به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در مشهد، سید مجید پوراحمدی در آیین تجلیل از نامداران و چهره‌های برجسته فرهنگ، هنر، رسانه و فعالان قرآن و عترت خراسان رضوی که در قالب بیستمین سفر کاروان «هفت بحر هنر» در مشهد برگزار شد، اظهار کرد: این برنامه با هدف تجلیل از نامداران و چهره‌های برجسته‌ای برگزار می‌شود که بخش مهمی از عمر خود را در مسیر اعتلای فرهنگ و هنر ایران اسلامی صرف کرده‌اند و نه‌تنها در خراسان رضوی، بلکه در سطح کشور از جایگاه و اعتبار ویژه‌ای برخوردارند.
وی با اشاره به جایگاه فرهنگی و تمدنی خراسان بزرگ افزود: خراسان صرفاً یک منطقه جغرافیایی نیست، بلکه یکی از کانون‌های تمدن‌ساز، فرهنگ‌پرور و هنرآفرین ایران است و بخش قابل توجهی از میراث فرهنگی و هنری کشور که امروز به آن افتخار می‌کنیم، حاصل تلاش و نقش‌آفرینی شخصیت‌های برجسته این خطه است.
مدیرعامل صندوق اعتباری هنر با اشاره به حضور بیش از ۷۰ نفر از چهره‌های برجسته فرهنگ و هنر در این آیین بیان کرد: در میان استان‌هایی که تاکنون میزبان برنامه‌های کاروان «هفت بحر هنر» بوده‌اند، خراسان رضوی از نظر تعداد چهره‌های برجسته و نامداران فرهنگی و هنری جایگاه دوم را دارد. این موضوع نشان‌دهنده ظرفیت بالای فرهنگی و هنری استان و حضور گسترده شخصیت‌هایی است که سال‌ها برای اعتلای فرهنگ و هنر کشور تلاش کرده‌اند.
بیش از ۴۶۰۰ هنرمند خراسان رضوی عضو صندوق اعتباری هنر هستند
پوراحمدی در ادامه با تشریح وضعیت عضویت هنرمندان استان در این صندوق بیان کرد: صندوق اعتباری هنر در حال حاضر به حدود ۱۰۲ هزار نفر از فعالان فرهنگ، هنر و رسانه کشور خدمات ارائه می‌دهد. از این تعداد، بیش از چهار هزار و ۶۰۰ نفر از هنرمندان و فعالان حوزه‌های مختلف فرهنگ، هنر و رسانه در خراسان رضوی عضو صندوق هستند.
وی افزود: بیش از ۲۷ نفر از اعضای صندوق در این استان دارای درجه یک هنری هستند که این موضوع نشان‌دهنده حضور هنرمندان برجسته و برخوردار از جایگاه حرفه‌ای و هنری در خراسان رضوی است.
مدیرعامل صندوق اعتباری هنر با اشاره به خدمات بیمه‌ای ارائه‌شده به اعضای صندوق در استان تصریح کرد: حدود هزار و ۹۰۰ نفر از اعضای صندوق اعتباری هنر در خراسان رضوی تحت پوشش بیمه درمان قرار دارند و حدود دو هزار و ۱۰۰ نفر نیز از بیمه تأمین اجتماعی استفاده می‌کنند.
وی ادامه داد: همچنین حدود ۲۵۰ نفر از اعضای صندوق در استان از خدمات مستمری بهره‌مند هستند و حدود ۲۰ نفر نیز در قالب طرح تکریم مورد حمایت قرار دارند.
مدیرعامل صندوق اعتباری هنر با تأکید بر ضرورت تداوم حمایت از هنرمندان و فعالان فرهنگی گفت: تلاش ما این است که حمایت‌های پیش‌بینی‌شده در چارچوب برنامه‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را به شکل مناسبی در استان‌ها اجرا کنیم و زمینه بهره‌مندی هنرمندان از خدمات صندوق را فراهم آوریم.
اجرای حدود ۴۰ طرح حمایتی در خراسان رضوی
پوراحمدی با اشاره به برنامه‌های حمایتی صندوق اعتباری هنر در خراسان رضوی در سال جاری گفت: برای این استان، بیش از ۹۰ میلیارد تومان حمایت در قالب برنامه‌ها و طرح‌های مختلف پیش‌بینی شده است. این حمایت‌ها در چارچوب حدود ۴۰ طرح و برنامه صندوق اعتباری هنر دنبال می‌شود.
