سرویس تاریخ خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- کتاب «رهبر بازتابی؛ راهنمایی برای رهبری مبتنی بر بافت و اعتمادسازی» با ترجمه رسول قربان‌نژاد و حسن بودلایی به همت انتشارات هزاره اندیشه سوم منتشر شده است.

این کتاب درباره یک پرسش کاربردی است: مدیر در هر موقعیت، با هر تیم و در هر شرایط سازمانی، چگونه باید رهبری کند؟

بسیاری از کتاب‌های رهبری به مدیران می‌گویند رهبر خوب باید الهام‌بخش، قاطع، مشارکتی، مربی‌گر یا تحول‌آفرین باشد. اما تجربه واقعی سازمان‌ها نشان می‌دهد که هیچ‌کدام از این پاسخ‌ها همیشه کافی نیست. مدیری که در یک پروژه عملیاتی باید سریع و دقیق تصمیم بگیرد، لزوماً نمی‌تواند همان رفتاری را داشته باشد که در یک جلسه توسعه کارکنان یا حل تعارض میان اعضای تیم دارد. رهبری اثربخش یعنی مدیر بتواند موقعیت را درست بخواند، سطح آمادگی تیم را تشخیص دهد، نوع کار را بفهمد و سپس مناسب‌ترین نقش خود را انتخاب کند.

ساختار کتاب نیز همین مسیر را دنبال می‌کند. تروست ابتدا از رفتارهای روزمره رهبری شروع می‌کند؛ از همان لحظه‌هایی که مدیر باید تصمیم بگیرد، بازخورد بدهد، حمایت کند، مطالبه کند یا اختیار بدهد. سپس چالش‌های رایج رهبری در سازمان‌های امروز را توضیح می‌دهد؛ چالش‌هایی مثل دیجیتالی‌شدن، ابهام، تغییرات مدیریتی، چابکی سازمانی و فاصله میان شعارهای رهبری و واقعیت محیط کار. در ادامه، نظریه‌های شناخته‌شده رهبری را مرور می‌کند و محدودیت‌های آن‌ها را نشان می‌دهد. بخش اصلی کتاب به مفهوم رهبری بازتابگر می‌پردازد؛ یعنی رهبری‌ای که بر شناخت بافت، بازاندیشی در نقش مدیر و ساختن اعتماد میان مدیر و کارکنان استوار است.

یکی از بخش‌های مهم کتاب، مدل چهار نقش رهبری است. نویسنده توضیح می‌دهد که مدیر همیشه نباید در یک نقش باقی بماند. گاهی باید نقش رئیس و تصمیم‌گیرنده را ایفا کند، گاهی نقش مربی را، گاهی شریک فکری تیم باشد و گاهی با رویکرد توانمندساز، میدان عمل را به کارکنان بسپارد. هنر رهبری در این است که مدیر بداند کجا باید جلو بایستد، کجا کنار تیم حرکت کند و کجا اجازه دهد تیم خودش مسئولیت را به دست بگیرد.

ما این کتاب را برای ترجمه انتخاب کردیم، چون مسئله آن فقط یک بحث دانشگاهی نیست؛ مسئله‌ای است که مدیران هر روز با آن درگیرند. بسیاری از مدیران می‌دانند باید اعتماد بسازند، عملکرد را بالا ببرند، کارکنان را توانمند کنند و پاسخ‌گویی را جدی بگیرند؛ اما پرسش اصلی این است که این کارها در عمل چگونه انجام می‌شود. کتاب تروست دقیقاً روی همین نقطه می‌ایستد. او رهبری را از سطح شعار پایین می‌آورد و به رفتارهای واقعی مدیر در موقعیت‌های واقعی سازمان وصل می‌کند.

اهمیت این نگاه برای صنعت نفت جدی است. صنعت نفت صنعتی پیچیده، تخصصی، ایمنی‌محور و وابسته به هماهنگی میان واحدهای مختلف است. در چنین صنعتی، یک تصمیم مدیریتی می‌تواند بر عملکرد، ایمنی، هزینه، زمان، روحیه کارکنان و کیفیت عملیات اثر بگذارد. مدیران این صنعت با تیم‌هایی سروکار دارند که گاهی بسیار باتجربه‌اند، گاهی تازه‌کار و در حال یادگیری‌اند، گاهی زیر فشار زمان فعالیت می‌کنند و گاهی در موقعیت‌های پرریسک تصمیم می‌گیرند. طبیعی است که یک مدل ثابت رهبری برای همه این شرایط کافی نیست.

«رهبر بازتابی» کتابی برای مدیرانی است که می‌خواهند از مدیریت روزمره عبور کنند و به رهبری آگاهانه‌تر برسند. این کتاب برای مدیران، سرپرستان، کارشناسان منابع انسانی، مربیان رهبری، مشاوران سازمانی و همه کسانی مفید است که با هدایت افراد و تیم‌ها سروکار دارند. پیام کتاب ساده اما عمیق است: رهبر خوب کسی نیست که همیشه یک پاسخ آماده دارد؛ رهبر خوب کسی است که موقعیت را درست می‌فهمد، نقش خود را آگاهانه انتخاب می‌کند و با رفتار خود اعتماد، مسئولیت‌پذیری و عملکرد بهتر می‌سازد.

کتاب The Reflective Leader: A Guide to Context-Driven Leadership and Building Trust اثر آرمین تروست، در سال ۲۰۲۵ از سوی انتشارات Springer Berlin, Heidelberg منتشر شده است

کتاب «رهبر بازتابی؛ راهنمایی برای رهبری مبتنی بر بافت و اعتمادسازی» در ۲۰۰ صفحه با قیمت ۸۸۰هزار تومان به همت موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی از سوی شرکت هزاره سوم اندیشه منتشر شده است.