-
روایتی از پیوند رنج و جستار در آثار شمیم مستقیمی و همکارانش؛
بازپرسی حقیقت در مرز واقعیت و تفسیر
در فضای ادبیات معاصر ایران، ناداستاننویسی در حال گذار از گزارشهای صرف به سوی روایتهای تحلیلی و جستارگونه است. مجموعه کتابهای «بازپرسی» با رویکردی جسورانه، پروندههای واقعی را نه به عنوان خبر، بلکه به عنوان مادهای برای تأمل اجتماعی و انسانی بازخوانی میکند. به بهانه انتشار جلد تازه این مجموعه با نام «ایستاده جان دادی» نوشته مزده سالار کیا با شمیم مستقیمی دبیر این مجموعه به گفتوگو نشستهایم.
-
کریم رجبزاده در گفتوگو با ایبنا مطرح کرد؛
صائب در سبک هندی، سعدی سبک عراقی است
کریم رجبزاده، شاعر و پژوهشگر، گفت:صائب در سبک هندی، سعدیِ سبک عراقی است. زبانی که صائب در سبک هندی به کار میبرد، زبانی صحنهپرداز است. کاری که او در غزل دنبال کرده، کاملاً ما را به زبان سعدی ارجاع میدهد. سادگی ممتنع را نیز در زبان صائب میبینیم و این ویژگی کمی نیست.
-
مترجم رمان «پرکشیدگان» در گفتوگو با ایبنا مطرح کرد؛
مرثیهای برای کسانی که تاریخ پسشان زد
در این گفتوگو با حیدر مظلوم، مترجم رمان «پرکشیدگان»، به دنیای اتیین کرن سفر میکنیم؛ نویسندهای که تراژدی سقوط فرانتس رایشلت را به پلی میان خیال و واقعیت تبدیل کرده است. اثری که در مرز میان زندگینامه و تخیل حرکت میکند تا نشان دهد چگونه میتوان از شکستها، حماسهای انسانی خلق کرد و سقوط را به پروازی دوباره بدل ساخت.
-
بلقیس سلیمانی در گفتوگو با ایبنا مطرح کرد؛
زنها گاهی پیادهنظام ساختار مردسالار میشوند
بلقیس سلیمانی، نویسنده، گفت: زنها همواره و همهجا در یک جبهه قرار نمیگیرند. گاهی و اغلب حکم پیادهنظام ساختار مردسالارانه را دارند. تلفات میدهند جهت تثبیت همان ساختاری که به بندشان کشیده است.
-
مترجم «شهرهای نمک» در گفتوگو با ایبنا مطرح کرد؛
طنز تلخ منیف؛ از وعدههای تمدن نفتی تا واقعیت فروپاشی
امل نبهانی، مترجم رمان پنججلدی «شهرهای نمک» مشهورترین رمان عبدالرحمن منیف گفت: طنز منیف در «شهرهای نمک» آرام اما گزنده است که از تضاد میان وعدههای تمدن نفتی و واقعیت فروپاشی زندگی بادیهنشینان شکل میگیرد؛ این طنز تلخ بیش از آنکه خندهدار باشد نوعی آگاهی دردناک درباره نابودی تدریجی یک جهان اجتماعی و فرهنگی است.
-
در گفتوگو با احسان طریقت مطرح شد؛
بازخوانی کرامت انسانی در نامههای جنگ
نامهها، خصوصیترین فرم نوشتار هستند و وقتی در دل جنگ قرار میگیرند، به تکههایی از جان و گواهانی از انسانیت تبدیل میشوند. احسان طریقت با ترجمهی سه مجموعهنامه از نشر «خوب»، ما را با صدای سربازان گمنامی آشنا میکند که در میانهی آتش و خون، به کاغذ و قلم پناه بردند تا روایتگر عشقی ابدی یا دردی بیپایان باشند. در این گفتوگو، به بررسی تلاطمهای درونی انسان در سختترین لحظات تاریخ و نقش نامهها در انسانی کردن روایتهای رسمی جنگ میپردازیم.
-
مترجم «نامزد آقای مترجم» در گفتوگو با ایبنا:
ژوائو خِیس با طنزی تلخ ادبیات صنعتیشده را روایت میکند
پدیده الماسی، مترجم کتاب «نامزد آقای مترجم» نوشته ژوائو خِیس گفت: خیس ادبیات را صرفاً امری انتزاعی نمیبیند و در کمال بدبینی و واقعبینی به ما میگوید که چگونه در مورد ادبیات هم با صنعتی طرفیم که گاهی به دست نااهلان اداره میشود و در آن پول حرف آخر را میزند.
