سرویس هنر خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)؛ هنر هفتم، پیوندی ناگسستنی با کتاب دارد و مطالعه کتابهای سینمایی ما را با جهان پیچیده کارگردانان، فیلمنامهنویسان و نظریهپردازان آشنا میسازد. در این گزارش، ده عنوان کتاب سینمایی را معرفی میکنیم که هرکدام دریچهای متفاوت به جهان تصویر میگشایند.
اورتورهای سینمایی
کتاب «اورتورهای سینمایی: چگونه صحنههای افتتاحیهی فیلمها را بخوانیم» نوشته «آنت اینسدورف»، استاد سینما در دانشگاه کلمبیا، است. این کتاب با ترجمه «مازیار اسلامی» و «حسام نصیری» از سوی نشر گیلگمش به بازار کتاب آمده است.
ایده اصلی کتاب این است که سکانس آغازین یک فیلم، کلید اصلی در باقی فیلم است. به باور نویسنده، این لحظات آغازین، نقشی بسیار فراتر از معرفی سادۀ شخصیتها یا مکان داستان دارند. این سکانسها مانند جملۀ اول یک رمان بزرگ، ما را به درون جهانی تازه میکشند، مسائل درونمایه فیلم را بنا مینهند و شالودۀ سبک بصری و روایی اثر را پیریزی میکنند.
این سکانسها گاه با خلق یک رشتۀ مستحکم، اعتماد تماشاگر را جلب میکنند و گاه، عامدانه گمراهکننده و رمزآلود ظاهر میشوند تا تماشاگر را به مشاهدهگری فعال و هوشیار تبدیل کنند. در همین راستا، فصول کتاب هر یک بر جنبهای از شیوهها و طرق روایت و تکنیکهای بصری در آغاز فیلمها تمرکز دارد.
این کتاب در ۲۱۶ صفحه و در سال ۱۴۰۴ صفحه منتشر شده شده است.
تأملات سینمایی
کتاب «تأملات سینمایی» نوشته «کوئنتین تارانتینو»، کارگردان نامدار آمریکایی و با ترجمه «حمیدرضا خطیبی» ار سوی نشر هرمس به چاپ رسیده است.
اگر شیفتۀ سینما و ستارگان آن هستید، این کتاب برای شماست. کتاب درباره تأملات یکی از بزرگان سینما و درباره برههای مهم و حساس در تاریخ فرهنگ و هنر معاصر یعنی سینمای دهه ۱۹۷۰ است. کتاب به عصر گذار از هالیوود قدیم و شکلگیری هالیوودِ جدید در دههٔ ۱۹۷۰ میپردازد. تارانتینو علاوه بر فیلمسازی و فیلمنامهنویسی منتقد چیرهدستی در سینما نیز محسوب میشود. بخش مهمی از محتوای این کتاب از جنس نقد سینمایی است.
این کتاب در ۲۶۶ صفحه در سال ۱۴۰۴ به چاپ رسیده است.
دانشنامه آثار بهرام بیضایی
کتاب «دانشنامه آثار بهرام بیضایی» نوشته « فرشید قلیپور» از سوی انتشارات روشنگران و مطالعات زنان منتشر شده است.
بهرام بیضایی نمایشنامهنویس، کارگردان تئاتر، فیلمنامهنویس، تدوینگر فیلم و استاد ادبیات، هنر و ایرانشناسی ایرانی است که سال گذشته در آمریکا از دنیا رفت.
این اثر دانشنامهای جامع درباره بیضایی است که شامل نقدها، تحلیلها و مقالات مختلف درباره آثار او در سینما و تئاتر است. نویسنده با استفاده از منابع متعدد و افزودن دانش خود، به ارائه نگاهی نو و منسجم به این آثار پرداخته است. این کتاب در سال ۱۴۰۴ به بازار کتاب آمده است.
فوکو در سینما
کتاب « فوکو در سینما» نوشته « میشل فوکو»، « دورک زابونیان» و « پاتریس مانیلیه» با ترجمه «بابک کریمی» از سوی نشر بان منتشر شده است.
رابطه سینما و تاریخ موضوع بحثهای بسیاری در چند سال اخیر بوده. عجیب است که در این بحثها عملاً به نام میشل فوکو برنمیخوریم. بهعبارت دقیقتر گرچه در آثار فوکو هیچگونه مواجهه مستمری با فیلم نمییابیم اما درکل میدانیم که او گهگاه به فیلم میپرداخت حتی اگر کتابشناسیاش از این لحاظ نسبتاً محدود باشد.
بهنظر نمیرسد به ذهن کسی خطور کرده باشد که با روشی نظاممند به این مواجهه بپردازد. هدف از ارائه فوکو در سینما پرکردن این خلأ است، کتابی که نسخههای کامل گفتوگوها، مرورها و مقالههای فوکو دربارهی فیلم را در خود گنجانده است.
