شنبه ۹ شهریور ۱۳۸۷ - ۱۱:۴۳
كتابشناسي امام موسي صدر

امام موسی صدر در ۱۴ خردادماه سال ۱۳۰۷ هجری شمسی در شهر قم به دنیا آمد. پدر او آیت‌الله سید صدرالدین صدر، جانشین آیت‌الله شیخ عبدالکریم حائری مؤسس حوزه علمیه قم و از مراجع بزرگ زمان خود بود. وي در آخرین مرحله از سفر دوره‌ای خود به کشورهای عربی، 9 شهريور 1357در ليبي ربوده شد./

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، امام موسی صدر پس از اتمام‌ بخش مقدماتي علوم حوزوی، در خردادماه سال ۱۳۲۲ رسما به حوزه علمیه قم پیوست‌ و‌ ضمن بهره‌گیری از استادان برجسته حوزه علميه‌، دروس دوره سطح را به پایان رسانید. وی از ابتدای بهار سال ۱۳۲۶ وارد مرحله درس خارج شد و تا اواخر پاییز سال ۱۳۳۸، یعنی قریب سیزده سال تمام، از مدرسین بزرگ حوزه‌های علمیه قم و نجف کسب فیض كرد.

امام‌موسی صدر در کنار تحصیلات حوزوی، دروس دبیرستان خود را به اتمام رساند، و در سال ۱۳۲۹ به عنوان نخستين دانشجوی روحانی در رشته «حقوق در اقتصاد» به دانشگاه تهران وارد و در سال ۱۳۳۲ از آن فارغ التحصیل شد. ايشان قبل از عزیمت به نجف، از سوی علامه طباطبایی مسوولیت نظارت بر نشریه «انجمن تعلیمات دینی» را بر عهده گرفت. وی هم‌زمان با تحصیل در حوزه علمیه نجف، به عضویت هیئت امناء جمعیت «منتدی النشر» در آمد و پس از بازگشت به قم ضمن اداره یکی از مدارس ملی این شهر، مسوولیت سردبیری مجله تازه تأسیس «مکتب اسلام» را عهده دار شد.


امام موسی صدر در ۳ شهریور سال ۱۳۵۷ و در آخرین مرحله از سفر دوره‌ای خود به کشورهای عربی، بنا بر دعوت رسمی معمر قذافی وارد لیبی و در روز ۹ شهریور ربوده شد. دستگاههای قضایی دولتهای لبنان و ایتالیا و همچنین تحقیقات انجام شده از سوی واتیکان، ادعای رژیم لیبی مبنی بر خروج امام از آن کشور و ورود ایشان به رم را رسما تکذیب كردند. مجموعه اطلاعات آشکار و پنهانی که طی دو دهه پیش بدست آمده، تماما گواه آنند که امام موسی صدر هرگز خاک لیبی را ترک نكرده‌است.

در این میان قرائن متعددی حکایت از آن دارند که امام موسی صدر همچنان زنده است و چون برخی دیگر از علمای اسلامی، شرایط زندان حبس ابد را می‌گذراند. آخرین خبری که در ۱۳ اردیبهشت ۱۳۸۰ توسط سایت «جبهه نجات ملی لیبی» روی شبکه جهانی اینترنت منعکس شد، مدعی آن است که امام موسی صدر در اواخر سال ۱۳۷۶ توسط برخی زندانیان زندان ابوسلیم شهر طرابلس ديده شده و اندکی پیش از ماه رمضان گذشته به مکانی دیگر انتقال یافته‌است.

كتاب‌هاي زير كه در ارتباط با امام موسي صدر نوشته شده، به سه بخش تقسيم شده‌اند:
ـ کتاب‌هایی که تالیف امام موسی صدر است. این کتاب‌ها عمدتا مجموعه سخنرانی‌ها، مقالات و نظرات ایشان است که  به زبان فارسی  یا عربی منتشر شده‌است.
ـ کتاب‌هایی که درباره امام موسی صدر است. این کتاب‌ها نیز به دو زبان فارسی و عربی وجود دارند.
ـ کتاب‌هایی که موضوع آن‌ها امام موسی صدر نیست اما به مناسبتی نام امام موسی صدر در آن‌ها آمده‌است. این کتاب‌ها نیز عربی یا فارسی‌اند. 

