محمدرضا رحمت در گفت‌وگو با خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)،‌ وقوع جرم را مشروط به عوامل متفاوتي دانست و گفت: در اين ميان زمان و مكان از مهم‌ترين عوامل تأثيرگذار بر اين امرند كه در صورت ايجاد تغيير در آنها مي‌توان خطر ناشي از جرم را براي مجرم افزايش داد، به اين معنا كه امكان ارتكاب جرم با موانعي كه بر سر راه مرتكب قرار مي‌گيرد، كاهش مي‌يابد.

وي يكي از مهم‌ترين عوامل در طراحي شهرها را افزايش نظارت بر نقاط آسيب‌‌پذير دانست و گفت: معماري‌ قادر است انگيزه‌ها و وسوسه‌هاي ارتكاب جرم را تا حد زيادي كاهش دهد و اين امر نيز با عامل مهم نظارت امكان‌پذير است. به اين معنا كه شهرها به‌گونه‌اي طراحي شوند كه تمامي بخش‌ها در معرض ديد و قابل بررسي و نظارت باشند.

استاد دانشگاه يزد به اعمال عامل نظارت در طراحي پارك‌ها اشاره كرد و گفت: پيش از اين، پارك‌ها به صورت محيط‌ هايي وسيع همراه با درخت‌ها و پوشش‌هاي گياهي انبوه طراحي‌ مي‌شدند كه داراي مكان‌هاي جنبي بسياري نظير محل بازي كودكان بودند. يكي از مصاديق اين پارك‌ها «پارك لاله» تهران است. تمامي اين عوامل دست به دست يكديگر مي‌دهند و نظارت را بر مكان‌ها دشوارتر مي‌سازند.

وي افزود: در طراحي مدرن، پارك‌ها پوشش‌هاي انبوه گياهي و درختان كم ‌ارتفاع جاي خود را به درختان با ارتفاع زياد مي‌دهند تا امكان نظارت و بررسي بر اين محيط و به تبع آن امنيت محيط افزايش يابد.

رحمت به روان‌شناسي محيط در پيشگيري از وقوع جرم اشاره كرد و گفت: با توجه به تأثيرات قابل ملاحظه طراحي محيط بر كنش‌هاي انساني و دگرگوني‌هاي رفتاري، شهرسازان و طراحان مي‌توانند با تغيير در فضاهاي شهري، سبب كاهش رفتارهاي پرخطر و خشونت‌آميز در سطح جامعه و در نتيجه جرم شوند.

وي به ذكر مثالي در اين باره پرداخت و گفت: بسياري از طرح‌هاي معماري سبب ايجاد و افزايش «احساس ازدحام» در افراد مي‌شوند، احساسي كه رفتارهاي خشونت‌آميز را در پي دارد. اين موضوع درباره حيوانات نيز صادق است. به عنوان مثال بسياري از دانشمندان بر اين عقيده‌اند خودكشي نهنگ‌ها به دليل همين احساس ازدحام است. ‌اين حيوانات پس از اين كه حس مي‌كنند ازدحام به سبب افزايش جمعيت، بيشتر شده است، دست به خودكشي زده و خود را به ساحل مي‌رسانند.

رحمت به كتاب «پيشگيري از جرم از طريق معماري و شهرسازي  » اشاره كرد و گفت: اين اثر كه نگارش آن مدتي است پايان يافته و براي انتشار به نشر ميزان سپرده شده،‌ به تمامي مباحث مطرح شده، مي‌پردازد و تصاويري از فضاهاي شهري نظير كوچه، خانه و حتي درهاي ورودي تهيه شده تا با مطالعه دقيق آنها، به كمك استادان و دانشجويان معماري و شهرسازي نقاط ضعف و قوت آنها مشخص شود.

وي به معماري سنتي ايران اشاره كرد و گفت: اين نوع از معماري به دليل جدا كردن بخش‌هاي اندروني و بيروني خانه‌ها، نظارت بر فضاهاي شهري را با مشكل مواجه مي‌كند. در همين راستا اين كتاب به تفاوت‌هاي فرهنگي كشورها و ملل كه نقش قابل ملاحظه‌اي در طراحي شهري دارند نيز به صورت كلي مي‌پردازد. اين اثر را مي‌توان بومي‌سازي مبحث نقش پيش‌گيري طراحي شهري در پيشگيري از وقوع جرم به شمار آورد.

استاد دانشگاه يزد به پيشينه اين مبحث اشاره كرد و گفت: مباحث اين موضوع براي نخستين بار در سال 1972 توسط «اسكار نيومن» يكي از معماران آمريكايي در كتاب «ايجاد فضاهاي قابل دفاع» مطرح شد. كشورهاي آمريكا و كانادا تاكنون بيشترين اقدامات در اين زمينه را انجام داده‌اند و از پيشگامان آن به شمار مي‌آيند.