این کتاب در ۲۱۶ صفحه در سال ۱۴۰۴ به چاپ رسیده است.
فلسفه از جان تصویر چه میخواهد؟
کتاب «فلسفه از جان تصویر چه میخواهد؟» نوشته «دیوید نورمن رادوویک» با ترجمه «محمدرضا مقیمنژاد» از سوی نشر نیماژ به چاپ رسیده است.
این کتاب با نگاهی تحلیلی نشان میدهد که تصویر سینمایی چگونه میتواند حامل معنا، اندیشه و پرسشهای فلسفی باشد. رادوویک با بررسی نمونههای سینمایی و تأمل بر ماهیت تصویر، مخاطب را به سفری میان فلسفه و هنر هفتم دعوت میکند.
این کتاب به این پرسش بنیادین میپردازد: تصویر سینمایی چه نسبتی با جان و اندیشه انسان دارد؟ رادوویک با نگاهی عمیق و تحلیلی، رابطه میان فلسفه و هنر تصویر را بررسی میکند و نشان میدهد که چگونه سینما میتواند نه تنها سرگرمکننده، بلکه حامل اندیشههای فلسفی باشد.
این کتاب در ۲۲۲ صفحه و در سال ۱۴۰۴ به بازار کتاب آمده است.
تدوین به روایت تدوینگران
کتاب «تدوین به روایت تدوینگران» نوشته «دکلان مک گراث» با ترجمه «عرفان یزدی» از سوی نشر «هرمس» به چاپ رسیده است.
دکلان مکگراث کارگردان، تهیهکننده و تدوینگر معاصر ایرلندی است. به گفتۀ خودش اولین تجربیات شخصیاش از تدوین را در دوران نوجوانی آغاز کرده زمانی که عمویش یک حلقه فیلم سوپر ۸ به او میدهد تا با دوربین پدرش فیلمبرداری کند. مک کراث فیلمی بر اساس ماجراهای قهرمان یک کتاب کمدی میسازد و پس از بازگشت فیلم از لابراتوار پلانها را بریده و از بند رخت آویزان میکند.
در نهایت پلانها را به هم میچسباند و در مسابقه فیلمسازان جوان شرکت میکند. او میگوید از آن زمان دانش و مهارتش در زمینه تدوین به طور امیدوارکنندهای پیشرفت کرد و با کار کردن به عنوان کارآموز، دستیار و تدوینگر در این حوزه پیشرفت کرده است و حداقل چیزی که آموخته این است که بداند دیدن آنچه شما تدوین کردهاید چه ارزشی دارد.
«تدوین به روایت تدوینگران» کتاب جامعی در مورد تدوین فیلم است که نخستینبار در سال ۲۰۰۱ منتشر شد. این کتاب محصول همنشینی آرای تدوینگران سرشناس است.
این کتاب به آنچه در مراحل پس از تولید انجام میشود ــ یعنی مجموعه کارهای پس از اتمام فیلمبرداری ــ پرداخته است. معمولاً فیلمبرداری یک فیلم ممکن است هشت هفته به طول انجامد اما مراحل پس از تولید به راحتی میتواند هشت ماه را به خود اختصاص دهد تا فرایند ساخت یک فیلم به پایان برسد. برای خیلیها، حتی برای برخی از عوامل تولید فیلم، آنچه در این مدت اتفاق میافتد، همچنان بهمثابهٔ رازی باقی مانده است.
این ابهام از آنجا ناشی می شود که آنها تصور میکنند از ابتدا تمامی جزئیات فیلم را با دقت بسیار در ذهنشان شکل دادهاند؛ بنابراین این سؤال برایشان به وجود میآید که چرا برای مشاهدهٔ نتیجهٔ نهایی کارشان باید در حدود یک سال به انتظار بنشینند؟ در این کتاب چهارده نفر از برترین تدوینگران سینما آنچه را در طول مراحل پس از تولید به طور دقیق طی میشود شرح میدهند.
این کتاب در ۲۲۶ صفحه و در سال ۱۴۰۳ منتشر شده است.
کامران شیردل، تنها در قاب
کتاب « کامران شیردل، تنها در قاب» نوشته «علیرضا ارواحی» از سوی نشر خوب به چاپ رسیده است. کامران شیردل، فیلمساز تأثیرگذار موج نوی سینمای ایران، برای اهالی سینما و فرهنگ نامی آشناست. علیرضا ارواحی در کتاب «کامران شیردل؛ تنها در قاب» تصویری جامع از زندگی شخصی و هنری این چهره ماندگار ارائه داده است. روایت دلنشین نویسنده چنان شیرین است که خواندن کتاب را به تماشای فیلمی تشبیه میکند که آرزو میکنید هیچگاه تمام نشود. با وجود تعداد قابل توجهی فیلم مستند و سینمایی، بازهم بسیاری از دوستان و همراهان او مانند «محمدرضا اصلانی» معتقدند که «کامران شیردل» باید بسیار بیشتر از اینها کار میکرد.