آثار تأليفي يا مرتبط امام موسي صدر: 

ـ اخلاق روزه(پيام‌ها و سخنراني‌ها) ‌ 
ترجمه عطاء الله افتخاری‌‌/‌48 صفحه‌/‌موسسه نشر شهر/‌1386‌ 

كتاب «ا‌خلاق روزه» عنوان دیگری است از مجموعه پرتوها که برخی دیدگاه‌ها و تجربیات معرفتی امام موسی صدر را در پیوند با روزه منعکس می‌کند. تنوع مطالب این کتاب به سبب تنوع شرایط زمانی و مناسبت‌های تاریخی و جغرافیایی است که امام در آن و یا برای توضیح آن‌ها سخن گفته‌اند. 

اما در عین آن تنوع همه بخش‌های کتاب وحدت و انسجام موضوعی دارد زیرا از منظرهای مختلف روزه و معانی، ابعاد و تاثیرات و جلوه‌های آن را در طول زمان تعیین می‌کند.‌

اين كتاب در هفت بخش با عناوين؛ روزه تمرین جهاد، شأن امت و سرنوشت او،‌ اخلاق پیروزی،‌ زکات فطر، پس از عید، از تولد و حضور و از ربودن و غیاب تنظيم شده‌است. 

ـ زهرا‌(س) فصلی از کتاب رسالت
56 صفحه/‌موسسه نشر شهر/۱۳۸۶‌ 

دانشمندان، متفکران، روحانیان و ادیبان بسیاری، مسلمان و غیر مسلمان، درباره حضرت فاطمه زهرا(س) سخن گفته‌اند و به مدد کشف و شهود و تحقیق و مطالعه جرعه‌ای از کوثر بیکران حقیقت وجودی حضرتش نوشیده‌اند و به بشر نوشانده‌اند. 

پژوهش درباره حضرت زهرا و شناخت او همواره مستمر است و پایان ناپذیر، زیرا رحمت عام و خاص حقیقت متعال و جمال مطلق همواره ساری و جاری است و هرگز پایان نمی‌پذیرد. 

امام موسی صدر یکی از پویندگان راه شناخت دختر پیامبر است و این کتاب قسمت‌هایی از ره‌آورد اوست، از سیر و سفری که توفیق تماشای شکوه و جمال حضرت فاطمه را یافته‌است. 

" زهرا، فصلی از کتاب رسالت" به درخواست سلیمان کتانی، ادیب و محقق مسیحی لبنانی نوشته شده بود و در مقدمه کتاب معروف او فاطمه الزهرا و ترفی غمد به چاپ رسیده‌است. 

اين كتاب در 10 بخش با عناويني چون؛ ‌فاطمه زهرا، با نویسنده، زن، نمونه راستین زن مسلمان، ام ابیها، همسر علی و ... تنظيم شده‌است.

ـ
محمد پیامبر بت شکن(پيامبر اسلام 53 سال قبل از هجرت)
ترجمه مهدی فرخیان/‌36 صفحه/‌موسسه نشر شهر/‌1386 

این کتاب اولین کتاب از مجموعه پرتوها ست. مجموعه‌ای که به‌صورت تک گفتارهایی از امام موسی صدر و در قطع پالتویی برای مخاطبان منتشر شده‌است. 

از ده جلد نخست این مجموعه تاکنون ۴ جلد آن با همکاری مؤسسه امام موسی صدر و سازمان فرهنگی هنری شهرداری و مؤسسه نشر شهر چاپ شده‌است.

