به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در گرگان، کتاب، همواره یکی از مهمترین جلوههای فرهنگ و تمدن بشری و چراغی روشن در مسیر آگاهی، اندیشه و بالندگی جوامع بوده است؛ سرمایهای ارزشمند که پاسداشت آن، در گرو تلاش و همراهی کسانی بوده که عمر و اندیشه خود را وقف گسترش فرهنگ مطالعه و ترویج کتابخوانی کردهاند.
در این میان، فعالان عرصه کتاب و کتابخوانی، از نویسندگان و ناشران گرفته تا کتابداران، خادمان کتاب و مروجان فرهنگ مطالعه، نقشی بیبدیل در زنده نگه داشتن چراغ دانایی و پیوند نسلها با دنیای اندیشه و معرفت ایفا میکنند.
در همین راستا و همزمان با سیوچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، صبح سهشنبه ۲۶ آبانماه، آیین تجلیل و تکریم فعالان عرصه کتاب و کتابخوانی استان گلستان، با حضور استاندار گلستان، جمعی از مسئولان، اهالی فرهنگ، قلم و دوستداران کتاب، در تالار فخرالدین اسعد گرگانی برگزار شد.
مراسمی که فرصتی برای ارج نهادن به تلاشهای خادمان عرصه دانایی، بازخوانی جایگاه کتاب در توسعه فرهنگی جامعه و تأکید بر ضرورت ترویج فرهنگ مطالعه در میان اقشار مختلف مردم فراهم آورد.
کتاب تنها یک کالا نیست
در این مراسم، استاندار گلستان با تأکید بر اهمیت کتاب بهعنوان میراث ماندگار گذشتگان و بخشی از هویت تمدنی ایران، گفت: ترویج فرهنگ مطالعه نباید به مناسبتهای خاص محدود شود، بلکه باید با برنامهریزی مستمر، کتابخوانی را در لایههای مختلف زندگی اجتماعی و خانوادگی نهادینه کنیم.
علیاصغر طهماسبی افزود: کتاب تنها یک کالا نیست، بلکه میراثی ارزشمند از نسلهای گذشته و بخشی از هویت فرهنگی و تمدنی کشور است که حفظ و پاسداشت آن ضرورتی انکارناپذیر محسوب میشود.
وی با اشاره به جایگاه والای کتاب و کتابخوانی در آموزههای دین مبین اسلام، نقش ناشران، نویسندگان و کتابداران را در ارتقای فرهنگ عمومی جامعه مهم دانست و افزود: باوجود تلاشهای مستمر فعالان این حوزه، آنگونه که شایسته است به فعالیتهای آنان توجه نمیشود و معمولاً در مناسبتهایی همچون هفته کتاب، نگاه مسئولان به این عرصه معطوف میشود؛ درحالیکه تلاش این مجموعه در تمام طول سال ادامه دارد.
استاندار گلستان بابیان اینکه بخش قابلتوجهی از مشکلات امروز جامعه ناشی از ضعف در فرهنگسازی است، تصریح کرد: موضوعاتی همچون ناترازی انرژی، مصرف بیرویه سوخت و ضرورت صرفهجویی، نیازمند نهادینه شدن فرهنگ صحیح مصرف در خانوادههاست و کتاب و ادبیات میتوانند با افزایش آگاهی عمومی، نقش مؤثری در اصلاح این رفتارها ایفا کنند.

ضرورت بهرهگیری از کتاب برای ارتقای فرهنگ عمومی
طهماسبی ادامه داد: نویسندگان و ناشران آثار ارزشمند و اثرگذاری تولید میکنند، اما بسیاری از این آثار بهاندازه کافی معرفی نمیشوند و فرصت دسترسی خانوادهها و نسل جوان به آنها فراهم نشده است.
وی با تأکید بر ضرورت بهرهگیری از ظرفیت کتاب و کتابخانهها برای ارتقای فرهنگ عمومی، خاطرنشان کرد: باید از این ظرفیت در مسیر اصلاح رفتارهای اجتماعی، افزایش آگاهی و تقویت حس مسئولیتپذیری در جامعه استفاده کنیم.
