خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، زينب زمانيان، مسوول امور انجمنهاي اداره كل كتابخانههاي خراسان رضوي: اهميت كتابخانهها در خدمت به آموزش بزرگسالان نميتواند اغراق آميز باشد. كتابخانههاي عمومي به عنوان يكي از موسساتي كه در پيشبرد سواد و آموزش در جامعه نقش دارند مورد احترامند.
هدف اصلي از تلاش عظيم و بسيج فراگير جامعه براي ريشه كن كردن بي سوادي فراگرفتن مقطعي مهارت خواندن و نوشتن نيست، بلكه توانا كردن بزرگسالان و فرد نوسواد در استفاده از اين مهارتها در زندگي و استفاده از دنياي علم و دانش است. كتابخانهها در حمايت از امر آموزش و پژوهش، منابع و اطلاعات مورد نياز جامعه نوسواد را فراهم ميكنند.
در ايران با توجه به گسترش شبكه كتابخانههاي عمومي در شهرها و روستاها، مي توان مواد مورد نياز براي نوسوادان و كم سوادان جامعه را از طريق آنها فراهم و به تثبيت مهارتهاي سواد و رسيدن به مرز خودآموزي كمك كرد. فعاليتهاي سواد آموزي كتابخانههاي عمومي بايد در راستاي همكاري با ديگر ارايه دهندگان آموزش بزرگسالان هدايت شود.
در عصر حاضر مفهوم سواد تا حدودي تغيير كرده است. پيشرفت روزافزون در عرصه محملهاي اطلاعاتي و فن آوريهاي مربوط به سواد اطلاعاتي به عنوان بخشي از ضروريات و نيازهاي اجتماعي بشر درآمده است. از آنجا كه كتابخانهها و مراكز اطلاعاتي از پيشگامان عرصه اطلاعات و ارتباطات به حساب ميآيند، ميتوانند آموزش سواد اطلاعاتي را به نحو احسن انجام دهند و افراد را در استفاده از اطلاعات و كسب دانش مورد نياز ياري كنند. باتوجه به اينكه سواد اطلاعاتي يكي از مولفههاي ايجاد فاصله بين جوامع توسعه يافته و در حال توسعه است، كتابخانهها مي توانند در جبران نقيصه فعالانه وارد عمل شوند.
خدمات كتابخانه به استمرار مطالعه حتي بعد از پايان دوره هاي سواد آموزي، كمك خواهد كرد . خدمات كتابخانه براي پشتيباني از مهارتهايي كه در كلاسهاي سواد آموزي به صورت همزمان آموخته ميشود مورد نيازند. اگر چه آموزش بزرگسال سهم بزرگي در ساخت يك جامعه بهتر و رضاتمندي شخص دارد، اما متوليان آموزش بزرگسالان بايد به فراسوي وظايفشان به عنوان تسهيل كنندگان سواد بروند تا در يك روش عملي تر در ايجاد كتابخانهها براي حفظ مهارتهايي كه امروز براي آموزشگران و مربيان بزرگسال مورد نياز است اقدام كنند.
در جوامع كم سواد كتابخانهها نه تنها بايد در تكميل سواد خدمت كنند ، بلكه بايد بيسواد را تشويق كنند تا بهوسيله ايجاد مطالعه آسان كتابهاي گويا با سواد شود. كتابخانه ميتواند آموزش بزرگسال را پس از تحصيل توسعه دهد.
از نظر ايفلا ( موسسه بين المللي انجمن ها و موسسات كتابداري ) كتابخانه عمومي، پديده گسترده جهاني است و در جوامع و فرهنگ هاي مختلف و در مراحل متفاوت توسعه مييابد. اين كتابخانهها دسترسي به دانش و اطلاعات و آثار خيالي را از طريق گروه وسيعي از منابع و خدمات فراهم ميكنند و براي همه افراد بدون توجه به نژاد، مليت، سن، جنس، مذهب، زبان، وضعيت جسمي و معيشتي و ...در دسترس هستند و اهدافي چون حمايت از آموزش رسمي و غير رسمي، اطلاع رساني و پرورش رشد فردي را دارند.
كتابخانههاي عمومي سابقه دراز مدتي در خدمت به بزرگسالان دارند و در برآوردن نيازهاي مطالعاتي بزرگسالان با نيروهاي موجود در خانواده ها و سازمانها متحد شده و همراه با آنها به صورت يكي از قسمتهاي مهم جامعه درآمدهاند. كتابخانههاي عمومي با فراهم كردن گروه وسيعي از مواد و فعاليتها فرصتهايي براي بزرگسالان و نوسوادان فراهم مي كنند، تا لذت خواندن و هيجان ناشي از كشف دانش و آثار مكتوب را تجربه كنند.
تشخيص اين مطلب كه كتابخانههاي عمومي عامل كليدي براي حل مساله بيسوادي هستند به موفقيت برنامه سواد آموزي گسترده در هر جامعه كمك ميكند. براي اينكه كتابخانهها در اين زمينه تاثير مطلوبي داشته باشند، مربيان، مددكاران اجتماعي و كتابداران بايد نقشهاي متفاوت خود را درك و با يكديگر مشاركت كنند.
از موانع اصلي در برابر مراجعان بي سواد، تكيه كتابخانه در ارايه خدمات گوناگون به مواد نوشتاري است كه اين امر و شكل ظاهري كتابخانهها، منجر به ترس از ورود به كتابخانه ميشود. در كنار اين مسايل رفتار و برخورد نامناسب بعضي از كتابداران و كاركنان كتابخانه ها ميتواند مشكلات را براي بيسوادان و نوسوادان شدت بخشد.
كتابخانه هاي عمومي ميتوانند براي ايجاد تثبيت عادت به مطالعه در مخاطبان خود و نوسوادان به برگزاري جلسات داستان گويي، باشگاههاي مطالعه كتابخانه اي براي كودكان و بزرگسالان، تهيه روزنامههاي ديواري، اردوهاي علمي و تهيه مواد صوتي و تصويري آموزشي براي نوسوادان اقدام كنند.
یکشنبه ۵ اردیبهشت ۱۳۸۹ - ۰۸:۰۰
نظرات