در پیشگفتار این کتاب چنین می‌خوانیم: تاریخ مطالعه و شناخت پیامبر اسلام تا ابد ادامه می‌یابد، چرا که حقیقت وجودی حضرت محمد‌(ص) و جوهر نبوی حضرتش از ازل تا ابد جریان دارد و به حقیقت متعال پیوند خورده‌است. 

امام موسی صدر از شمار محققان اندیشمند اسلام‌شناسی است که با آگاهی از نیازهای زمان، حاصل مطالعه و شناخت خود را در مناسبت‌های زمانی و مکانی گوناگون و به فراخور مخاطب بیان کرده‌است. 

از این‌رو در مجموعه سخنرانی‌ها، نوشته‌ها و مصاحبه‌های ایشان همواره به نکات تازه‌ای در امر شناخت پیامبر اسلام بر می‌خوریم. 

دفتر حاضر ترجمه مقاله ایست از ایشان با عنوان «محمد پیامبر بت‌شکن» که به زبان عربی در هفته‌نامه «النهج» در سال ۱۳۳۹ به چاپ رسیده‌است.‌

اين كتاب در سه بخش با عناوين؛‌‌ محمد پیامبر بت‌شکن، از تولد و حضور، از ربودن و غیاب تنظيم شده‌است.
 
ـ‌ امام موسی صدر، امید محرومان‌ 
نویسنده عبدالرحیم اباذری/‌356 صفحه/‌انتشارات جوانه رشد/‌۱۳۸۱‌
 
کتاب‌ «امام موسي صدر، اميد محرومان»‌ به زندگينامه‌ امام موسی صدر از تولد تا ربوده شدن پرداخته‌است، این کتاب که مولف آن پژوهشگری از حوزه علمیه قم است در آغاز خاندان صدر و اجداد امام موسی صدر را معرفی کرده‌ و سپس‌ فعالیت‌های امام موسی صدر در ایران، عراق و لبنان مورد بررسي قرار داده‌است.

مؤلف در بخشی از مقدمه كتاب آورده‌است: در نقل اقوال از شخصیت‌ها سعی بر این است که در حد امکان، عین عبارات و اظهارات آنان در بخش‌های مورد احتیاج آورده شود تا بدین ترتیب سندیت آن‌ها هرچه بهتر و بیشتر حفظ گردد، البته در مواردی بنابر ملاحظاتی چند تصرف و تلخیص در مطالب بیان شده صورت گرفته که تلاش شده ضمن رعایت اصول امانت‌داری، معنای جمله و عبارات حفظ شود. 

پشت جلد کتاب هم جمله‌ای‌ از امام موسی صدر درباره فلسطین آمده‌است: ‌این را بدان ای ابو عمار!‌(یاسر عرفات)
شرف قدس اجازه نخواهد داد که این سرزمین به دست غیر‌مؤمنین آزاد بشود ...
... من با عبا، عمامه و محرابم از نهضت فلسطین حمایت خواهم کرد...

اين كتاب در سيزده فصل با عناويني چون؛ ‌در حلقه نور، دوران شکوفایی، در حریم شرف، نمایش نور، لبنان آن روز، هجرت به لبنان، چشمه‌های همیشه جوشان، قصه‌ها و غصه‌ها و ... تنظيم شده‌است.

 ـ مسلمین شیعه در لبنان
گردآوري و ‌ترجمه میر‌ابوالفتح دعوتی/191 صفحه/انتشارات بعثت/1362 فعالیت‌ها و مقالاتی از امام موسی صدر‌
 ‌
مسلمين شيعه در لبنان‌ به اوضاع شیعیان لبنان پس از ورود امام موسی صدر به لبنان و اقدامات و تلاش‌های ایشان در آن کشور پرداخته‌است.‌

این نخستین کتابی است که پیش از ربودن امام موسی صدر به فارسی درباره ایشان گردآوری شده‌است. 

