سرویس استانهای خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) - سید احسان مصطفیزاده: برپایی نشستهای کتابخوانی مردمی و دورهمیهای کتابمحور جوانان و نوجوانان علاقمند به کتاب در سالهای اخیر به یکی از شیوههای رایج و پرمخاطب برای ترویج مطالعه و شکلگیری گفتوگوهای فرهنگی در شهرها تبدیل شدهاند؛ جمعهایی که در آنها کتاب از یک تجربه فردی فراتر و بهانهای برای کنار هم نشستن علاقهمندان، تبادل نظر و شنیدن برداشتهای متفاوت از یک اثر میشود. در این میان، برگزاری چنین نشستهایی در فضاهایی متفاوت از محیطهای معمول فرهنگی مانند کتابخانه، کتابفروشی و کافهکتابها، میتواند تجربهای تازه و متفاوت برای مخاطبان رقم بزند.
نشستهای «بوکچه» از جمله همین دورهمیهای متفاوت کتابخوانی است که در فضای «بومگردی حوالی»، در قلعه تاریخی حسینآباد جلدک در محدوده ورودی مشهد از سمت شاندیز برگزار میشود؛ جایی که فضای تاریخی آن در کنار ادبیات و گفتوگو درباره کتاب قرار گرفته است. در این نشستها، علاقهمندان کتاب دور هم جمع میشوند تا یک اثر را بخوانند، درباره داستان، شخصیتها و مفاهیم آن گفتوگو کنند و برداشتهای خود را با دیگران به اشتراک بگذارند؛ رویکردی که کتابخوانی را از یک فعالیت فردی به تجربهای جمعی و گفتوگومحور تبدیل کرده است.
«بوکچه» چگونه شکل گرفت؟
فاطیما جابری، دانشآموخته کارشناسی علوم تربیتی دانشگاه فردوسی مشهد و دبیر نشستهای کتابخوانی «بوکچه»، درباره شکلگیری این مجموعه در گفتگو با خبرنگار ایبنا گفت: حدود یک سال و نیم است که صفحه معرفی و فروش کتاب بوکچه را راهاندازی کردهام و بعد از آن، نشستهای کتابخوانی نیز شکل گرفت.
وی افزود: فعالیت «بوکچه» ابتدا با معرفی و فروش کتاب در فضای مجازی آغاز شد، اما در ادامه، برگزاری نشستهای حضوری نیز به این فعالیتها اضافه شد تا علاقهمندان کتاب علاوه بر آشنایی با آثار، فرصتی برای گفتوگو و تبادل نظر درباره آنها داشته باشند.

جابری ادامه داد: تاکنون دو نشست کتابخوانی برگزار شده است که در نخستین نشست، کتاب «نازنین» اثر فئودور داستایفسکی و در نشست دوم، «مرگ ایوان ایلیچ» نوشته لئو تولستوی محور گفتوگو قرار گرفت و یکشنبه ۱۲ مهر ماه نیز نشست سوم برنامهریزی شده است.
وی با بیان اینکه در این نشستها به صورت میانگین ۲۰ نفر حضور دارند، گفت: استقبال تاکنون که تبلیغ خالصی صورت نگرفته خوب ارزیابی میشود و افراد در گروههای سنی مختلف و مشاغل و تحصیلات متنوع در نشستهای «بوکچه» ما را همراهی میکنند.
«نازنین»؛ روایتی از عشق، سوءتفاهم و تنهایی
این فعال عرصه ترویج کتابخوانی با اشاره به اینکه نخستین نشست «بوکچه» به «نازنین» اثر فئودور داستایفسکی اختصاص داشت، گفت: اثری که داستان آن از زبان مردی روایت میشود که پس از مرگ همسر جوانش، به مرور رابطه و زندگی مشترک خود میپردازد.
جابری درباره این اثر توضیح داد: داستایفسکی در «نازنین» به لایههای درونی شخصیتها و پیچیدگی روابط انسانی پرداخته و موضوعاتی همچون عشق، وابستگی، سوءتفاهم، غرور و تنهایی را در قالب روایتی فشرده و تأملبرانگیز دنبال کرده است.
وی ادامه داد: مواجهه راوی با مرگ همسرش، زمینهای برای بازگشت به گذشته و مرور اتفاقات و احساساتی است که در طول زندگی مشترک شکل گرفتهاند؛ از همین رو، داستان علاوه بر روایت یک رابطه، مخاطب را با پرسشهایی درباره شناخت انسان از دیگری و دشواری برقراری ارتباط در روابط انسانی مواجه میکند.
«مرگ ایوان ایلیچ»؛ وقتی مرگ، زندگی را به پرسش میکشد
جابری همچنین با اشاره به اینکه دومین نشست «بوکچه» به «مرگ ایوان ایلیچ» نوشته لئو تولستوی اختصاص یافت، نیز ادامه داد: این کتاب داستان زندگی یک قاضی را از دوران موفقیت اجتماعی تا بیماری و مواجهه با مرگ روایت میکند.
دبیر نشستهای «بوکچه» درباره این اثر گفت: «مرگ ایوان ایلیچ» داستان زندگی، بیماری و مرگ یک قاضی است که در مواجهه با مرگ، به بازنگری در زندگی و انتخابهای گذشته خود میپردازد.

