادیه درست کند. ایران یک اتحادیه است که بر مبناً صلح، دوستی و مسالمت مستقر شده است.
-
گفتوگو با علیاکبر حیدری درباره رمان «دیدار در آتلانتیک»؛
کورلئونه در تهران
علیاکبر حیدری، نویسنده، گفت: در جهانی که در بیشتر مواقع دادخواهی غیرممکن است وارد شدن یک شخصیت خیالی قدرتمند به رمان میتواند جهان داستانی را متفاوت و البته رسیدن به حق را آسانتر کند و مگر نه این که یکی از کارکردهای رمان جدا شدن از واقعیت و پناه بردن به خیال و همذاتپنداری با شخصیتهاست؟
-
سیدعلی صالحی از نسبت شعر، مردم و تنهایی شبانه میگوید؛
ما فقط شعرها را شکار میکنیم
با انتشار مجموعه ششجلدی «طربنامه کائنات»، سیدعلی صالحی از جهان شعری خود، نسبت شاعر با مردم، راز نوشتن در شب، خاطره همکاری با خسرو شکیبایی و این باور دیرینهاش میگوید که شعر چیزی نیست که شاعر بیافریند، شعر پیش از او وجود دارد و تنها باید آن را کشف کرد.
-
احسان دوستمحمدی در گفتوگو با ایبنا مطرح کرد؛
«شفقت» دریچهای به روی شناخت چین معاصر
احسان دوستمحمدی، مترجم، گفت: لونی نویسندهای نیست که با احساساتگرایی خواننده را تحت تأثیر قرار دهد. برعکس، با نثری خویشتندار، آرام و دقیق رنج را نشان میدهد و اجازه میدهد شرایط و موقعیتها خود گویا باشند. به نظرم قدرت اصلی رمان همین سادگی ظاهری است.
-
علیرضا میرعلینقی در گفتوگو با ایبنا:
نثر چوبک پختهتر از هدایت است
علیرضا میرعلینقی با اشاره به اینکه چوبک کمابیش در نوشتههایش از هدایت تاثیرپذیرفته تاکید کرد: هدایت و چوبک هر دو نگاهی تلخ به زندگی و حیات انسانی داشتند ولی نثر چوبک از هدایت پختهتر است.
-
مدیر گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه داکا در گفتوگو با ایبنا:
چشمانداز آموزش زبان فارسی در بنگلادش روشن است
محمد ممیت الرشید، مدیر گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه داکا به مناسبت «۱۰۵ سال فعالیت گروه زبان و ادبیات فارسی» با اذعان بر چالشهای موجود در آموزش زبان فارسی گفت: در زمینههای مختلف بهویژه جامعهپذیری در فرهنگ و ادبیات باید بیشتر کار کنیم و چشمانداز آموزش فارسی در بنگلادش را روشن میبینم.
-
مجید مصطفوی در گفتوگو با ایبنا:
ادبیات کلاسیک تاریخ مصرف ندارد
مجید مصطفوی، مترجم مجموعه «جان کلام» شامل خلاصه و تحلیل رمانهای شاخص ادبیات کلاسیک جهان گفت: آثار ادبیات کلاسیک علاوه بر اینکه داستانهای جذاب و خواندنی و سرگرمکنندهای دارند، در عین حال نگاهی عمیق و روانکاوانه به سرشت انسان و رویدادهای مهم زندگی هر شخصی دارند که برای هرکسی در هر زمان میتواند مفید و خواندنی باشد.
-
گفتوگو با بابک شهاب به بهانه ترجمه رمان «رودین» ایوان تورگِنِف؛
خودم را موقع ترجمه دوست ندارم
ادبیات روسیه در نگاه بابک شهاب، سرزمینی است که احساس، اندیشه و تجربه انسانی در آن به هم میرسند. مترجم «رودین» تورگِنِف در این گفتوگو از راز ماندگاری آثار کلاسیک روس، مفهوم «آدم زیادی»، ترجمه مستقیم از زبان اصلی و وسواسهای شخصیاش در ترجمه میگوید؛ وسواسهایی که باعث شده درباره خودش بگوید: «خودم را موقع ترجمه دوست ندارم.»
-
روایتی از پیوند رنج و جستار در آثار شمیم مستقیمی و همکارانش؛
بازپرسی حقیقت در مرز واقعیت و تفسیر
در فضای ادبیات معاصر ایران، ناداستاننویسی در حال گذار از گزارشهای صرف به سوی روایتهای تحلیلی و جستارگونه است. مجموعه کتابهای «بازپرسی» با رویکردی جسورانه، پروندههای واقعی را نه به عنوان خبر، بلکه به عنوان مادهای برای تأمل اجتماعی و انسانی بازخوانی میکند. به بهانه انتشار جلد تازه این مجموعه با نام «ایستاده جان دادی» نوشته مزده سالار کیا با شمیم مستقیمی دبیر این مجموعه به گفتوگو نشستهایم.