دعوتي مترجم اين كتاب در مقدمه كتاب آورده‌است:‌ در دی‌ماه سال گذشته حضرت سید ‌موسی صدر رئیس مجلس عالی شیعیان لبنان به ایران آمدند و به مدت یک ماه و اندی در ایران توقف داشتند. دوستان و علاقه‌مندان که به اختصار چیزهایی در مورد فعالیت‌های دامنه‌دار ایشان می‌دانستند، خواستند تا شرحی مبسوط پیرامون فعالیت‌هایشان اظهار دارند. آقای صدر در پاسخ شمه‌ای از کوشش‌های سودمند خویش را بیان کردند و از آن‌جا که فعالیت‌های وسیع و همه جانبه ایشان می‌تواند سرمشق خوبی برای دیگران باشد، از طرف انتشارات بعثت پیشنهاد شد تا مطالب فراهم شده در دسترس عموم قرار گیرد. 

این کتاب‌، توضیح گوشه‌ای از فعالیت‌های وسیع آقای صدر در لبنان و دیگر کشورهای اسلامی است.‌

اين كتاب در 12 فصل با عناوين چون؛‌ نگاهی به لبنان، ‌گام‌های نخستین، به سوی هدف‌ها، مجلس عالی شیعه را بهتر بشناسیم،‌ چند اقدام مفید مجلس عالی شیعه‌، اقدامات جهانی، ‌چند اقدام مفید امام موسی صدر، ‌در راه وحدت مسلمین جهان و ... اشاره كرد. 

ـ عزت شیعه‌(دفتر دوم)‌
‌مؤلفان: محسن کمالیان و ‌علی‌اکبر رنجبر‌کرمانی/688 صفحه/انتشارات صحیفه خرد/ ۱۳۸۶

دومین دفتر از مجموعه «عزت شیعه» که «تاریخ شفاهیِ زندگی فرهنگی، اجتماعی و سیاسی امام موسی صدر» را بررسي مي‌كند‌. این کتاب به ترتیب یک مقدمه، پنج بخش متوالی زندگی‌نامه، گفت‌وگوها، پیوست‌ها، تصاویر، نمایه‌ها و نیز یک صفحه الحاقی شامل شجره‌نامه خاندان صدر را در بر دارد.

دکتر محسن کمالیان، مولف کتاب، در مقدمه کتاب آورده‌است: آنچه این دفتر به خوانندگان عزیز تقدیم می‌کند، متن کامل تعداد 25 گفت‌وگوی دیگر نگارندگان با دوستان، نزدیکان و همکاران امام موسی صدر است که در بازه زمانی زمستان 1374 تا پائیز 1383 انجام گرفته‌است. در انتخاب کسانی که طرف گفت‌وگو قرار گرفتند، چون همیشه، تنها یک معیار وجود داشت؛ هرکس با امام صدر انس، تاریخ و نتیجتاً روایتی برای گفتن داشت، بدون توجه به سلایق سیاسی و جایگاه اجتماعی او، مشتاقانه آماده شنیدن سخنانش بودیم. 

اغلب گفت‌وگوها در محل سکونت یا کار راویان انجام گرفت؛ شماری در قم و تهران، تعدادی در اصفهان و شیراز و بعضی در بیروت و صور بوده‌است. عزیزانی که با آنان به گفت‌وگو نشستیم، تنها از سر محبت و عشق به امام صدر‌ و غالبا بی هیچ آشنایی قبلی، دعوت ما را پذیرا شدند.

اين كتاب در پنج فصل‌ با عناويني چون؛ زندگی‌نامه، در گذر زمان، سرفصل‌هایی از زندگی امام موسی صدر، گفت‌وگو و پيوست تنظيم شده‌است.

