سرویس میهن و مقاومت خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)-الهام قاسمی؛ منازعۀ فلسطین و اسرائیل به شکل جدی از سال ۱۹۴۸ که کشور اسرائیل در نتیجۀ حکمی اروپایی شکل گرفت آغاز شد و تاکنون ادامه دارد. در طول تاریخ هیچ سرزمینی در جهان این‌گونه محل درگیری‌های شدید، طولانی و خونبار نبوده است. قربانیان اصلی این درگیری‌ها فلسطینیان هستند که با غصب سرزمین خود از ابتدایی‌ترین حقوق انسانی خود محروم شده‌اند و در وضعیت دشوار و غمبار روزگار می‌گذرانند. آنها در سرزمین‌های اشغالی تحت سلطۀ اسرائیل‌اند، اما از هیچ حقوقی برخوردار نیستند. به‌عنوان مثال یکی از ظلم‌های اسرائیل به فلسطینی‌ها این است که کارگران فلسطینی هر روز صبح در صفوف طولانی منتظر می‌مانند تا برای رفتن به سر کارشان در اسرائیل ازِ گیت بررسی نیروهای اسرائیلی بگذرند، برخی از آنان ساعت ۳ بامداد از روستایشان خارج می‌شوند و ساعت‌ها تا آن‌جا پیاده‌روی می‌کنند.
بارها تلاش شد تا با عقد قراردادهای صلح میان اسرائیل و فلسطین، اختلافات کمتر شود، اما همیشه مناطقی مانند نوار غزه محل مناقشه و دعوا باقی می‌ماندند. همین عامل سبب تشدید منازعات، تشکیل شهرک‌های اسرائیلی بیشتر، و مرزگذاری‌های سخت‌گیرانه‌تر شده است. این جنایات نویسندگانی را بر آن داشته تا دست به قلم گرفته و روایتگر منازعات بین فلسطین و اسرائیل باشند. تمرا بی. اور نویسنده تمام وقت و فعال آمریکایی، یکی از این نویسندگان است. او کتاب‌های زیادی برای کودکان، نوجوانان و بزرگسالان دارد و آثار مختلفی برای معرفی جغرافیا، حیات وحش، سیاست و مقولات متعدد نوشته است.
یکی از کتاب‌های او برای مخاطبان عمومی‌اش، کتاب «منازعه فلسطین و اسرائیل» است. این اثر هشتاد و هشتمین کتاب از مجموعه تاریخ جهان در انتشارات ققنوس است که نگاهی تحلیلی به تاریخ فلسطین و سرگذشت آن دارد و سعی می‌کند ارتباط میان رخدادهای گذشته بر وضعیت امروز این سرزمین را بررسی کرده و رابطه بین اعراب و اسرائیل و مناقشاتی فی‌مابین آن دو را مورد بحث و بررسی قرار دهد. گفتنی است که کتاب‌های «مجموعه تاریخ جهان» برای عرضه چشم‌اندازی گسترده و ژرف از سیر تاریخ منتشر می‌شوند. کتاب پیش‌رو، اشارات مستقیم و غیرمستقیم معنادار زیادی درباره اسرائیل و موجودیتش دارد که باید مورد توجه قرار بگیرند.
کتاب شامل ۵ فصل است و عناوین اصلی آن که تشکیل اسرائیل و حواشی مربوط به آن را از ابتدا تا امروز مرور می‌کند، عبارت‌اند از پیشگفتار که نویسنده در آن رویدادهای مهم در منازعه فلسطین و اسرائیل و حق دیرینه را مورد بررسی قرار داده است و ۵ فصل بعدی که عناوین آنها به ترتیب عبارتند از؛ سرزمین فراموش‌شده‌ای که کانون توجه می‌شود، نبرد ناممکن، در انتظار فرصت مناسب، پای میز مذاکره، ورود به هزاره جدید و سخن پایانی که به بررسی راه‌حل برای رفع اختلاف و منازعه بین دو کشور می‌پردازد. پس از این‌فصول هم «یادداشت‌ها»، «برای مطالعه بیشتر» و «نمایه» درج شده‌اند.
