سرویس دین‌واندیشه خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا): یکصدودومین شماره «اندیشه پویا» ماه‌نامه سیاسی-فرهنگی به صاحب‌امتیازی و مدیرمسئولی برات‌الله صمدی‌راد و سردبیری رضا خجسته‌رحیمی، شماره مهر ۱۴۰۵ منتشر شد.

دیباچه این شماره، یادداشت سردبیر به‌قلم رضا خجسته‌رحیمی است که با نام «تلاش برای بقا» منتشر شده است. خواننده در بخش بعدی که «دیدبان» نام دارد، نقدها و نظرهای ماه را می‌خواند که نخستینِ آن «خداحافظی با آقای ذوزنقه: در رثای جواد مجابی» با نویسندگی سیروس علی‌نژاد است و دیگری «جنگ و جنوب و جنون: روایتی از بندرعباس تا جاسک در روزهای آتش‌بس زیر سایه پرتابه‌ها» که به‌قلم سلمان نظافت‌یزدی در این شماره آمده است.

مطالب «مجله‌گردی» که گزیده رسانه‌های جهان است را آیدین رشیدی ترجمه کرده است. در مطالب پنج‎گانه این بخش می‌خوانیم: «لیبرالیسم ارزش نجات دادن را دارد» نوشته دارون عجم‌اوغلو، «عصر ما، عصر واسطه‌هاست» از ایوان کراستف، «نظم متروک جهانی» به قلم مارک لئونارد، «زنان، اولین قربانیان هوش مصنوعی» اثر نورینا هرتز، و «نکند ما هم جزو کپی‌کارها باشیم» از جوزف اپستین.

در ادامه، «نقد و نظر» با جدلیات روشنفکری و طرح این پرسش پیش روی خوانندگان قرار دارد که چرا روزنامه‌نگاران و روشنفکران ما معیارهای دوگانه در قضاوت «دوست» و «دشمن» دارند؟ رضا خجسته‌رحیمی در این بخش «هر ظلمی بر جهان از ظلم بر کلمات آغاز می‌شود: تأملی در جدال کلامی سروش و غنی‌نژاد» را نوشته، «عبور از تخاصم قبیله‌گرایانه: در حاشیه جدال پرحاشیه اخیر میان دو روشنفکر» به قلم حسین پایا منتشر شده، حمید وحید دستجردی «شما تحمل نقد ندارید: پاسخی به عبدالکریم سروش» را به این شماره مجله آورده، «توجیه و احتجاج استاد فلسفه آنالیتیک: پاسخی به حمید وحید دستجردی» از عبدالکریم سروش پیش روی خواننده قرار دارد، «از پدرسالاری تا پدرکشی» از محمدمنصور هاشمی به چاپ رسیده و نهایتاً مطلب محمدمنصور هاشمی با عنوان «نجات علوم انسانی در برابر ایدئولوژی: عبدالکریم سروش و علم‌اندیشی در ایران معاصر» در این شماره به چشم می‌خورد.

«تأملات و نجواها» با عنوان روشنفکری معاصر این شماره مجله به عنوان «استاد نقش‌باز و رزاس دولاشاپل در پاریس مه‌آلود: واقعیت ماجرای علی شریعتی و شاندل چه بود؟» اختصاص یافته که نوشته جلال توکلیان است و در آن این پرسش مطرح می‌شود که چرا علی شریعتی به خلق شخصیتی به نام شاندل در آثار و سخنرانی‌هایش پرداخت؟

«رودررو» یا گفت‌وگوی ماه با طرح این پرسش که اکثر مجادلات روشنفکران ما با یکدیگر بر سر این است که من بیشتر به جامعه خدمت کرده‌ام یا شم؟ مشتمل بر چهار عنوان است: «روشنفکری قبیله‌ای: گفت‌وگو با مصطفی ملکیان در پایان هفتاد سالگی»، «سرکشی، سرگردانی و سیاحت» در گفت‌وگو با ابراهیم سلطانی، مصاحبه با جواد حیدری با عنوان «سالک زندگی خوب» و نهایتاً «ملکیان، سوژه تک‌افتاده و انزوای معرفتی» در گفت‌وگو با یاسر میردامادی.

در ادامه، بخش «فکر روشن» با عنوان فلسفه زندگی، به قلم بابک عباسی است که با عنوان «ارسطو پدر بنیانگذار: وقتی از بهروزی سخن می‌گوییم، از چه حرف می‌زنیم؟» پیش روی مخاطب قرار دارد.

