به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «راهنمای سیاست‌ها و نهادهای مدیریت بحران و شرایط اضطراری» تالیف جان هندمر و استیفن دوورز با ترجمه محسن عسکری از سوی انتشارات شهرسازی به بازار کتاب آمد.
«راهنمای سیاست‌ها و نهادهای مدیریت بحران و شرایط اضطراری» نوشته جان دبلیو. هندمر و استیون دورز (۲۰۰۷ میلادی)، اثری متفاوت در ادبیات مدیریت بحران است که مسئله بحران را از سطح واکنش و عملیات، به سطح سیاست‌گذاری، نهادها و حکمرانی می‌برد.
پرسش محوری کتاب این است: چرا یک مخاطره در یک جامعه به بلا و در سطحی گسترده تر به فاجعه تبدیل می‌شود و چه سیاست‌ها و نهادهایی می‌توانند آسیب‌پذیری انواع اجتماعات و کل جامعه را کاهش دهند؟ بر این مبنا، نویسندگان نشان می‌دهند که ظرفیت مواجهه با بحران، نه از لحظه آشکار وقوع حادثه، بلکه بسیار پیش‌تر و در فرایندهای مکنون تر توسعه، برنامه‌ریزی، تصمیم‌گیری، سیاست‌گذاری و سازمان‌دهی نهادی شکل می‌گیرد.
این کتاب از ماهیت بحران‌ها و بلایا آغاز می‌کند و سپس به سیاست و نهادها، ساخت‌یابی مسئله، تحلیل خطرپذیری و عدم‌قطعیت، مشارکت و ارتباطات، تدوین و اجرای سیاست‌ها، ابزارهای سیاستی، پایش و ارزیابی، یادگیری سیاستی و نهادی و تنظیمات نهادی برای مدیریت بحران می‌پردازد و در پایان، چشم‌انداز پیش‌نگری، تاب‌آوری و سازگاری با بحران‌های آینده را بررسی می‌کند. مطالعات موردی متنوع، از جمله توفان کاترینا، سونامی جنوب آسیا، آتش‌سوزی‌های استرالیا و سیلاب‌های هلند، عملاً مباحث نظری کتاب را به تجربه‌های واقعی پیوند می‌دهند.
تمایز اصلی در آن است که کتاب مدیریت بحران را بدون سیاست‌گذاری و نهادهای کارآمد، صرفاً مجموعه‌ای از واکنش‌های مقطعی و تاکتیکی می‌داند. از این منظر، بحران فقط یک رخداد سریع و کوتاه مدت نیست؛ بلکه آزمونی برای کیفیت سیاست‌ها، نهادها، هماهنگی میان سازمان‌ها و ظرفیت یادگیری جامعه است.
در واقع، متن کتاب بر ضرورت سیاست‌گذاری جامع، نهادی و بلندمدت برای مدیریت بلایا تأکید می‌کند؛ سیاست‌هایی که همزمان اهداف بلندمدت اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی را پوشش دهند و مراحل رایج و شناخته‌شده کوتاه‌مدت چرخه مدیریت بحران یعنی آمادگی، پاسخ و بازسازی را نیز در برگیرند. امری که نیازمند نظام نهادی نوین و بازشناخت مجموعه‌ای از واژگان تخصصی مدیریت بحران از منظر نونهادگرایی است که دقیقاً بدنه اصلی کتاب را این دو محور تشکیل داده و سایر بخش‌های کتاب عملاً تبیین‌کننده این ضرورت هستند.
از این زاویه نگاه؛ این اثر با بررسی ماهیت بلایا و وضعیت‌های اضطراری، تحلیل ریسک و عدم‌قطعیت، نقش مشارکت و ارتباطات اجتماعی، ابزارهای سیاستی و سازوکارهای نهادی، پایش، ارزیابی و یادگیری سیاستی؛ یک چارچوبی جامع برای فهم و طراحی نهادی نظام‌های مدیریت بحران فراتر از عملیات واکنش محور ارائه می‌دهد و دایره معرفتی کتاب را با این چیدمان دنبال می کند.
صاحب‌نظران در این حوزه، رویکرد کتاب را نوآورانه، چالش‌برانگیز و تحول‌آفرین دانسته و معتقدند مطالعه آن می‌تواند نگاه مدیران و تصمیم‌گیران را نسبت به ماهیت مدیریت بحران و جایگاه آن در نظام حکمرانی دگرگون سازد.
همچنین تأکید مکرر ارزیابان بر اعتبار بین‌المللی اثر و قابلیت بهره‌گیری از آن در کشورهای توسعه‌یافته و درحال‌توسعه، نشان‌دهنده آن است که مباحث کتاب محدود به یک نظام اداری یا تجربه ملی خاص نیست، بلکه بر اصول و چارچوب‌هایی استوار است که در طیف گسترده‌ای از نظام‌های سیاست‌گذاری و مدیریت بحران قابلیت استفاده دارند.
اهمیت این اثر برای فضای علمی ایران نیز، تنها در ترجمه یکی از آثار معتبر حوزه مدیریت بحران نیست؛ این کتاب نخستین اثر فارسی است که مدیریت بحران را به‌صورت منسجم از منظر نونهادگرایی و در پیوند با سیاست‌گذاری، ساختارهای نهادی و حکمرانی بررسی می‌کند.
در کنار ترجمه اثر اصلی، «مقدمه دوم مترجم» با عنوان «از مدیریت فن‌محور بحران تا حکمرانی یادگیرنده: بازاندیشی نهادی در پرتو تجربه اخیر سیلاب نپال» نیز تلاش می‌کند چارچوب نظری کتاب را با یک تجربه معاصر از بحران به گفت‌وگو بگذارد و از خلال آن، ضرورت گذار از مدیریت صرفاً فن‌محور به سوی حکمرانی یادگیرنده، سازگارشونده و نهادمحور را مورد بازاندیشی قرار دهد.
در یک جمله، کتاب تلاش می‌کند پرسش مدیریت بحران را از «پس از وقوع حادثه چه کنیم؟» به پرسشی بنیادی‌تر منتقل کند: «چه سیاست‌ها و نهادهایی بسازیم که جامعه، پیش از وقوع بحران، کمتر آسیب‌پذیر و برای مواجهه با آینده آماده‌تر باشد؟»
این کتاب برای دانشجویان و پژوهشگران مدیریت بحران، سیاست‌گذاری عمومی، مدیریت دولتی، شهرسازی و برنامه‌ریزی، پدافند غیرعامل و مطالعات توسعه و نیز مدیران، تصمیم‌گیران و تصمیم‌سازان حوزه بحران، منبعی ارزشمند و عمیق برای فهم ابعاد سیاستی و نهادی مدیریت مخاطرات است.
کتاب «راهنمای سیاست‌ها و نهادهای مدیریت بحران و شرایط اضطراری» تالیف جان هندمر و استیفن دوورز و ترجمه محسن عسکری با ۳۴۵ صفحه و بهای یک میلیون و ۹۵۰ هزار تومان از سوی انتشارات شهرسازی به بازار کتاب آمد.
نظر شما