به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، نخستین نشست باشگاه «کتابخوان» همزمان با هفته کتاب سی و چهارم با حضور مظاهر بابایی؛ معاون کتاب و فرهنگ خانه کتاب و ادبیات ایران با دبیری کبری بابایی در سرای اهل قلم خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار شد.
در ابتدای این نشست چند نفر از اعضای باشگاه نقد کتاب نوجوانان، بخشهایی از داستانها و شعرهای خود را خواندند. خوانش آثار با تشویق اعضا همراه شد و فرصتی برای شنیدن نوشتهها و استعدادهای ادبی نوجوانان فراهم کرد.
مظاهر بابایی در این نشست، حضور در جمع نوجوانان و جوانان را فرصتی برای یادآوری تجربههای گذشته و آشنایی با استعدادهای این نسل دانست و ادامه داد: حضور در جمع نوجوانان و جوانان همواره برای ما جالب و چالشبرانگیز بوده است؛ جالب از این جهت که خود را در گذشته و تجربههایی که داشتهایم میبینیم و چالشبرانگیز از این جهت که متوجه میشویم استعدادها و ظرفیتهای بسیاری در نوجوانان و جوانان ما وجود دارد و ما چه اقداماتی برای آنها انجام دادهایم.
او با قدردانی از برگزارکننده این نشست، خطاب به نوجوانان گفت: شما دوستانی هستید که هم کتاب میخوانید، هم کتاب معرفی میکنید و هم کتاب مینویسید. این بسیار خوب است. قصد ندارم زیاد صحبت کنم، فقط این را میگویم که بچهها، مسیر درستی را انتخاب کردهاید.
کتاب، ابزار موفقیت در زندگی شخصی، تحصیلی و شغلی است
بابایی با اشاره به اهمیت مطالعه در مسیر موفقیت، کتاب را ابزار رشد در زندگی شخصی، تحصیلی و شغلی دانست و گفت: هر موفقیتی به ابزار نیاز دارد. موفقیت در زندگی، چه زندگی شخصی، چه تحصیلی و چه شغلی، به کتاب نیاز دارد.
او تأثیر مطالعه را در شکلگیری شیوه بیان، تفکر و تحلیل نوجوانان مهم دانست و افزود: شیوه بیان شما، تفکری که نسبت به اطراف خود دارید، آشناییتان با اتفاقات و تحلیلهایی که از رویدادهای زندگی ارائه میدهید، در مقایسه با همسنوسالهای شما واقعاً متفاوت است.
معاون کتاب و فرهنگ خانه کتاب و ادبیات ایران با اشاره به اینکه فرزندش نیز همسنوسال نوجوانان حاضر در نشست است، ارتباط با این نسل را فرصتی برای یادگیری دانست و گفت: واقعیت نیز همین است شما قطعاً آیندهساز این کشور خواهید بود و جایگاه شما در آینده تغییر خواهد کرد.
او با اشاره به نوجوانانی که فعالیت خود را از کتاب آغاز کردهاند و اکنون در حوزه ترویج کتاب فعالیت میکنند، افزود: امروز دوستانی را میبینیم که مانند شما بودهاند و اکنون در حوزه سفیران کتاب فعالیت میکنند. کسانی که مانند شما شروع کردهاند، با هر امکاناتی که در اختیار داشتهاند، امروز به جایگاههای موفقی رسیدهاند.
بابایی اعلام کرد خانه کتاب و مجموعه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی آمادگی حمایت از فعالیتهای نوجوانان را دارند و گفت: ماههاست در خانه کتاب و مجموعه وزارت ارشاد آمادگی داریم به دوستان کمک کنیم تا این رویکردها را تسریع کنیم.
هوش مصنوعی نمیتواند جای خلاقیت و نوآوری انسان را بگیرد
بابایی در بخش دیگری از سخنان خود با توجه به استفاده نوجوانان از تلفن همراه، تبلت، فضای مجازی، شبکههای دیجیتال، کتابهای الکترونیکی و پادکستها، بهرهگیری از فناوری در کنار مطالعه کتاب ضروری است. او با طرح یک پرسش گفت: چرا باید کتاب نوشت، وقتی هوش مصنوعی میتواند این کار را انجام دهد خلاقیت و نوآوری اهمیت بالایی دارد که با هوش مصنوعی به دست نمیآید.