-
کریم رجبزاده در گفتوگو با ایبنا مطرح کرد؛
صائب در سبک هندی، سعدی سبک عراقی است
کریم رجبزاده، شاعر و پژوهشگر، گفت:صائب در سبک هندی، سعدیِ سبک عراقی است. زبانی که صائب در سبک هندی به کار میبرد، زبانی صحنهپرداز است. کاری که او در غزل دنبال کرده، کاملاً ما را به زبان سعدی ارجاع میدهد. سادگی ممتنع را نیز در زبان صائب میبینیم و این ویژگی کمی نیست.
-
مترجم رمان «پرکشیدگان» در گفتوگو با ایبنا مطرح کرد؛
مرثیهای برای کسانی که تاریخ پسشان زد
در این گفتوگو با حیدر مظلوم، مترجم رمان «پرکشیدگان»، به دنیای اتیین کرن سفر میکنیم؛ نویسندهای که تراژدی سقوط فرانتس رایشلت را به پلی میان خیال و واقعیت تبدیل کرده است. اثری که در مرز میان زندگینامه و تخیل حرکت میکند تا نشان دهد چگونه میتوان از شکستها، حماسهای انسانی خلق کرد و سقوط را به پروازی دوباره بدل ساخت.
-
بلقیس سلیمانی در گفتوگو با ایبنا مطرح کرد؛
زنها گاهی پیادهنظام ساختار مردسالار میشوند
بلقیس سلیمانی، نویسنده، گفت: زنها همواره و همهجا در یک جبهه قرار نمیگیرند. گاهی و اغلب حکم پیادهنظام ساختار مردسالارانه را دارند. تلفات میدهند جهت تثبیت همان ساختاری که به بندشان کشیده است.
-
مترجم «شهرهای نمک» در گفتوگو با ایبنا مطرح کرد؛
طنز تلخ منیف؛ از وعدههای تمدن نفتی تا واقعیت فروپاشی
امل نبهانی، مترجم رمان پنججلدی «شهرهای نمک» مشهورترین رمان عبدالرحمن منیف گفت: طنز منیف در «شهرهای نمک» آرام اما گزنده است که از تضاد میان وعدههای تمدن نفتی و واقعیت فروپاشی زندگی بادیهنشینان شکل میگیرد؛ این طنز تلخ بیش از آنکه خندهدار باشد نوعی آگاهی دردناک درباره نابودی تدریجی یک جهان اجتماعی و فرهنگی است.
-
در گفتوگو با احسان طریقت مطرح شد؛
بازخوانی کرامت انسانی در نامههای جنگ
نامهها، خصوصیترین فرم نوشتار هستند و وقتی در دل جنگ قرار میگیرند، به تکههایی از جان و گواهانی از انسانیت تبدیل میشوند. احسان طریقت با ترجمهی سه مجموعهنامه از نشر «خوب»، ما را با صدای سربازان گمنامی آشنا میکند که در میانهی آتش و خون، به کاغذ و قلم پناه بردند تا روایتگر عشقی ابدی یا دردی بیپایان باشند. در این گفتوگو، به بررسی تلاطمهای درونی انسان در سختترین لحظات تاریخ و نقش نامهها در انسانی کردن روایتهای رسمی جنگ میپردازیم.
-
مترجم «نامزد آقای مترجم» در گفتوگو با ایبنا:
ژوائو خِیس با طنزی تلخ ادبیات صنعتیشده را روایت میکند
پدیده الماسی، مترجم کتاب «نامزد آقای مترجم» نوشته ژوائو خِیس گفت: خیس ادبیات را صرفاً امری انتزاعی نمیبیند و در کمال بدبینی و واقعبینی به ما میگوید که چگونه در مورد ادبیات هم با صنعتی طرفیم که گاهی به دست نااهلان اداره میشود و در آن پول حرف آخر را میزند.
-
مترجم «جنایت و کریستال» در گفتوگو با ایبنا مطرح کرد؛
آمیختگی معما و روانشناسی در آثار الیزابت فرآرز
سعید الیاسی بروجنی، مترجم کتاب «جنایت و کریستال» نوشته الیزابت فرآرز گفت: این نویسنده در عصر طلایی داستانهای معمایی و کارآگاهی، یعنی دهه ۱۹۴۰ نوشتن را آغاز کرد. نخستین اثرش، نامی زشت بر این جسد بگذارید، را سال ۱۹۴۰ منتشر کرد و پس از آن با تجربهای بیشتر و نثری پختهتر، با تاکید بر شخصیتها و روانشناسی و رابطه آنها و درآمیختن روایت با تعلیق، داستانهایش را نوشت.