وی افزود: تولستوی در این داستان کوتاه، موضوعاتی مانند مرگ، معنای زندگی، تنهایی و مناسبات اجتماعی را به تصویر کشیده و مرگ شخصیت اصلی را به نقطهای برای تأمل درباره شیوه زندگی و انتخابهای انسانی تبدیل کرده است.
به گفته جابری، یکی از محورهای قابل تأمل در این اثر، فاصله میان زندگیای است که انسان مطابق عادت و انتظار جامعه پیش میبرد و مواجههای است که او در برابر مرگ با معنای واقعی زندگی پیدا میکند؛ موضوعی که زمینه گفتوگو و برداشتهای متفاوت مخاطبان از اثر را فراهم کرده است.
«انسان در جستوجوی معنا» در سومین نشست
جابری با اشاره به اینکه پس از «نازنین» و «مرگ ایوان ایلیچ»، سومین نشست «بوکچه» به کتاب «انسان در جستوجوی معنا» اثر ویکتور فرانکل اختصاص دارد، گفت: این نشست ۱۲ مهرماه برگزار و اینبار «انسان در جستوجوی معنا» محور گفتوگو و تبادل نظر علاقهمندان کتاب خواهد بود.
وی توضیح داد: ویکتور فرانکل، روانپزشک و عصبشناس اتریشی، در این کتاب بخشی از تجربه شخصی خود در اردوگاههای کار اجباری نازیها را روایت کرده و از خلال این تجربه، به مسئله معنا و نقش آن در زندگی انسان پرداخته است.
جابری افزود: فرانکل در این اثر بر اهمیت جستوجوی معنا حتی در دشوارترین شرایط تأکید دارد و مبانی دیدگاه روانشناختی خود با عنوان «معنادرمانی» یا «لوگوتراپی» را نیز مطرح میکند؛ رویکردی که یافتن معنا را یکی از عناصر مهم در زندگی انسان میداند.
این فعال عرصه ترویج کتابخوانی گفت: انتخاب این اثر برای سومین نشست، در ادامه دو کتاب پیشین، زمینه گفتوگویی درباره پرسشهایی همچون معنای زندگی، مواجهه با رنج، انتخاب و امید را فراهم میکند؛ پرسشهایی که مخاطبان میتوانند درباره آنها از زاویه نگاه فرانکل و تجربه شخصی خود به بحث بنشینند.
اینجا فقط کتاب خوانده نمیشود؛ دربارهشان گفتوگو میشود
به گزارش ایبنا یکی از ویژگیهای نشستهای «بوکچه»، که به نسبت مورد استقبال علاقمندان کتابخوانی نیز قرار گرفته است، محل برگزاری آنهاست؛ فضایی که کتابخوانی را در کنار یک محیط تاریخی قرار داده و حالوهوایی متفاوت به این دورهمیهای ادبی بخشیده است. برگزاری نشستهای کتابخوانی در فضای قلعه حسینآباد جلدک، تجربهای متفاوت از دورهمیهای ادبی ایجاد کرده است. در «بوکچه»، فضای تاریخی قلعه در کنار گفتوگو درباره آثار ادبی قرار گرفته و علاقهمندان کتاب در فضایی متفاوت درباره داستانها، شخصیتها و پرسشهای انسانی مطرحشده در آثار با یکدیگر گفتوگو میکنند.

نشستهای «بوکچه» یکشنبهها برگزار میشود و حضور در آنها برای علاقهمندان کتاب آزاد است. سومین نشست این دورهمی نیز ۱۲ مهرماه با محوریت کتاب «انسان در جستوجوی معنا» در «بومگردی حوالی»، به نشانی مشهد، ابتدای جاده شاندیز، فرمانیه ۲/۲، قلعه تاریخی حسینآباد جلدک برگزار خواهد شد؛ نشستی که قرار است بار دیگر کتاب را بهانهای برای خواندن، گفتوگو و تجربه یک جمع فرهنگی در فضایی متفاوت قرار دهد.
نظر شما