به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در همدان، عبدالحسین آذرنگ در همایش پاسداشت میراث مکتوب، تجلیل از خادمان فرهنگ و رونمایی از اسناد تاریخی در هفته کتاب و کتابخوانی اظهار کرد: همدان بهعنوان یکی از کهنترین شهرهای جهان و کانونهای مهم تمدنی، نیازمند اثری مرجع است که ابعاد تاریخی، فرهنگی، علمی و هویتی آن را بهدرستی معرفی کند.
نویسنده، پژوهشگر، مترجم و دانشنامهنگار با تأکید بر جایگاه دانشنامهها در هویت ملی کشورها افزود: دانشنامه هر کشور نمادی از دانش، آگاهی و تخصص آن جامعه است و با معرفی مشاهیر، شخصیتها و ظرفیتهای علمی و فرهنگی نقش مهمی در بازنمایی هویت ملی ایفا میکند.
آذرنگ با ابراز تأسف از نبود یک دانشنامه عمومی جامع به زبان فارسی تصریح کرد: دانشنامهنگاری از مهمترین عرصههای ثبت و ساماندهی دانش بشری است و در این زمینه باید به دقت و اعتبار علمی توجه ویژه داشت.
وی با اشاره به آغاز فعالیتهایی برای تدوین دانشنامه همدان خاطرنشان کرد: همدان با پیشینه تاریخی و جایگاه تمدنی خود از ظرفیتهای گستردهای برخوردار است که آنگونه که شایسته است مورد توجه قرار نگرفتهاند.
آذرنگ با تأکید بر اهمیت گفتوگو در طرح مسائل فرهنگی و علمی گفت: من طرفدار گفتوگو هستم و معتقدم مسائل باید مطرح شوند چراکه هنگام مواجهه با یک جمع همیشه از سلایق، علایق و دیدگاههای مخاطبان شناخت کافی نداریم.
وی با اشاره به اینکه خود را بیشتر اهل قلم میداند تا سخنران اظهار کرد: گفتوگو فرصتی برای شناخت دیدگاههای متفاوت و طرح موضوعاتی است که شاید در قالب سخنرانی مجال پرداختن به آنها فراهم نشود.
این نویسنده و پژوهشگر با اشاره به تجربه تدوین دانشنامههایی همچون دانشنامه طبرستان و مازندران بر ضرورت به سرانجام رسیدن دانشنامه همدان تأکید کرد.

کتابهای چاپی و دیجیتال نه در تقابل یکدیگر، بلکه مکمل هم هستند
مدیر سازمان اسناد و کتابخانه منطقه غرب کشور نیز با اشاره به شعار هفته کتاب با عنوان «با هم گفتوگو کنیم» گفت: کتاب شگفتانگیزترین محور گفتوگوست نویسنده با اثر خود سخن میگوید، ناشر اندیشه را به مخاطب میرساند، کتابدار راهنمای این گفتوگوست و خواننده با مشارکت فعال خود صدایی تازه به این جریان میافزاید.
عاطفه زارعی با تأکید بر اینکه گفتوگو یکی از بسترهای شکلگیری همدلی اجتماعی است، افزود: نویسندهای که دغدغههای جامعه را بشناسد، ناشری که با انتخاب و طراحی درست، اندیشه را در قالب کتاب عرضه کند و کتابداری که در انبوه اطلاعات منابع معتبر را در اختیار مخاطب قرار دهد همگی در زنده نگهداشتن این گفتوگوی فرهنگی نقش دارند.
وی با بیان اینکه کتابدار راهنمای گفتوگوست و به مخاطب کمک میکند منابع سره را از ناسره تشخیص دهد گفت: از سوی دیگر بدون حضور فعال خواننده، کتاب خاموش میماند و کتابخانه باید به عنوان خانه گفتوگو فضایی در دسترس همگان باشد.
زارعی با اشاره به گسترش فضاهای دیجیتال و تغییر شیوههای دسترسی به اطلاعات اظهار کرد: منابع معتبر با تغییر بستر انتشار، اعتبار خود را از دست نمیدهند و کتابهای چاپی و دیجیتال نه در تقابل با یکدیگر، بلکه مکمل هم هستند.
وی پاسداری از حافظه تاریخی ملت را از مأموریتهای مهم سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران دانست و گفت: این مأموریت در حوزه اسناد، مکاتبات و رویدادهای تاریخی، از طریق شناسایی، ساماندهی، شناسهگذاری و مدیریت اطلاعات و دانش دنبال میشود.
مدیر سازمان اسناد و کتابخانه ملی با اشاره به فعالیتهای این مرکز در حوزه اسناد افزود: تاکنون اسناد ۲۷۲ دستگاه اداری زیر پوشش قرار گرفته و ۴۰۰ نسخه خطی، سنگی و سربی نیز به این مرکز اهدا شده است.
وی همچنین واحد تاریخ شفاهی را از اقدامات شاخص این مجموعه برشمرد و بر اهمیت ثبت و نگهداری تجربهها و روایتهای تاریخی تأکید کرد.

آسیبشناسی زنجیره نشر و بازنگری در شیوههای ترویج کتابخوانی ضروری است
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان نیز با تأکید بر ضرورت آسیبشناسی در حوزه کتاب و کتابخوانی گفت: در کنار رویدادهای ارزشمند هفته کتاب نباید از بررسی چالشها و آسیبهای این حوزه غافل شد چراکه ارتقای فرهنگ مطالعه نیازمند بازنگری در شیوهها و توجه به نیاز گروههای سنی مختلف است.
سید محمدرضا جوادی با اشاره به اینکه صنعت نشر و کتاب دارای حلقههای مختلفی است، بیان کرد: در مسیر توسعه کتابخوانی باید همه حلقههای این زنجیره مورد بررسی قرار گیرند و متناسب با نیاز مخاطبان بهویژه گروههای سنی مختلف در رویکردها و برنامهها بازاندیشی شود.
وی با یادآوری خاطرات دوران دانشجویی خود از کتابخوانی و مراجعه به کتابداران افزود: شیرینی تجربه مطالعه و ارتباط با کتابداران از خاطرات ماندگار آن دوران است تجربهای که نشان میدهد خدمات کتابخانهای و نقش کتابداران تا چه اندازه در شکلگیری علاقه به مطالعه تأثیرگذار است.
جوادی با تأکید بر ضرورت توجه به جایگاه و خدمات کتابداران تصریح کرد: نباید به دلیل مسائل و مشکلات توجه به خدمات ارزشمند این حوزه را به حداقل نیازهای مادی تقلیل دهیم چراکه بخشی از ارزش و شیرینی فعالیت در حوزه کتاب در همان ارتباط انسانی، فرهنگی و فکری نهفته است.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان در ادامه آسیبشناسی را ضرورتی فراگیر در همه حوزهها دانست و گفت: در هر مجموعه و بخشی، حتی در نظام اداری و کارمندی باید نگاه آسیبشناسانه وجود داشته باشد و با بررسی دقیق مسائل، زمینه اصلاح و بهبود عملکرد فراهم شود.
وی همچنین بر ضرورت توجه ویژه به اندیشه، تفکر و ظرفیتهای فکری دانشمندان و فرهیختگان در سیاستگذاریهای فرهنگی تأکید کرد.
در پایان مراسم از پوستر «خانه اسنادیاران هگمتانه» و پوستر «بخشنامه ارسال دو مجلد از کتابهای منتشره به وزارت معارف و کتابخانههای ملی» (۹ اسفند ۱۲۹۵ شمسی) رونمایی شد.
نظر شما