به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در زنجان، برگزاری دهمین نمایشگاه بزرگ کتاب در استان زنجان، فرصتی مغتنم برای تنفس جامعه فرهنگی و ادبی است. با این حال، نویسندگان بومی معتقدند برای تبدیل شدن این رویداد به یک جریان فرهنگی مستمر، نیازمند بازنگری در ساختار، محتوا و نوع مشارکت مسئولان هستیم. فاطمه شکوری، نویسنده و شاعر زنجانی در گفت‌وگو با خبرنگار ایبنا، ضمن آسیب‌شناسی این رویداد، راهکارهایی را برای ارتقای کیفی نمایشگاه‌های استانی ارائه داد.
نمایشگاه، ویترین هویت فرهنگی شهر
فاطمه شکوری در ابتدای این گفت‌وگو با تأکید بر اینکه برگزاری نمایشگاه‌های کتاب در زنجان، رویدادی ارزشمند است، اظهار کرد: نمایشگاه کتاب، فرصتی است تا ما هویت فرهنگی شهر خود را به نمایش بگذاریم. اینکه چند شاعر، نویسنده، فعال ادبی و ناشر در این استان مشغول به فعالیت هستند، در همین رویدادها نمایان می‌شود. با این حال، بزرگترین چالش، موقتی بودن این رویدادهاست.
وی افزود: ای کاش سازوکاری تعریف می‌شد که نمایشگاه کتاب به صورت دائمی یا زنجیره‌ای تداوم یابد. حتی می‌توان در حاشیه نمایشگاه‌های عمومیِ پرمخاطب همچون نمایشگاه‌های لوازم خانگی یا مبلمان که فضای جذابی برای خانواده‌ها دارند، غرفه‌های دائمی کتاب نیز دایر کرد تا دسترسی افرادی که با سامانه‌های نوین آنلاین آشنا نیستند، به کتاب آسان‌تر شود.
مسئولان به جای عکس یادگاری، «مروج کتاب» باشند
این نویسنده زنجانی با انتقاد از نقش تشریفاتی برخی مسئولان در رویدادهای فرهنگی گفت: حضور مدیران در نمایشگاه‌ها نباید صرفاً به بازدید و عکس گرفتن ختم شود. اگر رهبر معظم انقلاب به عنوان الگوی برجسته، پرچمدار کتابخوانی در کشور هستند، چرا مسئولان استانی و متولیان فرهنگی ما در این مسیر اقتدا نمی‌کنند؟
شکوری تأکید کرد: چه اشکالی دارد مسئولان و مدیران دستگاه‌ها، خودشان به مبلغان کتاب تبدیل شوند؟ اگر یک مدیر محبوب در جامعه، صرفاً در یک مصاحبه ساده، سه کتاب خوب را به مردم معرفی کند، قطعاً تأثیر آن از صدها بنر تبلیغاتی بیشتر است. این یک رسالت فرهنگی است که متأسفانه مغفول مانده و باید در چنین رویدادهایی احیا شود.
ضرورت ایجاد «کلینیک‌های خواندن و نوشتن»
وی با تأکید بر لزوم برگزاری ورکشاپ‌های تخصصی در حاشیه نمایشگاه گفت: نویسندگان و مدرسان داستان‌نویسی بسیار خوبی در زنجان داریم؛ افرادی همچون آقایان سلمان کریمی و محمدعلی خامه‌پرست که ظرفیت مطرح شدن در سطح ملی را دارند. در ایام برگزاری نمایشگاه، به جای برنامه‌های کلیشه‌ای، می‌توان شاهد برگزاری کلینیک‌های خواندن یا کارگاه‌های اصول نوشتن بودیم.
وی افزود: باید اتاق‌های گپ‌وگفت با حضور نویسندگان و مخاطبان شکل بگیرد تا کتاب، تنها یک کالای پشت ویترین نباشد. فضایی که در آن از اصول شعرخوانی، حافظ‌خوانی و شاهنامه‌خوانی گفته شود و مخاطب بتواند با نویسنده اثر رودررو به گفت‌وگو بنشیند.
حمایت از نویسندگان بومی در برابر سیطره ترجمه
شکوری با بیان اینکه آثار نویسندگان بومی در نمایشگاه‌ها اغلب در سایه ترجمه‌های پرشمار دیده نمی‌شوند، تصریح کرد: باید تمهیداتی اندیشیده شود تا نویسندگان و ناشران زنجانی در این رویدادها بیشتر دیده شوند. نمایشگاه کتاب باید به «میعادگاه نخبگان» تبدیل شود، نه فقط فروشگاهی برای آثار غیربومی. حمایت از این نویسندگان باید در تمام طول سال ادامه داشته باشد، نه اینکه تنها در ایام نمایشگاه به آن‌ها توجه شود.
این نویسنده در پایان با اشاره به تفاوت بنیادین کتاب با فضای مجازی خاطرنشان کرد: مطالعه یک کتاب ۲۰۰ یا ۳۰۰ صفحه‌ای، تأثیری نشت‌کننده در ذهن دارد؛ برخلاف متن‌های گذرای فضای مجازی که تأثیرشان آنی و لحظه‌ای است. کتاب، زندگی ۱۰ سال آینده انسان را می‌سازد و این سرمایه‌گذاری برای فرهنگ عمومی کشور، نیازمند عزمی راسخ و برنامه‌ریزی دقیق‌تری است که امیدواریم در نمایشگاه‌های پیش رو شاهد آن باشیم.
نظر شما