در بخش ابتدایی این اثر آمده است: «انتشار اسناد جنگ ۱۹۴۸ در اواخر دهه ۱۹۷۰ این واقعیت را برملا ساخت که فلسطینیان نه به میل خود از سرزمین‌شان خارج شدند و نه به دستور ارتش‌های عربی فلسطین را تخلیه کردند. در پایان جنگ جهانی دوم صهیونیست‌ها با دستاویز قرار دادن هولوکاست پروژه خود را برای تشکیل «میهن ملی یهود» پیش بردند و شکل‌گیری دولت اسرائیل را ضرورتی انکارناپذیر برای جلوگیری از تکران آن قلمداد کردند.» با توجه به این امر تمرا بی. اور در کتاب خود که روایت بی‌طرفانه‌ای هم دارد، تصویر صحیح و درستی از اسرائیل و موجودیت آن ارائه کرده که با قرائت رسمی آمریکا و کشورهای غربی همخوانی چندانی ندارد. او می‌گوید اسرائیل برای اولین بار در سال ۱۹۴۸ در نتیجه حکمی اروپایی شکل گرفت. یا یکی از اشارات مهم دیگرش این است که اعراب، اسرائیلی‌ها را بیشتر در قامت صلیبیون معاصر اروپایی می‌دیدند تا مردم قومی کهن که مدعی وطن گمشده‌شان بودند.
نویسنده برای نوشتن این کتاب از منابع تاریخی دسته اولی چون نوشته‌های رشید خالدی مورخ فلسطینی یا بِنی موریس تاریخ‌پژوه یهودی استفاده کرده است. یکی از نقل‌قول‌های او از بنی مویس این است که اسرائیل در قلب دنیای عرب شکل گرفت، اما دنیای عرب آن را نخواهد پذیرفت. یکی از واقعیت‌های مهمی که به‌دلیل گذشت زمان، امروز مغفول است اما در کتاب تامرا بی. اور به آن اشاره شده، این است که فلسطین تا نیمه اول قرن نوزدهم، منطقه و سرزمین مهمی نبود و تا پیش از آن مقطع تاریخی این محدوده جغرافیایی، مکانی بی‌اهمیت و رها شده بود که توجه چندانی جلب نمی‌کرد. اما همان‌طور که می‌دانیم این بخش از خاورمیانه، پس از نیمه اول قرن نوزدهم، توجه یهودیان تندرو و صهیونیست را برای تشکیل کشور یهودی به خود جلب کرد.
از دیگر اشارات و حقایق با معنای کتاب «منازعه فلسطین و اسرائیل» می‌توان به پشت پرده شکل‌گیری نظریه تشکیل اسرائیل یاد کرد که بیشتر یک مسئله نژادی است تا دینی و مذهبی. رهبران اسرائیل به‌خاطر دغدغه‌های دینی دست به تشکیل این کشور یهودی نزدند بلکه مسئله، جستجوی مکانی امن برای تجمع مردمان نژاد یهود بوده است. تامرا بی. اور هم در صفحه ۳۹ کتاب خود گفته بسیاری از رهبران اولیه اسرائیل، سکولار بودند و اعتقادات دینی خود را از اهدافشان برای کشور و فرهنگ یهودی جدا نگه می‌داشتند. همچنین بسیاری از یهودیان محافظه‌کار و ارتدوکس هم به اسرائیل نقل مکان کردند چون معتقد بودند قوم برگزیده خدا هستند.
اما نکته مهمی که نباید فراموش شود، تأکیدهای چند باره اسرائیل در طول تاریخ تشکیل‌اش برای به رسمیت شناختن‌اش است. یعنی وقتی تاریخ اسرائیل را مرور می‌کنیم، می‌بینیم به رسمیت شاخته شدن توسط دیگران، برای اسرائیل امری بسیاری مهم و حیاتی بوده است؛ مفهومی که هنوز هم با آن دست به گریبان است. تامرا بی. اور هم در کتاب خود، برخی از مواردی را که اسرائیل از کشورهای عرب یا دیگران خواست موجودیت‌اش را به رسمیت بشناسند، ذکر کرده است.
گفتنی است که نسخه اصلی کتاب «منازعه فلسطین و اسرائیل» در سال ۲۰۲۰ توسط انتشارات لوسنت پِرِس منتشر شد. ترجمه فارسی آن به قلم پریسا صیادی برای اولین بار در دی‌ماه سال ۹۹ توسط انتشارات ققنوس روانه بازار چاپ شد.
نظر شما