-
به بهانه هفته فرهنگی مازندران؛
تحولات مازندران‌پژوهی؛ از تغییر تاریخ حاکمان به مطالعه زندگی مردم
مازندران - علی صادقی، نویسنده و پژوهشگر با بیان اینکه مازندران‌پژوهی از تاریخ حاکمان به تاریخ زندگی مردم تغییر کرده است، گفت: برای شناخت پیشینه مازندران‌پژوهی، باید به قرن‌ها پیش برگردیم؛ زمانی که مازندران را بیشتر با نام «طبرستان» (تبرستان) می‌شناختند.
-
گفت‌وگو با استاد دانشگاه و پژوهشگر ادبیات عامیانه سیستان؛
پیوند ارگانیک ادبیات عامیانه سیستان با بافت اسطوره‌ای منطقه
سیستان و بلوچستان-ادبیات عامیانه سیستان با گونه‌هایی چون «سیتک»، «آسوکه» و «آییکه» بازتاب‌دهنده هویت، باورها و زیست مردمان این دیار کهن است. سارا نظام‌دوست، پژوهشگر و مدرس دانشگاه، ضمن واکاوی لایه‌های پنهان این میراث، از چالش‌های جدی فراموشی، خلأهای پژوهشی و راهکارهای حفظ و احیای آن می‌گوید.
-
آسمان ادبیات ایران در انتظار ستاره‌های تازه؛
چرا جوایز ادبی دیگر چهره‌های ماندگار معرفی نمی‌کنند؟
خراسان رضوی- جوایز ادبی در دهه‌های گذشته یکی از مسیرهای مهم معرفی نویسندگان تازه، کشف استعدادهای داستان‌نویسی و پیوند میان آثار ادبی و مخاطبان بودند؛ اما امروز با کم‌رونق شدن بسیاری از این جوایز، پرسش‌هایی درباره نقش آنها در جریان‌سازی ادبی و معرفی چهره‌های ماندگار مطرح شده است.
-
به بهانه زادروز هنرمند گرگانی؛
ماندن در حافظه فرهنگی جامعه؛ بازخوانی کارنامه تألیفی حجت‌الله شکیبا
گلستان- هم‌زمان با زادروز حجت‌الله شکیبا، نقاش و عکاس نام‌آشنای گرگانی، کارنامه تألیفی و نقش آثار تصویری او در پیوند مخاطب امروز با میراث ادبی ایران مورد بازخوانی قرار گرفت و سلیمه قزل، مدرس هنر با تأکید بر اهمیت انتشار آثار هنرمندان در قالب کتاب گفت: چنین کتاب‌هایی امکان مشاهده و مطالعه آثار را برای نسل‌های بعد فراهم می‌کنند و به ماندگاری نام و کارنامه هنرمند در حافظه فرهنگی جامعه کمک می‌کنند.
-
واکاوی پنج دهه ادبیات در جنوب زاگرس؛
ادبیات کهگیلویه‌وبویراحمد در گذر زمان؛ از فقدان منابع مکتوب تا بحران مخاطب
کهگیلویه‌وبویراحمد- ادبیات کهگیلویه‌وبویراحمد در پنج دهه گذشته، مسیری پر فراز و نشیب از شعر شفاهی و روایت‌های بومی تا تجربه‌های تازه شعری و داستانی را پشت سر گذاشته است؛ مسیری که در کنار دگرگونی‌های اجتماعی و زبانی، با چالش‌هایی چون ثبت نشدن بخشی از میراث شفاهی، کمبود منابع مکتوب و بحران مخاطب همراه بوده است.
-
یک مکان، یک نویسنده، یک اعتراف؛
هدایت در آتشگاه جا ماند!
اصفهان- صادق هدایت اصفهان را ترک کرد، اما انگار چیزی از او در آتشگاه ماند؛ جمله‌ای کوتاه در پایان «اصفهان نصف جهان» که پرسشی بزرگ پیش می‌کشد: چه رازی در این ویرانه باستانی بود که به بخشی از هستی نویسنده گره خورد؟
-
چالش‌های پیش روی کرمانشاه‌شناسی؛
کرمانشاه در آینه کتاب‌ها؛ آنچه هست و آنچه باید نوشته شود
کرمانشاه- کرمانشاه در طول سال‌ها موضوع پژوهش‌ها و نوشته‌های بسیاری بوده و بخشی از تاریخ، فرهنگ، جامعه و هویت این سرزمین در کتاب‌ها و منابع مکتوب ثبت شده است؛ با این حال آنچه تاکنون گردآوری و پژوهش شده پایان راه شناخت کرمانشاه نیست. در میان منابعی که برای پژوهشگران گردآوری شده همچنان بخش‌هایی از تاریخ و هویت این استان نیازمند مطالعه، ثبت و مستندسازی است؛ مسئله‌ای که ضرورت توجه دوباره به داشته‌ها و خلأهای منابع کرمانشاه‌شناسی را پررنگ می‌کند.