وی افزود: صندوق اعتباری هنر در استان‌ها طرح‌های مختلفی را برای حمایت از فعالان فرهنگ، هنر و رسانه اجرا می‌کند که کاروان «هفت بحر هنر» یکی از این برنامه‌هاست. این طرح با هدف شناسایی، تکریم و تجلیل از پیشکسوتان و چهره‌های برجسته فرهنگی و هنری در استان‌های مختلف کشور اجرا می‌شود.
مدیرعامل صندوق اعتباری هنر همچنین از اجرای برنامه «فرا تهران» در خراسان رضوی خبر داد و بیان کرد: با همکاری مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان، برنامه‌ریزی برای حضور در شهرستان‌های خراسان رضوی و دیدار با هنرمندان در دستور کار قرار دارد تا امکان ارتباط مستقیم با فعالان فرهنگی و هنری در مناطق مختلف استان فراهم شود.
وی با اشاره به پراکندگی جغرافیایی هنرمندان برجسته خراسان رضوی بیان کرد: یکی از ویژگی‌های این استان آن است که شمار قابل توجهی از دارندگان درجه یک هنری در شهرستان‌ها سکونت دارند و فعالیت می‌کنند. این ویژگی در مقایسه با برخی استان‌ها که تمرکز بیشتری از هنرمندان برجسته در مرکز استان دارند، قابل توجه است و ضرورت توجه به هنرمندان شهرستان‌ها را دوچندان می‌کند.
پوراحمدی با تأکید بر اهمیت حضور میدانی در شهرستان‌ها افزود: برنامه‌ریزی شده است تا در چارچوب طرح‌های صندوق، امکان دیدار و گفت‌وگو با هنرمندان و فعالان فرهنگی در نقاط مختلف استان فراهم شود و حمایت‌ها و خدمات صندوق با توجه به شرایط و نیازهای این گروه از فعالان فرهنگی دنبال شود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با قدردانی از تلاش‌های حسین مسگرانی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی، در برگزاری این مراسم اظهار کرد: اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان برای برگزاری این برنامه تلاش زیادی کرده است و حضور گسترده هنرمندان، پیشکسوتان و علاقه‌مندان فرهنگ و هنر نشان می‌دهد که این مراسم مورد توجه جامعه فرهنگی و هنری استان قرار گرفته است.
مدیرعامل صندوق اعتباری هنر با اشاره به حضور نمایندگان و مدیران دستگاه‌های اجرایی استان، معاون استاندار و نماینده مجلس در این آیین، از همکاری مسئولان و مجموعه‌های فرهنگی برای برگزاری این برنامه قدردانی کرد.
پوراحمدی همچنین به حضور نماینده مؤسسه هنرمندان پیشکسوت در این مراسم اشاره کرد و گفت: این مؤسسه معمولاً در کنار برنامه‌های تکریم هنرمندان حضور دارد و امروز نیز خانم شاه‌حسینی، عضو هیئت‌مدیره مؤسسه هنرمندان پیشکسوت، در جمع حاضران حضور دارد.
وی با تأکید بر اهمیت شیوه برگزاری آیین‌های تجلیل از پیشکسوتان اظهار کرد: ممکن است از نظر ظاهری، تجلیل از یک هنرمند با یک هدیه یا تشویق همراه باشد، اما آنچه اهمیت بیشتری دارد، نحوه تکریم و احترامی است که در این مراسم به هنرمندان نشان داده می‌شود.
مدیرعامل صندوق اعتباری هنر افزود: خاطره این برنامه‌ها در ذهن هنرمندانی باقی می‌ماند که سال‌های طولانی از عمر خود را برای اعتلای فرهنگ و هنر ایران اسلامی صرف کرده‌اند. بنابراین، لازم است آیین‌های تجلیل به شکلی شایسته برگزار شود تا هنرمندان احساس کنند تلاش‌ها و خدمات فرهنگی و هنری آنان مورد توجه و قدردانی قرار گرفته است.
پوراحمدی در پایان با آرزوی موفقیت برای هنرمندان و پیشکسوتان خراسان رضوی ابراز امیدواری کرد که برگزاری چنین برنامه‌هایی زمینه تقویت ارتباط میان هنرمندان، نهادهای فرهنگی و مجموعه‌های حمایتی را فراهم کند و به استمرار حمایت از سرمایه‌های انسانی و فرهنگی کشور بینجامد.