ـ عزت شیعه‌(دفتر اول)
‌مؤلفان: محسن كماليان و علي‌اكبر رنجبر‌كرماني/336 صفحه/ انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم/1377

اين كتاب گزارشی از مبارزات و مجاهدات آیت‌الله امام سید موسی صدر در احیاء حرکت اسلامی لبنان است. «عزت شيعه» در زمستان 1377 به مناسبت بيستمين سال ناپديد شدن امام موسي صدر به چاپ رسيد. اين كتاب دربردارنده ده مصاحبه از نزديكان و همراهان امام موسي صدر درباره شخصيت و روش و منش امام موسي صدر، يك مقدمه، روزشمار زندگي با عنوان در گذر زمان، سخن اول، وصيتنامه شهيد چمران، و سخن آخر است. اين كتاب نخستين كتاب از مجموعه روايت صدر است. 

مؤلف در مقدمه کتاب خود چنین آورده است: اگرچه قبل از انقلاب شکوهمند انقلاب اسلامی نیز مطالبی را درباره امام موسی صدر شنیده بودیم، اما بدون شک آنچه این آشنایی را عمیق تر و ارادتمان را قوی‌تر نمود، ناله‌ها‌ و  فریادهای دردمندانه‌ دکتر مصطفی چمران در ایام بعد از انقلاب بود. نکته‌ای که همواره برای ما الهام‌بخش بوده‌است، عشق و محبت وصف‌ناپذیری بود که این دانشمند عارف نسبت به آن فرهیخته غایب از نظر ابراز می‌داشت، دکتر چمران هر چند برای تمامی بزرگان احترام قائل بود، اما هرگز به کسی این چنین دل نسپرد.‌

اين كتاب در شش فصل با عناوين؛ در گذر زمان،‌ سخن، گفت‌وگوها، ‌وصيتنامه شهيد‌دکتر مصطفی چمران،‌ سخن آخر و فهرست اعلام تنظيم شده‌است. 

ـ اندیشه ربوده شده(گفتارهای صاحب‌نظران ایرانی و غیر‌ایرانی درباره امام موسی صدر) 
به همت مؤسسه فرهنگي و تحقيقاتي امام موسي صدر و ‌کوشش: مهدی فرخیان/‌انتشارات‌ تهران/‌ ۱۳۸۵

در بخشی از پیشگفتار‌ این کتاب مؤلف آورده‌است:‌ در چند سال اخیر، خانواده و برخی دوستداران امام صدر، در کنار پیگیری قضیه ربودن ایشان، برای معرفی وی به جامعه ایران تلاش شایانی کرده‌اند. از جمله این کوشش‌ها می‌توان به برگزاری سه همایش دانشگاه مفید(خرداد ۱۳۷۸)، دانشگاه تهران‌(‌اسفند ۱۳۸۱)، دانشگاه شهید بهشتی‌(اردیبهشت ۱۳۸۲)، ترجمه و انتشار مقاله‌ها و کتاب‌هایی از امام و درباره امام و همکاری با تشکل‌های دانشجویی و غیردانشجویی برای برگزاری گردهمایی‌ها و نمایشگاه‌ها عکس در شهرهای مختلف اشاره کرد.

برخي از عناوين فهرست اين کتاب عبارتند از:
ـ اميدوارم با هم در قدس نماز بخوانيم/ امام خمينی‌(ره)
ـ انديشمند مبتکر/ مقام معظم رهبری
ـ نقش امام صدر در نهضت شيعه/ محمد‌مهدی آصفی
ـ تقريب فقهی از ديدگاه امام موسی صدر/‌عبدالرحيم اباذری
ـ يوسف گم گشته بازآيد به کنعان/ غلامحسين ابراهيمی‌دينانی
ـ پيشگام گفتگوی اديان/‌سيد‌محمد علی‌ابطحی
ـ عشق به انسان/‌سيد‌محمد حسن ابوترابی
ـ اثر وجودی امام موسی صدر/‌محمد اسدی‌گرمارودی و ... 
در ضمن این اثر با حمایت معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منتشر شده‌است.‌

ـ من مبارزه می‌کنم پس هستم‌(‌‌سخنرانی امام‌موسی صدر)‌ ترجمه: سید‌محمد‌رضا نواب/انتشارات قلم مکنون/‌۱۳۸۶‌

این کتاب متن سخنرانی امام موسی صدر در‌ سال ۱۹۷۷‌ در كشور آلمان است. امام صدر در این سخنرانی مقاومت فلسطین را می‌ستاید و با بیانی منطقی، مستدل و به دور از جنجال و هیاهو حقوق ملت فلسطین را برای جهانیان تبیین می‌کند.