-
روایتی از تدوین ۳۵۰ مدخل؛
دانشنامه گلستان درگذر یک دهه؛ از آغاز شکل‌گیری تا عصر هوش مصنوعی
گلستان- شاید ۱۰ سال، زمانِ کوتاهی برای تدوینِ تاریخِ یک سرزمین باشد، اما برای پروژه پژوهشی چون «دانشنامه گلستان» که باهدف احیای فرهنگ بومی پا به عرصه ظهور گذاشت عمری پُر از تجربه است. رحمت‌الله رجایی سرپرست این مجموعه، از مسیرهای طی شده، افق‌های پیش‌رو و اقدامات و چشم‌انداز دیجیتال این اثر مرجع می‌گوید.
-
روایتی از ۳ هزار جلد کتابی که معلم ۸۲ ساله گردآورد؛
ردپای یک عمر در قفسه‌های کتابخانه
کردستان - کتاب‌ها سالیان درازی است که در خانه «طه شامخی» دبیر ادبیات، روی قفسه‌ها می‌نشینند و بخشی از زندگی او را روایت می‌کنند. مردی که از کودکی با گلستان و بوستان و کتاب‌های عربی انس گرفت، در سال‌های معلمی و دانشجویی از هزینه‌های زندگی برای خرید کتاب گذشت و در طول دهه‌ها، نزدیک به سه هزار جلد کتاب و مجموعه‌ای از نشریات و نسخه‌های خطی را گرد آورد نه فقط برای آنکه بخواند، برای اینکه بخشی از این میراث مکتوب برای فردا باقی بماند.
-
به بهانه روز جهانی مترجم؛
«سامانه ثبت ترجمه» مرهمی بر درد بی‌خبری از بازار کتاب
خراسان رضوی - فقدان «سامانه ثبت مشخصات کتاب در حال ترجمه» که می‌تواند مرهمی بر درد بی‌خبری از بازار ترجمه باشد، این روزها به یکی از چالش‌های جدی مترجمان و صنعت نشر کشور بدل شده است. کارشناسان معتقدند این خلاء، نه تنها موجب اتلاف سرمایه‌های انسانی و زمانی می‌شود، بلکه به تشدید هدررفت منابع و دلسردی صاحبان اثر دامن می‌زند.
-
اصفهان چه به تئاتر ایران داد؟
بازخوانی نقش اصفهان در مسیر ترجمه ادبیات نمایشی ایران
اصفهان- داریوش مؤدبیان، فیلمنامه‌نویس و مترجم، با بازخوانی مسیر ترجمه و اقتباس در تئاتر ایران، از نقش میرزا حبیب اصفهانی در آغاز این جریان تا تجربه مکتب تئاتر اصفهان در بومی‌سازی نمایشنامه‌های خارجی سخن گفت و تأکید کرد: ترجمه نمایشنامه زمانی به آفرینش فرهنگی منجر می‌شود که مترجم علاوه بر زبان مبدأ و مقصد، زبان نمایش و اقتضائات جامعه خود را نیز بشناسد.
-
به مناسبت هفته فرهنگی گرگان؛
گرگان‌پژوهی؛ از دغدغه مالی تا ضرورت‌های رعایت اخلاق
گلستان- پژوهشگر گرگانی ضمن تأکید بر ضرورت رعایت اخلاق در پژوهش، گفت: برخی گرگان پژوهان دچار اشتباه شده‌اند و تصور می‌کنند که نسبت به مسائل تسلط و آگاهی کافی دارند اما در حال حاضر پژوهشگران ماهر زیاد شده‌اند و از آنها آثار خوبی به چاپ رسیده است.
-
کتابخانه‌های تخصصی استان‌ها - ۶
کتابخانه‌ای برای روایت هنر اصفهان
اصفهان- کتابخانه تخصصی هنر و ادبیات اصفهان با تجمیع منابع هنر، ادبیات و اصفهان‌شناسی، ظرفیتی تخصصی برای پژوهشگران فراهم کرده است.
-
بانک ۲۳۰۰ مدخلی دانشنامه اصفهان چگونه در حال شکل‌گیری است؟
دانشنامه‌ای برای تاریخ، فرهنگ و هویت اصفهان
اصفهان-معاون علمی دانشنامه اصفهان با اشاره به تدوین ۲۷۶ مقاله برای این دانشنامه، گفت: دانشنامه اصفهان قرار است آینه‌ای از تاریخ، فرهنگ و هویت این شهر باشد؛ منبعی معتبر برای آموزش و پژوهش و سندی راهبردی برای مدیران شهری. هدف این است که در کنار ثبت دقیق روایت شهر، بتواند به حفاظت از میراث فرهنگی و شناخت بهتر لایه‌های تاریخی، اجتماعی و فرهنگی اصفهان کمک کند.