وی افزود: شاید بسیاری از شما یا افرادی که کتاب نمیخوانند، از شما بپرسند که چرا مطالعه میکنید؟ امروز که هوش مصنوعی در حال توسعه است، میتوانید کوچکترین موضوعی را در آن پیدا کنید. چرا باید کتاب بنویسم؟ وقتی هوش مصنوعی میتواند این کار را برای من انجام دهد، کافی است موضوع را به آن بدهم تا کتاب بنویسد.
بابایی با تأکید بر ضرورت نگاه خلاقانه به فناوری ادامه داد: اما آیا هوش مصنوعی واقعاً میتواند خلاقیت و نوآوری ایجاد کند؟ چرا باید نسلی باشیم که صرفاً از هوش مصنوعی استفاده میکند؟ چرا نباید نسلی باشیم که هوش مصنوعی را ارتقا میدهد؟
او با اشاره به اینکه هوش مصنوعی ساخته انسان است، استفاده از فناوری را فرصتی برای یادگیری و پیشرفت دانست و گفت: متأسفانه گاهی نگرش ما نسبت به فناوری خوب نیست و استفاده از آن صرفاً در حد مصرف باقی میماند؛ درحالیکه میدانید فردی که هوش مصنوعی را به وجود آورده، یک انسان است.
بابایی مطالعه، کمک به دیگران برای کتابخواندن و گسترش فرهنگ کتابخوانی را زمینهساز یادگیری و اثربخشی آن در جامعه دانست و افزود: مهمتر از همه، یادگیری و اثربخشی آن میتواند سطح جامعه را تغییر دهد.
باشگاه نقد کتاب نوجوانان مسیر رشد منتقدان جوان است
کبری بابایی با اشاره به آغاز فعالیت باشگاه نقد کتاب نوجوانان از دیماه سال گذشته گفت: این باشگاه در ابتدا گروه کوچکی بود اما بهتدریج گسترش یافت و تعدادی از اعضا نیز از شهرستانها بهصورت آنلاین در جلسات شرکت کردند. مربیان در این مجموعه نقدهای اعضا را هدایت میکنند و نوجوانان بهمرور مهارت تحلیل و نقد آثار ادبی را به دست میآورند.
او درباره روند فعالیت باشگاه اشاره کرد: از دیماه سال گذشته، باشگاهی را در خانه کتاب راهاندازی کردیم که نام آن بوته نقد بود. کتابها در این باشگاه توسط نوجوانان نقد میشدند. در ابتدا گروه ما بسیار کوچک بود، اما بهتدریج گسترش یافت.
بابایی با اشاره به حضور اعضایی از شهرستانها در جلسات افزود: تعدادی از اعضای ما در شهرستانها حضور دارند که بسیاری از مواقع بهصورت آنلاین و از طریق اسکایپ در جلسات شرکت میکنند. همچنین مربیانی داریم که نقدهای بچهها را هدایت میکنند. شاید خود بچهها به یاد داشته باشند که ابتدا هنگام صحبت درباره کتابها، بیشتر بهصورت احساسی صحبت میکردند؛ اما بهتدریج به سمت نقد علمی حرکت کردند.
بابایی سطح نقدهای نوجوانان را رو به پیشرفت دانست و افزود: فکر میکنم گاهی نکتههایی که مطرح میکنند آنقدر جدی، درست و بهجا هستند که حتی نویسندگان نیز یادداشتبرداری میکنند یا بعداً میگویند چه نکتههای خوبی مطرح شده است.
او حق اشتباهکردن را بخشی از مسیر یادگیری نوجوانان دانست و با یادآوری تجربه دوران راهنمایی خود در نقد یکی از شعرهای قیصر امینپور گفت: در دوران راهنمایی، شعری از قیصر امینپور را نقد کرده بودم و نکتههای بسیاری مطرح کرده بودم که نیاز به اصلاح داشت. مربی آن زمان من، بدون اینکه ذوق و علاقهام را از بین ببرد، به من یاد داد که هر نکته دلیلی دارد و میتواند پیشنهادی باشد. انسان میتواند در این مسیر قدمبهقدم پیشرفت کند.
باید کتابخواندن را به فعالیتی اجتماعی و ترویجی تبدیل کرد
مظاهر بابایی در بخش دیگر سخنان خود به برنامه باشگاه نقد کتاب نوجوانان برای گسترش فعالیتها، اشاره کرد و ادامه داد: هدف این مجموعه، فراتر رفتن از کتابخواندن و حرکت به سمت ترویج هدفمند کتاب است.