مترجم در توصیف کتاب چنین آورده‌است: متنی که پیش رو دارید‌، سخنانی است تلخ و شیرین و حقایقی انکارناپذیر که مدت‌ها بر زبان رهبری صبور و شکیبا جاری بود. سال‌هاست که چشم‌ها و گوش‌ها آرزوی دیدار روی زیبایش و شنیدن سخنان شیوایش را دارد.

‌کتاب با این سخن امام موسی صدر به پایان می رسد: ‌از مردم و حکومت آلمان می‌خواهیم که از این پس با همه ملت‌ها با عدالت بیشتری برخوردار کند؛ با وجود این‌که رابطه ما و آلمان همواره صمیمانه و در نهایت دوستی بوده و هست و در تاریخ روابط این دو کشور، هیچ اثری از جنگ یا استعمار نیست. 

ـ شیعیان لبنان در کام طوفان

‌کتاب شيعيان لبنان در كام طوفان، نوشته امام موسی صدر است درباره شرایط و اوضاع لبنان آن زمان و خصوصاً وضعیت شیعیان آن کشور. امام موسی صدر این مقاله را برای دانشجویان ایرانی مقیم خارج نوشته‌است.

در پیشگفتار کتاب آمده‌است: شیعیان یکسو مردم لبنان را تشکیل می‌دهند. مناطق اصلی سکونتشان در جنوب و شرق و اطراف بیروت کوهستان‌های شمال است و فعلا در بیروت و صیدا برای کار و تجارت تعداد زیادی از شیعیان سکونت دارند و در طرابلس هم رفته رفته تعدادشان زیاد می‌شود. لبنان که تاریخ فرهنگ و تمدن ثروتمندی دارد، بعد از انتشار اسلام در منطقه خاورمیانه، فرهنگ و تمدنش منحصرا به فعالیت‌های شیعیان جبل عامل اختصاص یابد و تاریخ کتب و دانشمندان و ادبای بزرگ و جهانی شیعه درخشنده‌ترین صفحه افتخاراتش است و به‌علاوه ما این منطقه را مانند سرچشمه فرهنگ و اخلاق و دینداری در می‌آورد.

این کتاب حاوی بخش‌هايی چون؛‌ پیشگفتار، ریشه‌های بحران، لبنان در آستانه جنگ داخلی، شیعیان بر سر دو راهی، انفجار، جنگ داخلی در دو مرحله، چند فصل از توطئه: نبعه و برج حمود، بیدادگری‌ها و بی‌ایمانی‌ها، تل زعتر، راس دکوانه، مقاومت فلسطین و شیعیان،‌ سپیده دم، جنوب لبنان، کانون خطر، چند حقیقت: ما و آینده است.

ـ اسلام و مشکل اختلاف طبقاتی‌
نشر محمد قم/

این کتاب مقاله‌ای است به قلم امام موسی صدر که در مجله مکتب تشیع چاپ شده‌است. امام صدر در این مقاله به بررسی چگونگی ایجاد اختلاف طبقاتی و تاثیر انقلاب صنعتی بر این مساله می‌پردازدو 
سپس راه‌حل‌های موجود در آن زمان را بررسی و نقد می‌کند. می‌دانیم که چهل سال پیش مکتب مارکسیسم با تبلیغات بسیار طرفدارانی را جذب کرده بود و شاید بتوان ادعا کرد یکه‌تازی می‌کرد. 

