تاریخ ایران
-
رونمایی از کتاب عکس «هزاران سال ایران» در موزه بانک ملی ایران
آیین رونمایی از کتاب «هزاران سال ایران» در موزه بانک ملی ایران برگزار شد.
-
نخستین نشست سالانه «بازخوانی آثار و آراء جواد صفی‌نژاد»؛
صفی‌نژاد با نبوغش به هایدگر و دریدا رسیده بود
محمدرضا تهمک با اشاره به شیوه پژوهش صفی‌نژاد گفت: او نظریه آزمایی نمی‌کند اما بر پایه مردم‌شناسی و مردم‌نگاری متکی بر دیسیپلین خودش نظریه‌پردازی می کند. صفی‌نژاد به جای اینکه درگیر هایدگر و دریدا شود با نبوغی که داشت به آن‌ها رسیده بود.
-
نگاهی به چهار نسل از خاندان ملک؛
«مردم ایران» خانواده بزرگتری برای میراث خاندان ملک بود
حاج حسین آقا ملک سال‌هایی از عمر خود را صرف گردآوری نسخه‌های خطی، کتاب‌های نفیس، آثار هنری، سکه‌ها، تمبرها، فرش‌ها، آثار لاکی، نقاشی‌ها و اشیای تاریخی کرد؛ گنجینه‌ای که اگر دوراندیشی او نبود، امروز بخش قابل توجهی از آن شاید در موزه‌ها و مجموعه‌های خصوصی خارج از ایران نگهداری می‌شد.
-
ژاله آموزگار در مراسم رونمایی از کتاب «هزاران سال ایران»؛
ما می‌آییم و می‌رویم اما ایران می‌ماند
ژاله آموزگار با تاکید بر ریشه‌داری تمدن ایرانی و ظرفیت خلاق نسل جوان گفت: ایران سرزمین انسان‌پرور و هنرمندپروری است که استعدادهای فرهنگی و هنری آن، پشتوانه ماندگاری هویت ملی به شمار می‌روند و نباید در برابر دشواری‌ها ناامید شد. ایران با جوان‌ها و هنرمندانی که دارد نمی‌میرد و نباید ناامید بود. ما می‌آییم و می‌رویم اما ایران می‌ماند.
-
با تمرکز بر ساختار نهادهای مدرن ایران؛
ساخت راه‌آهن سراسری ایران پیشینه‌ای در دوره قاجار داشت
مصطفی نوری، عضو هیئت علمی پژوهشکده اسناد سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، با مرور تحولات راه‌آهن از دوره ناصری تا شهریور ۱۳۲۰، تأکید کرد: «احداث راه‌آهن سراسری در دوره رضاشاه، پشتوانه‌ای چنددهه‌ای از اندیشه‌ها، بحث‌های کارشناسی و تلاش‌های اجرایی در دوره قاجار داشت.»
-
نگاهی به کتاب «بخشایش دوگیتی»؛
عذر و عفو و آشتی در سپهر فرهنگ‌های جهانی
نویسندگان کتاب معتقدند دوستی، سپاس‌گزاری، شادی و اکنون پوزش و بخشایش و آشتی، ارزش‌های کلان و گاه فراموش‌شده‌ای هستند که می‌توانند برای جهان خشونت‌زده و افسرده ما یک جهش اخلاقی-تمدنی ایجاد کنند. شرط آن این است که این هنجارها را از ساحت زندگی خصوصی به زندگی عمومی، اجتماعی، سیاسی و روابط بین‌الملل گسترش دهیم و از طریق نهادسازی، آن‌ها را پیوسته اثرگذار کنیم.
-
در سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران؛
دو روایت از چرایی برگزاری هزاره فردوسی بررسی می‌شود
نشست «دو خوانش در باب چرایی برپایی مراسم هزاره فردوسی؛ روایت دوره پهلوی و روایت دوران بعد از انقلاب اسلامی»، با حضور پژوهشگران تاریخ و ادبیات، در اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار می‌شود.
-
گامی تازه در گستره تمدن اسلامی؛
همایش بین‌المللی «زرنگاشت» در حوزه میراث مکتوب
دبیرخانه نخستین همایش بین‌المللی «زرنگاشت» فعالیت خود را آغاز کرد. این دبیرخانه گامی تازه در مسیر گسترش همکاری‌های علمی و پژوهشی میان کشورهای مسلمان در حوزه میراث مکتوب، کتاب‌آرایی و هنرهای وابسته است.
-
در سالن اندیشگاه کتابخانه ملی برگزار می‌شود؛
گردهمایی معلمان در «معلمی تاریخ از گذشته تا کنون»
دومین گردهمایی معلمان تاریخ استان تهران با عنوان «معلمی تاریخ از گذشته تا کنون» در اندیشگاه کتابخانه ملی برگزار می‌شود.