استاندار گلستان همچنین با اشاره به گسترش فضای مجازی و کاهش گرایش نسل جوان به مطالعه کتاب، گفت: شبکههای اجتماعی امروز جایگاه گستردهای در زندگی خانوادهها پیداکردهاند و برخی تصور میکنند مطالعه مطالب کوتاه در فضای مجازی میتواند جایگزین کتابخوانی و مطالعه عمیق شود؛ درحالیکه لازم است با برنامهریزی مناسب و معرفی کتابهای جذاب و متناسب با نیاز نسل جدید، زمینه بازگشت فرزندانمان به دنیای کتاب و مطالعه را فراهم کنیم.
حمایت از کتاب در تمام سال
وی حمایت از فعالان حوزه نشر و کتابخوانی را ضرورتی مستمر دانست و تأکید کرد: قدردانی از ناشران، کتابداران و سایر تلاشگران این عرصه نباید صرفاً به برگزاری یک همایش یا مناسبت خاص محدود شود، بلکه باید در طول سال از فعالیتهای آنان حمایت و دستاوردهایشان را به جامعه معرفی کرد تا زمینه گسترش فرهنگ مطالعه بیشازپیش فراهم شود.
طهماسبی با اشاره به ظرفیتهای جمعیتی و علمی استان گلستان اظهار کرد: حضور بیش از ۴۰۰ هزار دانشآموز، ۷۵ هزار دانشجو و شمار قابلتوجهی از استادان دانشگاهی و حوزوی، سرمایه ارزشمندی برای ایجاد تحول فرهنگی در استان به شمار میرود که باید از این ظرفیت به بهترین شکل استفاده کرد.
وی با تأکید بر مسئولیت مهم متولیان فرهنگی و فعالان حوزه کتاب، گفت: فعالان این عرصه باید با رویکردی مطالبهگرانه و بهرهگیری از زبان ساده و ادبیات روان، مردم و بهویژه جوانان را به مطالعه و کتابخوانی ترغیب کنند؛ چراکه نهادینه کردن فرهنگهایی همچون حفاظت از محیطزیست، صیانت از منابع طبیعی و صرفهجویی در مصرف انرژی نیز بدون آگاهیبخشی و تقویت فرهنگ عمومی امکانپذیر نخواهد بود.

برپایی هفته کتاب گلستان با رویکردی جدید
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی گلستان با تأکید بر ضرورت ترویج فرهنگ مطالعه در جامعه، گفت: امسال با مشارکت دستگاههای فرهنگی استان، هفته فرهنگی و هنری کتاب با رویکردی متفاوت برگزار شد تا کتاب و کتابخوانی بیش از گذشته در زندگی روزمره مردم جایگاه پیدا کند.
احمد گلچین با اشاره به شعار امسال هفته کتاب با عنوان «با کتاب گفتوگو کنیم»، اظهار کرد: این شعار بر ضرورت خارج کردن کتاب از فضای صرفاً نمایشی و قفسههای کتابخانهها و تبدیل آن به موضوعی برای گفتوگو، تعامل و تبادل اندیشه تأکید دارد؛ چراکه کتاب تنها وسیلهای برای خواندن نیست، بلکه بستری برای ارتباط با افکار و دیدگاههای نویسندگان و شکلگیری گفتوگوهای سازنده است.