در چنان شرایطی امام موسی صدر که افزون بر اجتهاد حوزوی، اقتصاد را نیز در دانشگاه تهران، خوانده بود به مساله فقر و اختلاف طبقاتی و نگاه اسلام به این موضوع می‌پردازد. 

امام موسی صدر در این کتاب ابتدا چگونگی ایجاد اختلاف طبقاتی و تاثیر انقلاب صنعتی را بر زندگی اجتماعی و سپس راه‌حل‌های مارکسیست‌ها را بررسی می‌کند و در نهایت راه‌حل اسلام را برای مشکل فقر ارائه می دهد.

امام موسی صدر در بخشی از این مقاله آورده‌است:‌ ثروتمندی که در آسایش و تنعم زندگی کرده، هرچه خواسته انجام یافته، در راه تحصیل ثروت بیشتر یک مطالعه جزئی و یک فعالیت مختصر فکری برای او کافی بوده، مطلعین و متخصصین از هر رشته در خدمتش آماده بوده‌اند، طعم فقر و گرسنگی را نچشیده رنج بیماری بدون درمان را نبرده‌است، آیا می‌شود از لحاظ روحیه، عاطفه‌، ورزیدگی عضلات او را با خارکنی مقایسه کنیم که هزاران جهاد در یک روز برای تامین معاش فقیرانه خود متحمل می‌شود و همه کارش را با تلاش‌های طاقت‌فرسا خودش به عهده دارد؟‌ 

ـ ادیان در خدمت انسان(‌جستارهایی‌ دین و مسائل جهان معاصر)
‌به اهتمام و ترجمه موسسه فرهنگی ـ تحقیقاتی امام موسی صدر0- تهران: امام موسی صدر/352 صفحه/ 1384

ناشر در یادداشت خود درباره این کتاب آورده‌است: نام این کتاب، ادیان در خدمت انسان، از موضوع سخنرانی تاریخی امام موسی صدر در کلیسای کبوشیین بیروت اقتباس شده‌است. امام موسی صدر برای موعظه آغاز روزه به این کلیسا دعوت شده بود. این رویداد بی‌نظیر نخستین‌بار بود که شکل می‌گرفت.

امام در سال 1338 پا به خاک لبنان نهاد تا در سرزمین تمدن‌ها و فرهنگ‌های تاریی و دیار طوایف گوناگون دینی، رهبری شیعیان را در همه قلمروهای زندگی با دو بال اجتهاد و علم روز عهده‌دار شوند‌. 

امام‌، پس از هجرت به لبنان‌، وارد عرصه‌های اجتماعی، فرهنگی و سیاسی لبنان شد. به راستی کم‌اند عالمانی که فرزند زمانه خود باشند و چه کمترند آنان که، افزون بر درک زمانه خویش‌، دنیا دیده باشند. 

اما همگان امام صدر را، هم آگاه به زمان و هم دنیا دیده می‌شناسند. چرا که سفرهای متعددی به اروپا کرد و همواره با مجامع علمی و فرهنگی غرب در ارتباط بود. از یک سو با اهل سنت به گفت‌وگو می‌نشست و از دیگر سو با مسیحیان دیدار می‌کرد. هم با مفتی اهل سنت و دانشگاه الازهر و دیگر بزرگان عرب همچون عبدالناصر به صحبت می نشست و هم پاپ را ملاقات می‌کرد. 

‌کتاب اديان در خدمت انسان شامل بخش‌هایي با عناوين؛ ادیان در خدمت انسان، ‌در پاسداشت آزادی، ‌دین در جهان امروز، ‌دین و مشارکت اجتماعی، ‌جلوه‌هایی از تمدن ما؛ ‌شیوه‌های تربیتی و مبادی دین، ‌جایگاه دین در جنبش‌های رهایی‌بخش؛ ‌مبارز کیست؟، ‌پیام انبیا،‌ سرچشمه قیام، ایمان به رسالات خداوندی، ‌پیامبری و پیامبران، اسلام و مخاطب معاصر و ... است.