انسجام اجتماعی، فرهنگ و هنر؛ سه ضلع اصلی تقویت تاب‌آوری ملی در برابر بحران‌ها
محمد مهدی احمدی، مشاور عالی وزیر و مدیرکل حوزه وزارتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیر در این نشست با اشاره به تعاریف جامعه‌شناختی بحران‌های اجتماعی اظهار داشت: یکی از عوامل موفقیت جوامع در مواجهه با چالش‌ها و بحران‌های اجتماعی، ارتقای ضریب «تاب‌آوری» است. بحران‌های اجتماعی به معنای از تعادل خارج شدن مقطعی جامعه، بروز بی‌نظمی و ناکارآمدی سازوکارهای سنتی در حل مسائل است.
وی افزود: ایران در طول تاریخ همواره با بحران‌های مختلفی مواجه بوده، اما قهرمانان این سرزمین به پشتوانه تقویت تاب‌آوری درون‌زا، تسلیم بحران‌ها نشده و از آن‌ها عبور کرده‌اند؛ چنان‌که در هیچ‌یک از ادوار تاریخی، فرهنگ اصیل ایرانی خاموش نشده است.
سه ضلع کلیدی تقویت تاب‌آوری ملی
احمدی با اشاره به انطباق موضوعات مطروحه با مقتضیات جلسه، سه عامل اصلی را برای تقویت تاب‌آوری انسجام اجتماعی، حوزه فرهنگ و ادبیات حماسی و هنر نمایشی و اثرگذاری زبان هنر برشمرد.
وی انسجام اجتماعی را به معنای پیوندهای عمودی و افقی در جامعه توصیف کرد و گفت: پیوند افقی به معنای همدلی و ارتباط منطقی میان آحاد مردم و پیوند عمودی به مفهوم رابطه ارگانیک و منطقی میان حاکمیت و ملت است. اگر جامعه‌ای از این پیوندها برخوردار باشد و میان مردم و ارکان حاکمیت گسست ایجاد نشود، در برابر هیچ آسیبی فرو نخواهد ریخت.
مشاور وزیر فرهنگ با تأکید بر نقش بی‌بدیل فرهنگ در هویت‌سازی ملی، شاهنامه فردوسی را نمونه‌ای بارز از ادبیات مقاومت و تاب‌آوری خواند و خاطرنشان کرد: داستان‌های شاهنامه فراتر از زمان و مکان هستند. نبرد خیر و شر، قیام کاوه آهنگر علیه ضحاک، ترسیم عشق و وفاداری در داستان‌های رمانتیک و طرح تراژدی‌ها و عبرت‌های تاریخی نظیر سرگذشت سیاوش، همگی پیام‌آور تقویت تاب‌آوری و زیست مقاومتی است.
وی با انتقاد از مهجوریت شاهنامه در سبد فرهنگی خانواده‌ها گفت: اگر شاهنامه در کنار اقلام ضروری در سبد خانوار ایرانی قرار گیرد و همانند قرآن و کتب مقدس خوانده و فهمیده شود، آسیب‌پذیری جامعه به حداقل می‌رسد. فردوسی ایران را در عصری احیا کرد که نام بردن از آن با محدودیت مواجه بود، اما پیام‌های حماسی او مانع از زوال هویت ملی شد.
احمدی هنر را سومین عامل حیاتی در تقویت تاب‌آوری دانست و بیان کرد: هنرهای نمایشی قادرند قهرمانان تاریخ را به شکلی سمعی و بصری به مخاطب معرفی کنند تا الگوهای مقاومت را لمس کند. تأثیر زبان هنر بر مخاطب قابل مقایسه با زبان خطابه نیست؛ خطابه به انسان اطلاعات می‌دهد، اما هنر انسان را در بستر واقعه قرار می‌دهد.
وی با اشاره به کلام رهبر معظم انقلاب درباره آثار هنری عاشورایی، حضرت زینب (س) را بزرگ‌ترین مدیر بحران تاریخ خواند که با آرامش و مدیریت دقیق، کاروان کربلا را به سر منزل مقصود رساند.
