سرویس بینالملل خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- الهه شمس: همه چیز از یک اتفاق غیرمنتظره شروع شد؛ جی پارینی، دانشجوی جوان دانشگاه سنت اندروز، ناگهان خود را در مقامِ مراقبِ یکی از بزرگترین نویسندگان قرن بیستم دید. بورخس که در آن زمان نابینا بود، از پارینی خواست او را در سفری به اسکاتلند همراهی کند. سفر آنها در سال ۱۹۷۱، دستمایه کتاب خاطرات پارینی با نام «بورخس و من» (Borges and Me) شد که اکنون به فیلمی به کارگردانی مارک تورتلتاب بدل شده است.
یکی از عجیبترین و ماندگارترین لحظات این سفر، در کتابخانه تاریخی کارنگی در دانفرملین رخ داد. پارینی تعریف میکند: «وقتی وارد کتابخانه شدیم، بورخس خواست دایرهالمعارف بریتانیکا را برایش ببرم. او پرسید سال چند است؟ وقتی گفتم ۱۹۱۱، با خوشحالی آن را گرفت و شروع کرد به لیسیدن کتاب! کتابدارِ سالخورده با وحشت فریاد زد: آقا، شما نباید کتابها را لیس بزنید!»
این فیلم که با بازیگرانی تماماً اسکاتلندی و در لوکیشنهای اصلی ساخته شده، نه تنها ادای دینی به بورخس است، بلکه روایتی از جوانیِ پارینی در میانه رنسانس ادبی اسکاتلند است. پارینی در آن سالها با چهرههای بزرگی چون جورج مککی براون، آلاستایر رید و هیو مکدیارمید آشنا شد. در فیلم، آلن کامینگ نقش آلاستایر رید، شاعر و مترجم آثار بورخس را ایفا میکند؛ کسی که بانیِ اصلی این سفر عجیب بود.
کارگردان فیلم معتقد است که این اثر فراتر از یک فیلم جادهای ساده است و میگوید: «این فیلم درباره دو مرد در دو سنِ متفاوت است که به بلوغ میرسند، اما لایه عمیقتر آن، داستانِ چگونگی هنرمند شدن است. برای پارینی که اکنون نویسنده ۴۰ کتاب است، آن یک هفته سفر با بورخس، پایه و اساسِ تمامِ مسیر نویسندگیاش شد؛ جایی که بورخس به او گفت تو چشمان من خواهی بود و به او آموخت که چگونه به جهان عمیقتر نگاه کند.»
این فیلم که برای نخستین بار در جشنواره فیلم ادینبورگ به نمایش درآمد، یادآور پیوند ناگسستنی اسکاتلند با ادبیات جهان است. پارینی میگوید بازگشت به دانشگاه سنت اندروز و دیدن بازیگرانی که جای واقعیتِ خاطراتش را گرفته بودند، تجربهای تکاندهنده بود. اما شاید پیام اصلی فیلم را بتوان در اشتیاق مردم محلی یافت؛ از گلاسکو تا دیگر شهرهای اسکاتلند، مردمانی که حتی امروز، آثار بورخس و رید را با جان و دل میشناسند و آن را ترجمه میکنند.
منبع: بی بی سی. 17August 2026
نظر شما