ـ نای و نی‌(سياست و حكومت لبنان) 
‌اهتمام و ترجمه علی حجتی‌کرمانی/404 صفحه/1383

کتاب نای و نی آن‌گونه که در یادداشت ناشر آمده، شامل برخی از سخنرانی‌ها، مقالات، مصاحبه‌ها و بیانیه‌هایی است که از زمان استقرار امام موسی صدر در لبنان تا نخستین سال تاسیس مجلس اعلای شیعیان ارائه یا صادر شده‌است. 

فصل اول این مجموعه به اصول عقاید، جهان‌بینی، ارزش‌ها، اخلاق و تاریخ اسلامی اختصاص یافته‌است. مخاطبان موضوعات این فصل گاهی شیعیان در مساجد ، گاهی مسیحیان در کلیسا، زمانی مسلمانان و غیر ایشان در محافل علمی و دانشگاهی لبنان یا دیگر کشورهای عربی و اروپایی بوده‌اند.

بخش دوم این کتاب گزارشی است از تجربه امام موسی صدر در لبنان‌، البته نه درباره ورود به اسلام به سرزمینی و تشکیل امت آن برای نخستین‌بار، بلکه برای احیای هویت، حرکت و شخصیت شیعیان در لبنان. این بخش، روش کار امام را که از صور در لبنان شروع شده و سپس به تمام مناطق شیعه‌نشین لبنان گسترش یافته، تشریح می‌کند.

‌بخش سوم‌ این مجموعه به معرفی دشمن مشترک و تمهیدات جمعی، ملی و فراملی می‌پردازد که برای مبارزه با اسرائیل و حمایت از ملت مظلوم فلسطین صورت گرفته‌است.

مباحث اين كتاب در سه فصل با عناويني چون؛ ‌(فصل اول)،‌ اسلام‌، ذوق ابتکار در دعوت، اسلام و کرامت انسان، اسلام و فرهنگ قرن بیستم، اسلام و مشکل اختلاف طبقاتی، دین و علم، با هانری کربن: خاور‌شناس بزرگ و ...(فصل دوم)؛ غایب حاضر، شیعیان در لبنان، انسان: کوشش و دهش، ‌تشکیلات شیعیان، ‌فرق‌: دریچه‌های تمدن، ‌درد مشترک و ...(فصل سوم)؛‌ ضرورت موضع‌گیری تاریخی،‌ مقاومت فلسطین از دیدگاه دین، ‌به آتش کشیدن مسجدالاقصی، قلمرو اضطراب و اصالت میهن‌دوستی تنظيم شده‌است.

 
ـ گزارش کمیتۀ پیگیری سرنوشت امام موسی صدر
 
اين كتاب را کمیسیون اصل 90 مجلس شورای اسلامی در واپسین روزهای مجلس هفتم به چاپ رسانده‌است. می‌توان گفت این کتاب کامل‌ترین کتابی است که اسناد و مدارک ربودن امام موسي صدر را در لیبی که به دستور معمر قذافی اتفاق افتاد، تهیه کرده‌است. 

پیشگفتار این کتاب به قلم سعید ابوطالب‌ دبیر کمیته پیگیری سرنوشت امام موسي صدر و مقدمه آن را حجت‌الاسلام فاکر رئیس کمیسیون اصل نود مجلس‌، نوشته‌است. 

برخي ديگر از كتاب‌هاي تأليفي امام موسي صدر، عبارتند از:
ـ فاطمه زهرا 
ـ با نویسنده 
ـ زن 
ـ نمونه راستین زن مسلمان 
ـ ام ابیها 
ـ همسر علی 
ـ فاطمه در راه دانش‌اندوزی 
ـ جهاد پی‌گیر 
ـ فاطمه در محراب عبادت 
ـ کوثر

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.

پربازدیدترین

تازه‌ها

پربازدیدها