-
تأملی بر اظهارات سعید لیلاز درباره کریم‌خان زند؛
جدال به‌جای شناخت!
علیرضا تابش نوشت: کریم‌خان زند از چهره‌های مهم تاریخ ایران و بنیان‌گذار حکومت زندیه است. شناخت او، دوران حکومتش و پیوندهای تاریخی‌اش با جوامع لر و لک، نیازمند پژوهش مستند و روایت منصفانه است. نه می‌توان با تعبیری تحقیرآمیز جایگاه تاریخی او را نادیده گرفت و نه باید بررسی تاریخ را به رقابتی برای اثبات برتری یک هویت بر هویت دیگر تبدیل کرد. جایگاه لرها در تاریخ ایران نیز با جدال‌های لفظی اثبات یا نفی نمی‌شود؛ این جایگاه باید بر پایه پژوهش معتبر در آموزش عمومی و روایت تاریخ ایران بازتاب یابد.
-
نگاهی به کتاب «راهنمای جامع شناخت ژاپن»؛
امین‌السلطان در «سرزمین آفتاب تابان»
میرزا علی‌اصغرخان امین‌السلطان در سال ۱۲۸۱ شمسی نیز از ژاپن بازدید کرد و سرانجام در سال ۱۳۰۷ هجری خورشیدی روابط دیپلماتیک میان دو کشور آغاز شد که تا امروز نیز ادامه دارد. هر چند که در تمام این سال‌ها تعبیر «سرزمین آفتاب تابان» روز به روز بیشتر در میان عامه مردم رواج یافته است و تا امروز نیز این کشور با همین تعبیر در میان ایرانی‌ها شناخته شده است.
-
نگاهی به کتاب «روزگار بی‌پناهی» نوشته مصطفی نوری؛
روزگار پس از اشغال ارتش سرخ
کتاب «روزگار بی‌پناهی» تصویری کم‌وبیش روشن از جنبه‌های مختلف زندگی مردم مازندران، گرگان و دشت در نیمۀ دوم دهۀ بیست و دوران نهضت ملی نفت، یعنی سال‌های ۱۳۲۵ تا ۱۳۳۲، ارائه شده است. ارتش سرخ در بهار ۱۳۲۵ نواحی شمال را ترک کرد، اما این به آن معنی نبوده که زندگی مردم به راحتی به دوران قبل از اشغال برگردد.
-
در بزرگداشت یاد علیرضا حیدری؛
تجلی دانش و اخلاق و اشراف گسترده بر نسخ خطی
علیرضا حیدری اشراف گسترده‌ای بر نسخ خطی و نفایس گنجینه ملک داشت؛ ازاین‌رو، هرگاه در جست‌وجوی موضوع یا مستندی بودیم، او راهنمای ما می‌شد. ماجرای هر سند، عکس، نقشه و نسخه را به‌دقت کشف می‌کرد و روایت می‌کرد و در روایتگری از آثار موزه‌ای، به‌ویژه کتاب‌های خطی، نقش اصلی را بر عهده داشت.
-
با حضور پژوهشگران و استادان تاریخ و دین؛
کتاب «بخشایش دوگیتی» رونمایی و بررسی می‌شود
نشست رونمایی و نقد و بررسی کتاب «بخشایش دوگیتی» با حضور جمعی از پژوهشگران تاریخ، فرهنگ و دین در اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار می‌شود.
-
چرا غول‌های ادبیات در کتاب‌های درسی ملال‌آور می‌شوند؟
تمرکز بخش حماسی کتاب‌های درسی بر مباحث پهلوانی
بخش حماسی کتاب‌های درسی که عموماً به شاهنامه اختصاص دارد، بیشتر بر جنگ‌ها و مباحث پهلوانی متمرکز شده و از گنجینه‌های عظیم حکمت، تفکر، اخلاق و میهن‌دوستی فردوسی غفلت کرده است.
-
در مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی؛
آیین رونمایی از دوره جدید مجلّه «ایرانشهر امروز»
آیین رونمایی از دوره جدید مجلّه مطالعات ایرانی و نقد کتاب «ایرانشهر امروز» در مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی برگزار می‌شود.
-
سلسله نشست‌های تخصصی «هویت ایرانی در گذر تاریخ»؛
تداوم‌ها، گسست‌ها و بازآفرینی‌ها بررسی می‌شود
نشست «تداوم‌ها، گسست‌ها و بازآفرینی‌ها» در سلسله نشست‌های تخصصی «هویت ایرانی در گذر تاریخ» بررسی می‌شود.
-
در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات؛
نشست «بازخوانی آثار و آراء جواد صفی‌نژاد»
نخستین نشست سالانه «بازخوانی آثار و آراء جواد صفی‌نژاد» در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات برگزار می‌شود.