وی بابیان اینکه فناوریهای نوین، الگوهای مطالعه را دستخوش تغییر کردهاند، افزود: باوجود افزایش استفاده از کتابهای الکترونیکی، کتابهای چاپی همچنان در میان ایرانیان از جایگاه بیشتری برخوردارند؛ بهگونهای که بر اساس آمارهای ارائهشده، حدود ۵۷ درصد افراد کتاب کاغذی را ترجیح میدهند و سهم کتابهای الکترونیکی حدود ۱۲ تا ۱۵ درصد برآورد شده است.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی گلستان همچنین با اشاره به حمایت دولت از صنعت نشر و تأمین کاغذ، خاطرنشان کرد: باوجود مشکلات اقتصادی و شرایط خاص کشور، دولت امسال حدود ۲۰ میلیارد دلار به حوزه کاغذ و نشر اختصاص داده است که بخشی از آن وارد کشور شده و بخش دیگری نیز در ادامه تأمین خواهد شد. این موضوع بیانگر اهمیت کتاب و نشر در سبد فرهنگی خانوادههای ایرانی است.
گلچین در ادامه با ابراز نگرانی از کاهش سرانه خرید کتاب در کشور تصریح کرد: میزان خرید کتاب به ازای هر ایرانی که سال گذشته حدود ۱۱ جلد بود، امسال به حدود ۸.۵ جلد رسیده است؛ آماری که ضرورت توجه جدیتر مدیران و متولیان فرهنگی به توسعه زیرساختهای مطالعه و حمایت از این حوزه را نشان میدهد.
ضرورت تقویت کتابخانههای عمومی
وی گرانی کتاب را یکی از موانع به دسترسی مردم به منابع مطالعاتی دانست و گفت: در چنین شرایطی، تقویت کتابخانههای عمومی باید بهعنوان یکی از اولویتهای اصلی برنامههای فرهنگی دنبال شود. همچنین لازم است با همکاری مجموعههایی همچون نهاد کتابخانههای عمومی کشور، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و کانونهای فرهنگی هنری مساجد، ظرفیت کتابخانههای روستایی افزایش یابد تا امکان دسترسی عادلانهتر مردم به کتاب فراهم شود.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی گلستان با طرح پیشنهاد ایجاد کتابخانه در فضاهای آموزشی، اظهار کرد: همانطور که طرح جهاد مدرسهسازی با مشارکت خیران دنبال میشود، میتوان در فرایند احداث مدارس نیز فضاهای مشخصی را به کتابخانه اختصاص داد تا این مراکز در کنار فعالیتهای آموزشی مدارس، به گسترش دانش، آگاهی و فرهنگ مطالعه کمک کنند.
گلچین در پایان با قدردانی از همراهی دستگاههای فرهنگی، مدیران شهرستانها، فعالان حوزه نشر و کتابخوانی و خادمان این عرصه، بر ضرورت همکاری و همافزایی مجموعههای فرهنگی تأکید کرد و خواستار تلاش مشترک برای ارتقای جایگاه کتاب و نهادینهسازی فرهنگ مطالعه در جامعه شد.

کتابداران راهنمای مسیر دانایی
در ادامه مراسم مدیرکل کتابخانههای عمومی گلستان با تأکید بر نقش اثرگذار کتابداران در ترویج فرهنگ مطالعه، آنان را راهنمایان مسیر دانایی دانست و گفت: کتابداران باوجود محدودیت امکانات و دریافتیهای اندک، باانگیزه، عشق و تعهد برای گسترش فرهنگ کتابخوانی و هدایت جامعه بهسوی آگاهی تلاش میکنند.
آخوند عبدالحی میرزاعلی اظهار کرد: کتاب، کتابخانه و کتابدار سه رکن اساسی در ترویج فرهنگ مطالعه هستند و اگر کتاب را چراغ دانایی بدانیم، کتابداران راهنمایانی هستند که مسیر بهرهمندی از این چراغ را برای مردم هموار میکنند.
وی با اشاره به گستره فعالیت کتابخانههای عمومی کشور افزود: نهاد کتابخانههای عمومی کشور بیش از سه هزار و ۷۰۰ کتابخانه نهادی و مشارکتی در سراسر کشور دارد و اداره کل کتابخانههای عمومی گلستان نیز با برخورداری از ۷۴ باب کتابخانه، خدمات خود را به مردم استان ارائه میکند.