-
نگاهی به تاریخ نگارگری قزوین در گفت‌وگو با مؤلف قزوینی:
مکتب نگارگری قزوین؛ حلقه پیوند مکاتب تبریز و اصفهان
قزوین- شیما احمدصفاری، مؤلف و پژوهشگر قزوینی معتقد است که مکتب نگارگری قزوین یکی از جریان‌های مهم هنر دوره صفوی است که با انتقال پایتخت به قزوین شکل گرفت و در تحول نگارگری ایران نقش‌آفرین شد.
-
نگاهی به کتاب «جایی کمی دورتر»؛
ثبت تاریخ فرهنگی اصفهان و مفاخری که به متن روایت آمده‌اند
اصفهان- کتاب «جایی کمی دورتر» حاصل بیش از سه سال و نیم پژوهش میدانی مهدی تمیزی است که در جلد نخست، زندگی و آثار ۴۰ نام‌آور فرهنگی و هنری اصفهان را بررسی می‌کند و حالا با ثبت تاریخ فرهنگی اصفهان، مفاخر این استان از حاشیه به متن روایت آمده‌اند.
-
گفت‌وگوی ایبنا با محمدرضا کدیور؛
۱۰ سال «گفتار و اندیشه»
فارس- محمدرضا کدیور، دبیر نشست‌های «گفتار و اندیشه» از ورود به دهمین سال برگزاری این نشست‌ها و برگزاری ۹۰ دور جلسات گفتار و اندیشه در شیراز خبر داد.
-
گفت‌وگوی ایبنا با جامعه‌شناس لرستانی:
کتاب‌های بومی باید به زبان نسل جدید نزدیک شوند
لرستان - جامعه‌شناس لرستانی با اشاره به نقش کتاب‌های بومی در حفظ حافظه جمعی استان، تاکید کرد: این آثار تا زمانی که وارد عرصه نقد علمی، گفت‌وگوی عمومی و نزدیک به زبان نسل جدید نشوند، نمی‌توانند در بازتعریف هویت لری در جهان امروز نقش مؤثری داشته باشند.
-
به بهانه روز ملی کرمانشاه؛
کرمانشاه؛ روایتی چهار هزار ساله از «اِلی‌پی» تا امروز
کرمانشاه- پیشینه چند هزار ساله، نام‌هایی که در دوره‌های مختلف بر شهر کرمانشاه نهاده شده و میراث تاریخی و فرهنگی برجای‌مانده، کرمانشاه را به یکی از کهن‌ترین شهرهای ایران تبدیل کرده است. روز کرمانشاه، فرصتی است برای مرور این پیشینه و نگاهی به آنچه هویت تاریخی این دیار را شکل داده است.
-
به بهانه کشف آب‌انبار صفوی در خیابان آپادانا اصفهان؛
آیا تاریخ پنهان پایتخت صفوی از زیر خیابان‌های اصفهان بیرون می‌آید؟
اصفهان- کشف سازه‌ای منسوب به دوره صفوی در خیابان آپادانای اصفهان، بار دیگر نگاه پژوهشگران را متوجه لایه‌های مدفون مجموعه سعادت‌آباد کرده است. یک پژوهشگر و نویسنده حوزه تاریخ تأکید می‌کند هر یافته تازه می‌تواند با اتکا به منابع مکتوب و کاوش‌های باستان‌شناسی، بخشی از روایت تاریخ اصفهان صفوی را بازخوانی و تکمیل کند.
-
پیوند حافظه تاریخی پارلمان و میراث علمی استرآباد؛
میراث مفاخر گرگان و استرآباد در کتابخانه مجلس
گلستان- جست‌وجو در هزاران سند و نسخه خطیِ موجود در کتابخانه مجلس، از پیوندی ناگسستنی میان حافظه تاریخی پارلمان و میراث علمی استرآباد پرده برمی‌دارد.
-
در چاپخانه‌های کرمانشاه چه می‌گذرد؛
چرخ صنعت چاپ کرمانشاه با تجهیزات فرسوده می‌چرخد
کرمانشاه- صنعت چاپ در استان کرمانشاه از مشکلات عدیده‌ای همچون فرسودگی تجهیزات، گرانی کاغذ و نبود نیروی متخصص رنج می‌برد و برای بقا، نیاز به حمایت و یارانه دارد. دست‌اندرکاران این صنعت معتقدند که دیگر به تنهایی قادر به ادامه دادن نیستند و خطر تعطیلی اغلب آنها را تهدید می‌کند.