وی با بیان اینکه کتابخواندن فعالیتی فردی است که میتواند به فعالیتی اجتماعی تبدیل شود، افزود: کتابخواندن فعالیتی فردی است، اما میتواند بهصورت اجتماعی نیز تعریف شود و میخواهیم از این پس کتابخواندن را به سمت فعالیتهای اجتماعی سوق دهیم. میخواهیم شما از نخستین افرادی باشید که بهصورت حرفهای در حوزه ترویج کتاب فعالیت میکنند. قطعاً در این زمینه آموزشهایی برای شما در نظر خواهیم گرفت و احتمالاً امکاناتی نیز در اختیارتان قرار میدهیم.
بابایی تقویت فن بیان و افزایش دانش را از دستاوردهای ترویج کتاب دانست و گفت: کتاب، فن بیان شما را تقویت میکند، دانش و آگاهیتان را افزایش میدهد و اتفاقات خوب بسیاری برای شما رقم میزند.
آثار نوجوانان منتشر میشود
بابایی با اشاره به مشکلات انتشار آثار نوجوانان، از پیگیری زمینه انتشار نوشتههای آنها با همراهی تشکلها خبر داد و گفت: تلاش میشود این آثار در قالب برنامههای سهماهه یا ششماهه منتشر شوند. از مشکلات حوزه نوجوانان و انتشار محتواهای آنها آگاه هستم. با دوستان صحبت کردهایم و تلاش میکنیم با همراهی شما و در صورت همکاری تشکلها، آثار را منتشر کنیم. امیدواریم بتوانیم در قالب برنامههای سهماهه یا ششماهه این مسیر را هموار کنیم؛ چه در حوزه شعر و چه در حوزه داستان.
او همچنین پیشنهاد کرد نوجوانان آثار کتابخواندهشده یا نوشتههای خود را به سناریوهای قابل استفاده برای ساخت انیمیشن تبدیل کنند و افزود: با دوستان درباره این موضوع صحبت کردم که میتوانند از کتابها سناریوهایی استخراج کنند؛ سناریوهایی که قابلیت تبدیلشدن به انیمیشن را داشته باشند. همچنین میتوانیم کتاب را در قالب محتوا در اختیار مخاطبان قرار دهیم و از این اقدام استقبال میکنیم. اگر سناریونویسی انجام شود و به تأیید برسد، هزینهها را تأمین میکنیم تا انیمیشن ساخته و از طریق تلویزیون پخش شود.
نوجوانان میتوانند در مدارس سفیر کتاب باشند
بابایی در بخش دیگری از سخنان خود با پیشنهاد برگزاری نشستهای مستمر اهل قلم برای کودکان و نوجوانان، بر استفاده از ظرفیت تلویزیون کتاب برای تولید پادکست، معرفی نوقلمان و نوجوانان شاعر تأکید کرد.
وی افزود: پیشنهاد من این است که نشستهای اهل قلم را برای کودکان و نوجوانان برنامهریزی کنید و این نشستها را یک روز در هفته یا بهصورت مستمر برگزار کنید.
معاون کتاب و فرهنگ خانه کتاب و ادبیات ایران، استفاده از ظرفیت شبکه کتاب را برای معرفی استعدادهای ادبی نوجوانان مهم دانست و افزود: استفاده از ظرفیت تلویزیون کتاب برای پادکستهایی که قرار است تولید شوند، معرفی نویسندگان تازهکار و دوستانی که شاعر هستند و میتوانند از این ظرفیت استفاده کنند، اهمیت دارد. وظیفه ما توسعه و معرفی این حوزه است.
او همکاری با وزارت آموزشوپرورش و سازمانهای مرتبط را از برنامههای پیشرو دانست و گفت: ارتباط با وزارت آموزشوپرورش و سازمانهایی که میتوانند به ما کمک کنند، قطعاً در برنامههای ما خواهد بود.
بابایی با تأکید بر حمایت از فعالیتهای ادبی نوجوانان افزود: از طرف خانه کتاب و ادبیات ایران و معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی میتوانم قول بدهم که در این حوزه کوتاهی نخواهیم کرد.
سیوچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران با شعار «با کتاب گفتوگو کنیم» از بیستوسوم تا سیام آبان (۱۴۰۵) در سراسر کشور برگزار میشود.
نظر شما