مدیرکل کتابخانههای عمومی گلستان از آمادگی این مجموعه برای توسعه خدمات کتابخانهای در مناطق فاقد کتابخانه خبر داد و تصریح کرد: در شهرهایی که از کتابخانه عمومی برخوردار نیستند و همچنین روستاهای بالای ۲ هزار و ۵۰۰ نفر جمعیت، چنانچه فرمانداریها، شهرداریها یا شوراهای اسلامی ساختمانی را در قالب حق انتفاع در اختیار این اداره کل قرار دهند، آمادگی داریم در کوتاهترین زمان نسبت به تجهیز و راهاندازی کتابخانه اقدام کنیم.
آخوند میرزاعلی همچنین از امکان تأمین نیروی انسانی موردنیاز از میان ساکنان بومی این مناطق خبر داد و گفت: با فراهم شدن فضای مناسب، علاوه بر تجهیز و افتتاح کتابخانه، نیروهای موردنیاز نیز از میان افراد همان شهرها و روستاها جذب خواهند شد تا زمینه بهرهمندی بهتر مردم از خدمات کتابخانهای فراهم شود.
کتاب زمینهساز آرامش، تفکر، تعامل
وی در ادامه با تأکید بر اهمیت کتاب در زندگی فردی و اجتماعی اظهار کرد: کتاب زمینهساز آرامش، تفکر، تعامل اندیشهها و تصمیمگیری آگاهانهتر است. اگر به دنبال زندگی بهتر، اندیشه عمیقتر و انتخابهای درستتر هستیم، باید ارتباط خود را با کتاب و مطالعه تقویت کنیم.
مدیرکل کتابخانههای عمومی گلستان با اشاره به روایتی از حضرت علی (ع) درباره اهمیت انس با کتاب، خاطرنشان کرد: کتاب میتواند آرامشبخش قلبها و چراغ روشنگر مسیر زندگی باشد و هراندازه ارتباط انسان با کتاب و کتابخوانی بیشتر شود، زمینه رشد فکری، تقویت اندیشه و افزایش آگاهی نیز فراهمتر خواهد شد.
آخوند میرزاعلی در پایان ضمن قدردانی از حمایت مسئولان استانی، فرمانداران، شهرداران، اعضای انجمنهای کتابخانههای عمومی و مدیران دستگاههای اجرایی از برنامههای توسعه کتابخوانی، تلاش کتابداران و فعالان حوزه کتاب و نشر را ارزشمند و شایسته تقدیر دانست و بر ضرورت تداوم حمایتها برای گسترش فرهنگ مطالعه در استان تأکید کرد.

در بخش پایانی این مراسم نیز ضمن اجرای سرود توسط اعضای کتابخانه عمومی شهدای خواجه نفس، از کتاب زندگینامه «پاسدار اسلام» حبیبالله افتخاری به قلم غلامرضا خارکوهی، رونمایی شد و در ادامه از مؤلفان، ناشران، مسئولان حامی کتاب، اهالی قلم و کتابداران، کتابخانه و انجمن برتر شهرستانی، مسئول و کتابدار برتر نهادی، کتابخوان خردسال، کودک، نوجوان، بزرگسال و سالمند، کتابخانه برتر مشارکتی، حامی و مروج کتاب تجلیل به عمل آمد.
همچنین از سید حسن حسینی نژاد، خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در گلستان بهعنوان خبرنگار فعال در حوزه کتاب و کتابخوانی با اهدای لوح تقدیر و سارا زیبا دل متصدی بخش فروش کتابفروشی سرو در گرگان که موفق به کسب رتبه ۳۳ رشته علوم تجربی در کنکوری سراسری شده تقدیر به عمل آمد.
اجرای سرود توسط گروه کتابخانه عمومی شهدای خواجه نفس و اجرای استندآپ کمدی توسط هنرمند طنزپرداز گلستانی با محوریت کتاب و مسائل مرتبط با آن و نیز پخش کلیپ گزارش فعالیت ها از دیگر بخشهای این مراسم نمادین سالیانه بود.
نظر شما