«بایگانی» به «کودتای غربی از ترس کودتای سرخ: اسناد منتشرنشده سیا درباره مذاکرات نافرجام بریتانیا و آمریکا با مصدق» اختصاص یافته، و عنوان مطلب بخش «روزی روزگاری»، «پشت‌پرده اشغال ایران: پژوهشی به مناسبت 85 سالگی تجاوز به ایران در شهریور 1320، بررسی زمینه‌‎ها و علل حمله متفقین به ایران بر اساس اسناد تازه‌یاب از آرشیوهای شوروی» نوشته نیکالای کوژانوف است که مهدی نوری ترجمه کرده است.

بخش دیگر مجله «داستان آدم‌ها» است که با عنوان «زندگی در زندان هم طبقاتی است: جامعه‌شناسی زندان به روایت سعید مدنی» است که مریم شبانی تألیف کرده، همچنین بخش «سینما و ادبیات» کتاب کوچه مجله به سریال بامداد خمار اختصاص یافته است. مریم شبانی با نرگس آبیار کارگردان سریال گفت‌وگویی با عنوان «دایی جان ناپلئون درونم بیدار شده است» صورت داده، رها امینی گزارشی با عنوان «روشنفکر متهم می‌کند: گزارشی از بحث‌وجدل‌های روشنفکری در مطبوعات پس از انتشار بامداد خمار» تألیف کرده، هدی ایزدی «معصیت ادبی فتانه‌خانم» را به این شماره آورده و نهایتاً مطلبی از افسانه نجم‌آبادی با عنوان «زندگی زیسته مادران ما: درباره جدال‌ها و مباحثات روشنفکری در مطبوعات پس از انتشار رمان بامداد خمار» با ترجمه زینب کاظم‌خواه در این شماره مجله به چاپ رسیده است.

بخش «کتابخانه» اندیشه پویا، به نقد و بررسی چند عنوان کتاب اختصاص دارد. «سفارتگری در زمانه عسرت: تأملی بر دیپلماسی در شرایط بحران، به مناسبت انتشار کتاب سفارت‌نامه ارزنه‌الروم، اسناد دوران سفارت امیرکبیر» نوشته جلال توکلیان، «دستور زبان درد؛ خون‌ریزی کلامی برای لمس خفگی: گفت‌وگوی اختصاصی با برندا ناوارو نویسنده رمان خانه‌های خالی» به کوشش میعاد بانکی، «آبادانی به مثابه زبان امکان‌ساز: مروری بر کتاب چگونه به آبادانی ایران فکر کنیم؟» به قلم عیسی منصوری، «رفقای من، آزادی من، وطن من: درباره کتاب رفقای من» نوشته هشام مطر با ترجمه قاسم فتحی، «خشمی که ترس را زمین زد: درباره کتاب مادران انقلابی» از مریم شبانی، «فراخوانی برای تضعیف ایگو: درباره کتاب خودبهسازی» به قلم محمد صادقی، و نهایتاً «راوی تنهایی: آثول فوگارد و جهان داستانی او با نگاهی به سه نمایشنامه» نوشته طناز عظیما مطالب این بخش هستند.

بخش «گفت‌وگو با نویسنده» با تمرکز بر ادبیات نمایشی با عنوان «من مصرف‌کننده آزادی بودم» مصاحبه قاسم فتحی با نغمه ثمینی درباره «مکاشفات جادو»، ناسفرنامه‌ها و سفرها، ایران و مهاجرت است.

«پرتره» پایان‌بخش مطالب این شماره است که به شهرنوش پارسی‌پور اختصاص یافته است. در این بخش، سلمان نظافت‌یزدی، گزارشی از شهرنوش پارسی‌پور نوشته با عنوان «متأسفم که هنوز مرحوم نشده‌ام»، زهرا علی‌اکبری گفت‌وگویی منتشرنشده با شهرنوش پارسی‌پور صورت داده با عنوان «به رضا قطبی گفتم: بازداشتم با ساواک فرصتی است تا با ساواک حرف بزنم» و نهایتاً گزیده‌هایی از نوشته‌ها و گفت‌وگوهای شهرنوش پارسی‌پور در مطبوعات با عنوان «نسل ما به این تاریخ خموده تکانی خواهد داد».

دیدبان بازار که ضمیمه اقتصاد دیجیتال مجله است هم مشتمل بر چند بخش است: «در آغوش کشیدن مردمان ترومازده» به کوشش آزاده بهشتی، «نباید توسعه زیرساخت دیجیتال را به جنگ و دوری از تهران باخت» نوشته علی‌اکبر اخوان، «زیرسایه طاق»، «ایستادگی در تلاطم» به همت سعید سلطانیه و نهایتاً «زبان‌بازی یا بازی زبانی، مسئله این است».

یکصدودومین شماره «اندیشه پویا» در 148 صفحه پیش روی مخاطبان قرار دارد.