-
مترجم «جنایت و کریستال» در گفتوگو با ایبنا مطرح کرد؛
آمیختگی معما و روانشناسی در آثار الیزابت فرآرز
سعید الیاسی بروجنی، مترجم کتاب «جنایت و کریستال» نوشته الیزابت فرآرز گفت: این نویسنده در عصر طلایی داستانهای معمایی و کارآگاهی، یعنی دهه ۱۹۴۰ نوشتن را آغاز کرد. نخستین اثرش، نامی زشت بر این جسد بگذارید، را سال ۱۹۴۰ منتشر کرد و پس از آن با تجربهای بیشتر و نثری پختهتر، با تاکید بر شخصیتها و روانشناسی و رابطه آنها و درآمیختن روایت با تعلیق، داستانهایش را نوشت.
-
گفتوگو با نیکزاد نورپناه درباره رمان «بیگانه ابدی»؛
بیقراریام ربطی به جغرافیا ندارد
رمان «بیگانه ابدی»، روایتی فشرده از مخدوش شدن مرز میان بیوگرافی و واقعیت است. نورپناه در این گفتوگو از مسیر صیرورت خود از ترجمه تا تألیف و چراییِ پناه بردن به ایجاز در این رمان ۹۶ صفحهای میگوید.
-
مترجم «برایتان دوباره گربه تجویز میکنیم» پاسخ داد؛
رمز محبوبیت کتابهای اوشیدا چیست؟
سامره عباسی، مترجم کتاب «برایتان دوباره گربه تجویز میکنیم» نوشته سی یو اوشیدا و کتاب «سرکشیهای سیسالگی» نوشته سون وون پیونگ از روند ترجمه این آثاز میگوید.
-
نگاهی به پدیدارشناسی فوتبال و هویت در گفتوگو با شمیم شهلا؛
اسطورههای فوتبال در قاب داستانهای کوتاه
آیا میتوان فوتبال را یک «تعزیه مدرن» دانست؟ در این مصاحبه، نویسنده با تکیه بر تجربه فیلمنامهنویسیاش، از چرایی انتخاب چهرههایی مثل مارادونا و عابدزاده برای قصههایش میگوید و معتقد است فوتبال، پیشبینیناپذیرترین روایتِ هویتبخش برای انسان معاصر است.
-
آیت حسینی، درباره یکی از مهمترین آثار کلاسیک ژاپن میگوید؛
«کتاب بالش»؛ اینستاگرام یک بانوی ژاپنی در هزار سال پیش
سید آیت حسینی: با وجود آنکه این «کتاب بالش» بیش از هزار سال پیش نوشته شده، همچنان بسیار زنده و تازه به نظر میرسد. دغدغههای یک زن درباری در هزار سال پیش، آنقدرها هم از دغدغههای ما دور نیست. چیزهایی که او را خوشحال، خسته، شگفتزده یا منزجر کردهاند، برای ما نیز قابل درک و ملموساند. از سوی دیگر، کوتاه و مستقل بودن پارههای کتاب، مخاطب امروز را به یاد پستهای شبکههای اجتماعی میاندازد.
-
مریوان حلبچهای در گفتوگو با ایبنا مطرح کرد؛
بختیار علی در ایران پرطرفدارتر از برخی برندگان نوبل است
«نفرین نوبهاران» اثر جدید بختیار علی که به تازگی در نشر چشمه منتشر شده، برخلاف رمانهای حجیم پیشین او، با ایجاز و ریتمی موجز به مصاف مفاهیم عمیقی چون خشونت، تاریخ و اسطوره رفته است. در این گفتوگو، مریوان حلبچهای،مترجم اختصاصی آثار این نویسنده به فارسی، از چالشهای بازآفرینی خلاقانه این نثر شاعرانه و نزدیکی شگفتانگیز دغدغههای بختیار علی با زیست معاصر و رنجهای جامعه امروز ایران میگوید.
-
عیسی امنخانی از کارخانهی تولید مقالات بیمحتوا میگوید؛
استاد تمامهایی داریم که حتی یک کتاب هم ندارند
در این گفتوگو، عیسی امنخانی، پژوهشگر، به کالبدشکافی بحران نقد ادبی در ایران میپردازد. او از تضاد میان «امتیاز اداری» و «ارزش علمی» میگوید و فاش میکند چگونه تحمیل معیارهای علوم پایه بر علوم انسانی، باعث شده است تا منتقدان جای کتابهای بنیادین را با مقالاتی سطحی و «شابلونی» پر کنند.
-
مترجم «با ناظم حکمت در زندان» در گفتوگو با ایبنا پاسخ داد؛
ناظم حکمت چگونه سرنوشت ادبی اورهان کمال را تغییر داد؟
مجتبا مسعودی، مترجم کتاب «با ناظم حکمت در زندان» نوشته اورهان کمال گفت: اورهان کمال با شعر وارد دنیای ادبیات میشود و خود تصور میکرده شاعر خوبی است؛ اما شانس با او یار بوده که با ناظم حکمت برخورد میکند و ناظم که همان زمان هم شاعری مطرح و سرشناس بوده است با دیدن شعرهای او بدون رو دربایستی و ملاحظه به او میگوید که شاعر موفقی نخواهد شد.