-
بازخوانی یک میراث ادبی در گفت‌وگو با مهدی نوریان؛
صائب تبریزی؛ صدای اندیشه اصفهان در عصر صفوی
اصفهان- یک پژوهشگر ادبیات گفت: صائب تبریزی، با وجود ریشه تبریزی، در اصفهان به قله شعر فارسی رسید و هویت ادبی این شهر را در عصر صفوی بازتعریف کرد.
-
بر پایه بررسی ۱۵ هزار سند تاریخی؛
بازخوانی یک قرن صنایع‌دستی اصفهان در آینه اسناد
اصفهان- سمیه بختیاری در کتاب «صنایع دستی استان اصفهان به روایت اسناد (۱۲۵۰–۱۳۵۷)» با تکیه بر هزاران سند آرشیوی، تصویری مستند از تحولات صنایع‌دستی این منطقه از دوره قاجار تا پایان پهلوی دوم ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد چگونه عوامل اقتصادی، اجتماعی و نهادی بر شکل‌گیری و افول رشته‌های مختلف این حوزه تأثیر گذاشته‌اند.
-
مرروی بر«جستارهایی درباب تاریخ هنرومعماری دردوره آغازین مدرن»؛
روایتی از «شهر آغازین مدرن»/ بناهای دوره صفویه اصفهان چگونه قدرت را مرئی می‌کردند؟
اصفهان- ترجمه فارسی کتاب «جستارهایی در باب تاریخ هنر و معماری در دوره آغازین مدرن» اثر سوسن بابایی و ترجمه مصطفی امیری، با عبور از روایت‌های سنتی، افق تازه‌ای برای فهم نسبت هنر، معماری، شهر و قدرت در ایران صفوی می‌گشاید.
-
در بخش پایانی میزگرد «اصفهان در ویترین نشر ایران» مطرح شد؛
کتاب نیازمند طراحی مسیر مصرف است/ لزوم تدوین الگوهای هوشمند برای پیوند نمایشگاه به شبکه فروش محلی
اصفهان- فعالان حوزه کتاب و نشر بر ضرورت بازتعریف نسبت نمایشگاه کتاب با زیرساخت‌های محلی نشر تاکید کردند و در عین حال این موضوع نیز مطرح شد که کتاب نیز مانند هر محصول فرهنگی دیگر، نیازمند معرفی، بازاریابی و طراحی مسیر مصرف است.
-
واکاوی روابط قدرت در اصفهانِ دوره سلجوقی؛
چرا اصفهان در مقابل حمله مغول‌ها تاب نیاورد؟
اصفهان- مترجم کتاب «نخبگان ایرانی و حکمرانان ترک» با اشاره به کم‌توجهی پژوهش‌ها به تاریخ سلجوقی اصفهان گفت: کتاب «نخبگان ایرانی و حکمرانان ترک؛ تاریخ اصفهان در دوره سلجوقی»، یکی از مهم‌ترین دوره‌های مغفول تاریخ ایران را با رویکردی علمی و مبتنی بر منابع اصلی بازخوانی می‌کند.
-
به مناسبت سالروز آزادسازی خرمشهر؛
خرمشهر از «نماد» به «زندگی» بدل شود/ «فتح» به روایت آدم‌های معمولی
خوزستان- عماد عسکری نویسنده و پژوهشگر خرمشهری معتقد است که خرمشهر باید از «نماد» به «زندگی» بدل شود و از قلمروی تاریخ نظامی به حریم روزمرگی‌های جادویی کوچ کرد.
-
ایبنا گزارش می‌دهد؛
ماجرای نخستین تندیس فردوسی در مشهد
خراسان رضوی - تا پیش از این تصور می‌شد که مجسمه فردوسیِ نصب شده در آرامگاه حکیمِ توس که شاهکاری است از ابوالحسن خان صدیقی، قدیمی‌تر از مجسمه برنزیِ میدان فردوسی، اثر زنده‌یاد غلامرضا رحیم‌زاده‌ارژنگ است، اما این‌گونه نیست.
-
در گفت‌وگو با ایبنا مطرح شد؛
حافظه تاریخی اصفهان در خانه‌ها خاک می‌خورد/ خطر فقر سندی جدی است
اصفهان- مدیر اسناد و کتابخانه ملی منطقه مرکزی کشور (اصفهان، چهارمحال و بختیاری و مرکزی) با اشاره به نگهداری حجم گسترده‌ای از اسناد تاریخی در آرشیوهای خانوادگی و بایگانی‌های پراکنده هشدار داد که در صورت بی‌توجهی به گردآوری و دیجیتال‌سازی این منابع، تاریخ اجتماعی اصفهان در آینده با «فقر سندی» مواجه خواهد شد.