ضرورت میدان‌داری هنرمندان در عرصه روایت پیشرفت
مدیرکل حوزه وزارتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در پایان با تأکید بر لزوم بهره‌گیری نهادهای اجرایی از ظرفیت اهالی فرهنگ و هنر خاطرنشان کرد: امروز که دشمنان برای کشور بحران‌آفرینی می‌کنند، دستگاه‌های اجرایی باید از هنرمندان دعوت کنند تا برای تقویت روحیه تاب‌آوری به میدان بیایند؛ نه اینکه با محدودسازی چهره‌های هنری، سرمایه‌های اجتماعی را تضعیف کنند. مقاومت ملت ایران نیازمند هم‌افزایی خطابه و هنر است و نسل امروز با تاسی به قهرمانان تاریخ خود، اجازه نخواهد داد عزتش مخدوش شود.
پیشکسوتان فرهنگ و هنر؛ سرمایه‌هایی که نباید فراموش شوند
حسین مسگرانی، مدیرکل و ارشاد اسلامی خراسان رضوی نیز در بخش دیگری از این رویداد با تأکید بر ضرورت توجه به پیشکسوتان عرصه فرهنگ، هنر و رسانه، گفت: یکی از آرزوهای من و جمعی از دوستان فعال در حوزه فرهنگ و هنر این بود که فرصتی فراهم شود تا در محفل و فضایی باشکوه، در کنار پیشکسوتان و خادمان فرهنگی، به‌ویژه هنرمندان دارای درجه یک هنری، حضور پیدا کنیم و از سال‌ها تلاش و خدمت آنان قدردانی کنیم.
وی در این مراسم با خیرمقدم به حاضران و مهمانان، بیان کرد: یکی از آرزوهای من و دوستانی که در حوزه فرهنگ و هنر مشغول خدمت هستیم، این بود که بتوانیم در کنار پیشکسوتان فرهنگ، هنر و رسانه و خادمان فرهنگ رضوی حضور پیدا کنیم، از نزدیک با آنان دیدار داشته باشیم، یادی از خدمات و تلاش‌هایشان کنیم و فرصت ارزشمند تکریم این سرمایه‌های فرهنگی را فراهم آوریم.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی با اشاره به جایگاه پیشکسوتان و هنرمندان برجسته افزود: به‌ویژه کسانی که دارای درجه یک هنری هستند و سال‌های زیادی از عمر خود را در مسیر اعتلای فرهنگ و هنر سپری کرده‌اند، شایسته توجه و قدردانی هستند. این افراد در طول سال‌های فعالیت خود برای فرهنگ و هنر کشور تلاش کرده‌اند و تکریم آنان فرصتی برای یادآوری ارزش خدمات و نقش مؤثرشان در جامعه است.
مسگرانی با قدردانی از حمایت‌های انجام‌شده برای برگزاری این گردهمایی بیان کرد: خوشحالم که امروز این فرصت فراهم شده است تا در خدمت شما عزیزان باشیم. در این مسیر، جناب آقای پوراحمدی نیز لطف کردند و حمایت‌های لازم را انجام دادند تا بتوانیم در چنین محفل ارزشمندی در کنار پیشکسوتان و فعالان عرصه فرهنگ و هنر حضور پیدا کنیم.
وی با اشاره به اهمیت دیدار دوباره با چهره‌های فرهنگی و هنری گفت: امروز با دیدن شما عزیزان و حضور در این جمع، خاطره‌ای ارزشمند، خوب و به‌یادماندنی برای من زنده شد. در روزهایی که شرایط و تحولات مختلف، فضای جامعه را تحت تأثیر قرار داده است، دیدار با شما و حضور در چنین جمعی برای من بسیار خوشحال‌کننده و ارزشمند است.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی ادامه داد: بسیار خوشحالم که امروز فرصت دیدار با شما فراهم شده و می‌توانیم در کنار یکدیگر باشیم. از همه مهمانان عزیزی که در این مراسم حضور پیدا کرده‌اند، به‌ویژه مسئولان محترمی که دعوت برگزارکنندگان را پذیرفته و در این محفل شرکت کرده‌اند، صمیمانه تشکر می‌کنم.
مسگرانی با تأکید بر ضرورت پاسداشت جایگاه خادمان فرهنگی و هنری، برای حاضران آرزوی سلامتی، سربلندی، عزت و موفقیت کرد و گفت: امیدوارم همه شما عزیزان همواره سلامت، سربلند و سرافراز باشید و بتوانید با عزت و موفقیت به فعالیت‌های خود در عرصه فرهنگ و هنر ادامه دهید.
نظر شما