-
محمد بقایی ماکان در گفتوگو با ایبنا:
شعر فارسی دیگر مرتبه والای گذشته را ندارد
محمد بقایی ماکان، اقبالشناس، نویسنده ۸۰ کتاب و پژوهشگر ادبی کشورمان به بهانه چاپ کتاب جدیدش با نام «از فردوسی تا شفیعی کدکنی» گفت: شوربختانه شعر فارسی امروز به شدت سیر نزولی یافته و از آن مرتبه والای گذشته فاصله گرفته است.
-
گلیژه گلآرا از رمان «برهوت» اثر پدرش امیر گلآرا میگوید؛
رنج امروز، دردهای فراموششدهی گذشته را بیدار میکند
گلیژه گلآرا، دختر امیر گلآرا، گفت: در برهوت، اوهام و تخیلاتِ راوی، از خلالِ تداعیِ معانی، تجربههای زمانِ حال را به گذشته پیوند میدهند.نقشِ حوادثِ امروز، بازتابی از الگوها و زخمهای کهنهی تاریخ است. رنجِ امروز، دردهای فراموششدهی گذشته را بیدار میکند.
-
در میزگرد نقد و بررسی رمان «شفانامه» مطرح شد؛
ادبیات باید به «قصه» برگردد
یوریک کریم مسیحی گفت: قصه باید کشش داشته باشد تا خواننده حتی با وجود این «دستاندازهای زبانی» نیز راه را ادامه دهد. برای من که بر زبان تأکید ویژهای دارم، مهم است که زبان دقیق، حسابشده و درست باشد. من از هرگونه ابهام یا بیدقتی که ممکن است ذهن خواننده را منحرف کند، پرهیز میکنم.
-
گفتوگو با ماهرخ همتی به بهانه انتشار کتاب «گربه»؛
به رابطهتان با گربهها شانس دیگری بدهید
ماهرخ همتی، مترجم، گفت: به رابطه خودتان با گربهها یک شانس دیگر بدهید و این کتاب را بخوانید تا ببینید این موجودات کوچک تا چه اندازه میتوانند دوست شما باشند و در سکوت فلسفی با شما رنج بکشند.
-
مترجم نخستین رمان وودی آلن در گفتوگو با ایبنا:
عشق واقعی، درگیری اصلی ذهن وودی آلن است
هنگامه ناهید، مترجم «آشر باوم چه مرگشه» اولین رمان وودی آلن، گفت: «یعنی ممکنه انسان فقط یک عشق واقعی توی زندگی داشته باشه یا این فقط از اون داستانهای هالیوودیه» این جمله یکی از آن درگیریهای اصلی ذهن آلن است؛ درگیریای که حتی پس ازدواج پر ماجرای عاشقانهاش با سون-یی پرهوین، کسی که این کتاب را به او تقدیم کرده، هنوز به قوت خود پا برجاست.
-
سینا جهاندیده در گفتوگو با ایبنا مطرح کرد؛
خیام؛ شاعر دوران پساجنگ
سینا جهاندیده، پژوهشگر، گفت: خیام در هر دورهای ظاهر نمیشود. معمولاً در دورههایی که همبستگی هست خیام به یاد نمیآید. جامعه چه زمانی یکپارچه میشود؟ زمانی که در برابر یک دشمن قرار میگیرد و خودش را فراموش میکند، مثلاً در زمان جنگ. در هیچ دورهای در جنگ خیام به یاد نمیآید، همیشه بعد از جنگ به یاد میآید. مثلاً در دوران هشت سال جنگ ایران و عراق، شعر خیام کمتر چاپ شده اما در دهه ۷۰ بعد از جنگ زیاد چاپ شد.
-
مترجم «پاریس در قرن بیستم» پاسخ داد؛
ژول ورن اگر بود جهان صد سال دیگر ما را چگونه توصیف میکرد؟
مهدی بهنوش، مترجم کتاب «پاریس در قرن بیستم» گفت: اگر ژول ورن اکنون در عصر ما میزیست جهان صدسال دیگر را جهانی بسیار پیشرفته اما تهی از صمیمیت و عشق توصیف میکرد؛ جهانی که در آن انسان کرات دیگر را تسخیر کرده اما در ابراز محبت ناتوان است و ادبیات جایی در زندگی او ندارد.
-
ابوالقاسم اسماعیلپور در گفتوگو با ایبنا مطرح کرد؛
خردورزی کلیدواژه هویت ملی ما
ابوالقاسم اسماعیلپور مطلق نویسنده و اسطورهشناس،گفت: شاهنامه با نام خداوند جان و خرد شروع میشود و کلیدواژه هویت ملی ما همین خردورزی است.