این کتاب در ۳۹۴ صفحه به چاپ رسیده است.
فیلم نوآر؛ از برلین تا سینسیتی
کتاب « فیلم نوآر؛ از برلین تا سینسیتی» نوشته «مارک بولد» با ترجمه «محمدرضا مهدویفر» از سوی نشر بان منتشر شده است.
این کتاب یکی از جامعترین و در عین حال قابلفهمترین روایتها درباره پیدایش، تحول و ماندگاری «نوآر» در تاریخ سینماست. بولد در این اثر، فیلم نوآر را نه بهعنوان مجموعهای از فیلمهای تاریک و جنایی، بلکه بهمثابه یک سنت فرهنگی و تصویری معرفی میکند که از دل بحرانهای سیاسی، اقتصادی و روانی قرن بیستم زاده شده و تا امروز ادامه یافته است.
کتاب با بررسی ریشههای نوآر در سینمای اکسپرسیونیستی آلمان آغاز میشود؛ جایی که سایهها، نورپردازیهای تند و فضای کابوسوار، پایههای زیباییشناسی نوآر را شکل دادند. سپس بولد به سینمای آمریکا میپردازد و نشان میدهد چگونه مهاجرت فیلمسازان اروپایی، جنگ جهانی دوم، بحران هویت مردانه، شهرنشینی و گسترش جنایت سازمانیافته، به شکلگیری کلاسیکترین آثار این ژانر انجامید.
نویسنده در ادامه مسیر نوآر را تا دهههای پایانی قرن بیستم و اوایل قرن بیستویکم دنبال میکند؛ از نوآر نئوکلاسیک و نوآر پستمدرن تا بازتاب آن در کمیکها و سینمای معاصر مانند سینسیتی. بولد نشان میدهد که چرا نوآر هرگز تمام نمیشود و چگونه توانسته با تغییرات فرهنگی، تکنولوژیک و روایی زمانه خود تطبیق پیدا کند.
این کتاب در ۲۲۴ صفحه و در سال ۱۴۰۳ به چاپ رسیده است.
قصهها از کجا میآیند؟
کتاب «قصهها از کجا میآیند؟» نوشته «اصغر عبداللهی» از سوی نشر اطراف به چاپ رسیده است. کتاب قصهها از کجا می آیند حاصل یک عمر تجربۀ اصغر عبداللهی، فیلمنامهنویس ایرانی است و مسیر نویسنده شدن و موفقیت او را نشان میدهد. عبداللهی که داستاننویس چیرهدستی هم بود، در جستارهایش با زبانی شیوا و جذاب از تجربیاتش، خاطراتش، سختیهایی که متحمل شده و شیرینیهای نویسندگی میگوید. او در خلال این خاطرهنگاریها، شیوۀ نوشتن فیلمنامه را هم آموزش میدهد و به نویسندگان غیرحرفهای و علاقهمندان میگوید که چه نکاتی را رعایت کنند تا بتوانند اثری قابلتوجه خلق کنند.
این کتاب در ۱۶۰ صفحه و در سال ۱۴۰۳ به چاپ رسیده است.
هدایت بازیگران
«کتاب هدایت بازیگران؛ خلق بازی های به یاد ماندنی در سینما و تلویزیون» نوشته «جودیت وستون» با ترجمه «محمدرضا شکاری» از سوی نشر «افراز» منتشر شده است.
وستون نشان میدهد چه چیزی یک اجرای خوب را تشکیل میدهد، بازیگران از یک کارگردان چه میخواهند، کارگردانان چه کارهای اشتباهی انجام میدهند، تجزیه و تحلیل و آمادهسازی فیلمنامه، نحوه کار بازیگران، و بینشهایی در مورد رابطه کارگردان و بازیگر به اشتراک می گذارد.
نویسنده در این کتاب می گوید که همکاری کارگردانان، بازیگران، نویسندگان و تکنسینها در فرآیند ساخت فیلم اهمیت دارد. برای اینکه آنها بتوانند بهترین کار را در ایجاد یک اثر به یاد ماندنی انجام دهند، باید یک زبان و یک روش مبادله به اشتراک بگذارند که موجب ایجاد همکاری خلاقانه شود.
این کتاب در ۳۴۸ صفحه و در سال ۱۴۰۳ به چاپ رسیده است.
نظر شما