به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در اراک، مهدی مظفری ساوجی در مراسم رونمایی از فصلنامه ادبی «رازان» و نکوداشت خود که به همت بنیاد اراک‌شناسی در کافه‌موزه اراک برگزار شد، با اشاره به ریشه‌های دیرینه بسیاری از دستاوردهای ادبی و فکری اظهار کرد: بسیاری از مفاهیمی که امروز با تعابیر جدید مطرح می‌شوند، در تاریخ ادبیات و اندیشه پیشینه‌ای طولانی دارند و بررسی تبار و پیشینه این مفاهیم می‌تواند ما را به سرچشمه‌های مهمی در ادبیات و عرفان ایرانی برساند.
وی، فلسفه را نیز دو شاخه دانست: شاخه‌ای مبتنی بر خرد که پس از فیلسوفان پیشاسقراطی با ارسطو و حکمت مشایی شکل گرفت و در ایران با ابن‌سینا و کتاب «شفا» به اوج رسید و شاخه‌ای مبتنی بر دل و شهود که نمونه‌های آن را در حکمت‌الاشراق سهروردی و مثنوی مولانا می‌توان دید. او «شفا» را درمان بیماری‌های عقلی و روحی دانست و آن را در کنار «قانون» ابن‌سینا، که قرن‌ها در دانشکده‌های اروپایی تدریس می‌شد، مثال زد.
وی به ماجرای ابن‌سینا اشاره کرد که پس از ۴۰ بار خواندن «مابعدالطبیعه» ارسطو و ناکامی در فهم آن، رساله کوتاه فارابی درباره اغراض این کتاب را از دستفروشی خرید و گره مسئله‌اش با خواندن آن گشوده شد.
ریشه‌های ایرانی تأویل‌پذیری
مظفری ساوجی گفت: مفهوم «مرگ مؤلف» که رولان بارت در سده بیستم مطرح کرد، پیش‌تر در «نامه‌ها»ی عین‌القضات همدانی آمده است. به گفته او، عین‌القضات شعر را مانند آینه می‌داند که شاعر نخست صورت خود را در آن می‌بیند و هر خواننده نیز بسته به حال و کمال خود، صورت خویش را در آن می‌یابد. او این را همان تأویل‌پذیری و هرمنوتیک خواند و افزود: در کتاب «متافیزیک شعر» به تبارشناسی این مفاهیم پرداخته است. در همین بحث، بیت بیدل دهلوی را نیز نقل کرد که هر طرز نو در نهایت کهن است.
کار و «کیمیای دل»
وی با اشاره به خاطره‌ای از گفت‌وگو با شمس لنگرودی در سال‌های ۱۳۹۳ و ۱۳۹۴ که حاصلش دو کتاب به نقل از نیما شد، گفت: «آنچه می‌دارد تیمار مرا کار من است.» به گفته او، آدمی تنها با کار می‌تواند اثری سازنده از خود به یادگار بگذارد.
مظفری ساوجی به نقل از انیشتین گفت: وقتی از او پرسیدند چگونه در عمری کوتاه به اندازه چند صد سال کار کرده است، پاسخ داده بود از شانزده ساعت بیداری، بخش عمده‌ای به بطالت می‌گذرد و تنها حدود ۲۰ درصد آن صرف کار حقیقی می‌شود؛ کاری که در آن جسم و نیازهای مادی دخالتی ندارد. او این را به بیت مولانا پیوند زد: «کیمیا داری که تبدیلش کنی / گرچه جوی خون بود نیلش کنی». به باور او این کیمیا، یعنی دل، در وجود همه هست، اما غالباً زیر غبار غفلت می‌ماند و رها می‌شود.
نقد فضای مجازی
مظفری ساوجی از رواج کاسبی با هنر در فضای مجازی انتقاد کرد و گفت: با وجود ۲۰ کتاب منتشر شده، ترجیح می‌دهد در گوشه عزلت کار کند و دنبال افزایش دنبال‌کنندگان نیست: «اگر سیصد هزار فالوور داشتم، باید به سیصد هزار نفر پاسخ می‌دادم و دیگر وقتی برای کار نمی‌ماند.»
این نویسنده، شاعر و پژوهشگر ادبیات کشورمان در پایان، از یوسف نیک‌فام، مدیرمسئول فصلنامه ادبی فرهنگی «رازان»، و ابوالفضل عباسی بانی،مدیرعامل بنیاد اراک‌شناسی و پژوهشگر، به‌دلیل تلاش برای حفظ کتاب و مجله و زنده نگه‌داشتن فضای فرهنگی استان مرکزی قدردانی کرد.
مظفری ساوجی با اشاره به فعالیت‌های پژوهشی عباسی بانی، اظهار کرد: پژوهش‌های ارزشمندی در زمینه معرفی مفاخر استان مرکزی انجام داده است.
«رازان» در آستانه تعریف مسیرهای تازه
در ادامه این نشست، یوسف نیک‌فام، پژوهشگر و مدیرمسئول فصلنامه ادبی‌فرهنگی «رازان»، با اشاره به اهمیت برگزاری نشست‌های فرهنگی و ادبی، گفت: فصلنامه «رازان» با انتشار ۳۹ شماره توانسته است جایگاه خود را میان اهالی فرهنگ، ادب و هنر تثبیت کند و اکنون نیازمند بازنگری و تعریف مسیرهای تازه برای ادامه فعالیت است.
وی افزود: در آغاز فعالیت «رازان»، هدف اصلی معرفی این نشریه به اهالی ادب، فرهنگ و هنر و ایجاد ارتباط با خالقان آثار و علاقه‌مندان این حوزه بود که به‌تدریج محقق شد و نشریه توانست مخاطبان و همراهان خود را پیدا کند.
نیک‌فام ادامه داد: اگرچه معرفی چهره‌های فرهنگی و ادبی یکی از مأموریت‌های مهم «رازان» بوده است، فعالیت این نشریه به این حوزه محدود نمی‌شود و اکنون باید ضمن حفظ دستاوردهای گذشته، مسیرهای تازه‌ای برای تداوم فعالیت آن تعریف کرد.
در پایان این نشست، پس از رونمایی از شماره ۳۹ فصلنامه «رازان» با عنوان ویژه‌نامه ارج‌نامه مهدی مظفری ساوجی، از این نویسنده، شاعر و پژوهشگر ادبی اهل ساوه و استان مرکزی، به پاس فعالیت‌های فرهنگی و ادبی وی قدردانی شد.
همچنین سعید شیری، محتشم مؤمنی و جمشید بهرامی، از شاعران استان مرکزی، تازه‌ترین سروده‌های خود را برای حاضران قرائت کردند.
نظر شما