-
واکاوی پیوند حماسه فردوسی با هویت ملی در گفتوگو با سجاد آیدنلو؛
شاهنامه، گزارش جانفشانی یک ملت
سجاد آیدنلو، پژوهشگر، گفت: ویژگی برجسته شاهنامه در قیاس با آثار ملل دیگر (یونان، هند و اروپایی)، «وجه ملی» بسیار پررنگ آن است. بسیاری از حماسههای دیگر، روایت درگیریهای درونقومی است، اما شاهنامه گزارش جانفشانی یک ملت به نام ایران در برابر سرزمینهای دیگر است. گزارشهای مستند داریم که از دوره صفویه، ایرانیان در میدان جنگ با عثمانیها شاهنامه میخواندند و این کار روحیه شجاعت به آنها میداد.
-
گفتوگو با فرزام شیرزادی به بهانه انتشار «تهران در سیسییو»؛
تهران شهری اسیر معناباختگی
فرزام شیرزادی، نویسنده و روزنامهنگار، گفت: برای داستان نوشتن نباید دنبال شگفتیهای عجیبوغریب و لزوماً گلدرشت رفت، همه چیز از همین معمولیهای ساده و به ظاهر خیلی ساده شروع میشود، مهم این است که نویسنده چه نظرگاهی داشته باشد و انگیزهی روایت، لحن و القاء موقعیتاش در داستان چقدر درست و بهجا باشد و قصه را باورپذیر کند. در واقع همین باورپذیری سبب همذاتپنداری با داستان میشود.
-
مترجم «ایستادن در دل بیشهها» در گفتوگو با ایبنا:
رنگوبوی آثار سهراب و فروغ در شعرهای مری الیور
کامک ارژنگی، مترجم کتاب «ایستادن در دل بیشهها» شامل منتخبی از اشعار مری الیور گفت: شعر مری الیور را از لحاظ دلبستگی عمیق او به طبیعت و جهانبینی و رویکرد عارفانهاش میتوان به شعر سهراب سپهری تشبیه کرد؛ اما شور و شهامت او در بسیاری از اشعارش من را به یاد فروغ فرخزاد میاندازد.
-
مائده مرتضوی در گفتوگو با ایبنا از کتاب تازهاش میگوید؛
حسرت، بخش جدانشدنی زندگی آدمی
مائده مرتضوی در رمان «در تدارک زندگی نکرده»، ساختاری اپیزودیک را تجربه کرده و وجوه مختلفی از یک زندگی را از منظر چهار شخصیت، به خواننده نشان داده است. او در این کتاب «چیزهایی که منتظرم اتفاق بیفتد»، «چیزهایی که دوست دارم اتفاق بیفتد»، «چیزهایی که دارد اتفاق میافتد» و «چیزهایی که محال است اتفاق بیفتد» را به تصویر کشیده است.
-
گفتوگو با فرهاد جم به بهانه انتشار رمان «بچه جوادیه»؛
ما عاشق قصهایم
فرهاد جم برای همنسلهای ما یعنی خاطره سریال «همسران» که یکی از اثرگذارترین برنامههای تلویزیونی در دهه خودش بود. سادگی و صمیمیت این اثر برای ما خاطرات خوبی ساخته است. جوان آن سریال به یکی از مجریهای موفق مسابقه تلویزیونی تبدیل شد و بازیگری را در پیش گرفت و بعدها هم قصه نوشت.
-
نویسنده مجموعهداستان «حیدو»:
دوست دارم شخصیتی مثل «زری» سووشون را خلق کنم
مارال بابااحمدی، نویسنده مجموعه داستان «حیدو» گفت: من دوست دارم زنی را در نوشتههایم خلق کنم که بلند میشود و روی پای خودش میایستد؛ شاید تا حدودی مثل شخصیت زری در داستان «سووشون» یا نسخه آمریکایی آن، اسکارلت در داستان «بربادرفته» که هر دو از زبان یک زن نوشته شدهاند؛ تا زن نباشید، نمیتوانید رنج یک زن را لمس کنید.
-
مترجم «بدرود، ارواح» در گفتوگو با ایبنا:
ترانووا و احیاء سنت ادبیات خانوادهمحور ایتالیا
محیا بیات، مترجم کتاب «بدرود، ارواح» نوشته نادیا ترانووا گفت: منتقدان برجسته ایتالیایی، ترانووا را با نویسندگان بزرگی مثل ناتالیا گینزبورگ مقایسه کردند و معتقد بودند که او توانسته است سنت ادبیات خانوادهمحور ایتالیا را با زبانی مدرن و روانکاوانه احیا کند.