-
گفتوگو با نیکزاد نورپناه درباره رمان «بیگانه ابدی»؛
بیقراریام ربطی به جغرافیا ندارد
رمان «بیگانه ابدی»، روایتی فشرده از مخدوش شدن مرز میان بیوگرافی و واقعیت است. نورپناه در این گفتوگو از مسیر صیرورت خود از ترجمه تا تألیف و چراییِ پناه بردن به ایجاز در این رمان ۹۶ صفحهای میگوید.
-
مترجم «برایتان دوباره گربه تجویز میکنیم» پاسخ داد؛
رمز محبوبیت کتابهای اوشیدا چیست؟
سامره عباسی، مترجم کتاب «برایتان دوباره گربه تجویز میکنیم» نوشته سی یو اوشیدا و کتاب «سرکشیهای سیسالگی» نوشته سون وون پیونگ از روند ترجمه این آثاز میگوید.
-
نگاهی به پدیدارشناسی فوتبال و هویت در گفتوگو با شمیم شهلا؛
اسطورههای فوتبال در قاب داستانهای کوتاه
آیا میتوان فوتبال را یک «تعزیه مدرن» دانست؟ در این مصاحبه، نویسنده با تکیه بر تجربه فیلمنامهنویسیاش، از چرایی انتخاب چهرههایی مثل مارادونا و عابدزاده برای قصههایش میگوید و معتقد است فوتبال، پیشبینیناپذیرترین روایتِ هویتبخش برای انسان معاصر است.
-
آیت حسینی، درباره یکی از مهمترین آثار کلاسیک ژاپن میگوید؛
«کتاب بالش»؛ اینستاگرام یک بانوی ژاپنی در هزار سال پیش
سید آیت حسینی: با وجود آنکه این «کتاب بالش» بیش از هزار سال پیش نوشته شده، همچنان بسیار زنده و تازه به نظر میرسد. دغدغههای یک زن درباری در هزار سال پیش، آنقدرها هم از دغدغههای ما دور نیست. چیزهایی که او را خوشحال، خسته، شگفتزده یا منزجر کردهاند، برای ما نیز قابل درک و ملموساند. از سوی دیگر، کوتاه و مستقل بودن پارههای کتاب، مخاطب امروز را به یاد پستهای شبکههای اجتماعی میاندازد.
-
مریوان حلبچهای در گفتوگو با ایبنا مطرح کرد؛
بختیار علی در ایران پرطرفدارتر از برخی برندگان نوبل است
«نفرین نوبهاران» اثر جدید بختیار علی که به تازگی در نشر چشمه منتشر شده، برخلاف رمانهای حجیم پیشین او، با ایجاز و ریتمی موجز به مصاف مفاهیم عمیقی چون خشونت، تاریخ و اسطوره رفته است. در این گفتوگو، مریوان حلبچهای،مترجم اختصاصی آثار این نویسنده به فارسی، از چالشهای بازآفرینی خلاقانه این نثر شاعرانه و نزدیکی شگفتانگیز دغدغههای بختیار علی با زیست معاصر و رنجهای جامعه امروز ایران میگوید.
-
عیسی امنخانی از کارخانهی تولید مقالات بیمحتوا میگوید؛
استاد تمامهایی داریم که حتی یک کتاب هم ندارند
در این گفتوگو، عیسی امنخانی، پژوهشگر، به کالبدشکافی بحران نقد ادبی در ایران میپردازد. او از تضاد میان «امتیاز اداری» و «ارزش علمی» میگوید و فاش میکند چگونه تحمیل معیارهای علوم پایه بر علوم انسانی، باعث شده است تا منتقدان جای کتابهای بنیادین را با مقالاتی سطحی و «شابلونی» پر کنند.
-
مترجم «با ناظم حکمت در زندان» در گفتوگو با ایبنا پاسخ داد؛
ناظم حکمت چگونه سرنوشت ادبی اورهان کمال را تغییر داد؟
مجتبا مسعودی، مترجم کتاب «با ناظم حکمت در زندان» نوشته اورهان کمال گفت: اورهان کمال با شعر وارد دنیای ادبیات میشود و خود تصور میکرده شاعر خوبی است؛ اما شانس با او یار بوده که با ناظم حکمت برخورد میکند و ناظم که همان زمان هم شاعری مطرح و سرشناس بوده است با دیدن شعرهای او بدون رو دربایستی و ملاحظه به او میگوید که شاعر موفقی نخواهد شد.
-
محمد بقایی ماکان در گفتوگو با ایبنا:
شعر فارسی دیگر مرتبه والای گذشته را ندارد
محمد بقایی ماکان، اقبالشناس، نویسنده ۸۰ کتاب و پژوهشگر ادبی کشورمان به بهانه چاپ کتاب جدیدش با نام «از فردوسی تا شفیعی کدکنی» گفت: شوربختانه شعر فارسی امروز به شدت سیر نزولی یافته و از آن مرتبه والای گذشته فاصله گرفته است.