-
یاداشت رئیس موزه ملی ایران در سوگ یوسف مجیدزاده؛
جایگاه ماندگار مجیدزاده در تاریخ باستان‌شناسی ایران
جبرئیل نوکنده، رئیس موزه ملی ایران نوشت: دانش گسترده، نگاه پژوهشگرانه و تلاش‌های پیگیرانه ایشان در مطالعه دوران پیش از تاریخ و شکل‌گیری جوامع پیچیده و تمدن‌های آغازین، جایگاهی ماندگار در تاریخ باستان‌شناسی ایران برای ایشان رقم ز
-
گروه تاریخ دانشگاه شهید بهشتی برگزار می‌کند؛
بزرگداشتی برای اللهیار خلعتبری و علی‌اصغر مصدق رشتی
گروه تاریخ و انجمن علمی دانشجویی تاریخ دانشگاه شهید بهشتی مراسم یادبود استادان فقید گروه تاریخ دانشگاه شهید بهشتی اللهیار خلعتبری و علی‌اصغر مصدق رشتی را برگزار می‌کند.
-
پیام رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی در سوگ یوسف مجیدزاده؛
باستان‌شناسی ایران به مجیدزاده بدهکار است
محمدابراهیم زارعی نوشت: باستان‌شناسی ایران به مجیدزاده بدهکار است؛ نه فقط به سبب کتاب‌ها، کاوش‌ها و یافته‌های ارزشمندی که از خود به جا گذاشت، بلکه به سبب منش علمی، ایران‌دوستی و اعتقاد راسخش به آموزش و پژوهش. او از آن دست پژوهشگرانی بود که می‌توانست دانش خود را به تجربه‌ای زنده و الهام‌بخش برای دیگران تبدیل کند؛ کسی که در کلاس درس، در خانه و در میدان کاوش، پیوسته در پی آموختن، شناختن و آموختن به دیگران بود.
-
گفت‌وگو با سعید انوری‌نژاد؛ مترجم کتاب «قله‌های انسان مدرن»؛
کوهنوردی و مدرنیته با هم سر برآوردند
سعید انوری‌نژاد گفت: ارزش صعود دیگر در خودِ رسیدن نبود، بلکه در صعودی آگاهانه و برنامه‌ریزی‌شده در خدمت شناخت علمی دیده می‌شد؛ و این‌جا گوهر مدرنیته را به‌خوبی می‌توان دید. به تعبیر هانسن، کوهنوردی «پس از» عصر روشنگری پدید نیامد؛ کوهنوردی و مدرنیته با هم سر برآوردند. او این تاریخ را از سه منظر می‌خواند: «اندیشیدن چون یک نفس»، «اندیشیدن چون یک دولت» و «اندیشیدن چون یک کوه».
-
با اعطای گواهینامه پایان دوره؛
کارگاه «حفاظت و مرمت نسخه‌های خطی» در آرشیو ملی ایران
دوره اول کارگاه تخصصی «حفاظت و مرمت نسخه‌های خطی» با محوریت اصول حفاظت، آسیب‌شناسی و روش‌های مرمت و بازسازی نسخه‌های خطی در ساختمان آرشیو ملی ایران برگزار می‌شود.
-
در پنجاه‌ونهمین نشست «صد کتاب ماندگار قرن»؛
بهمن‌بیگی ایل را بخارای خود می‌خواند
احسان شکراللهی گفت: بازگشت او به ایل، در عنوان کتابش نیز بازتاب یافته است؛ بهمن‌بیگی با الهام از شعر رودکی، ایل را بخارای خود می‌خواند و از پیوند عمیقش با زادگاه و زندگی ایلی سخن می‌گوید.
-
تأکید بر خوانش انتقادی روایت کرزن از ایران؛
پیوند شرق‌شناسی و استعمار
منصوره اتحادیه با اشاره به پیوند شرق‌شناسی و استعمار گفت: این نوشته‌ها هم به کار پژوهشگران ایرانی می‌آیند و هم در خدمت استعمار قرار می‌گرفتند. اهمیت ایران برای انگلستان به‌ویژه با مسئله هند پیوند داشت. انگلیسی‌ها می‌خواستند ایران را تحت نفوذ خود نگه دارند تا مانع پیشروی روسیه به‌سوی هند و دستیابی آن به آب‌های گرم شوند.
-
نشست «ردپای تاریخ در سرانگشتان هنرمندان»
نشست «ردپای تاریخ در سرانگشتان هنرمندان» گزارش سفر پژوهشی به پایتخت خوشنویسی قزوین، به همت گروه هنرهای ملی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری برگزار می‌شود.
-
در دانشگاه بولونیا؛
همایش بین‌المللی «جنگ در جهان ایرانی» برگزار می‌شود
همایش بین‌المللی «جنگ، درگیری‌های نظامی و ایدئولوژیک در جهان ایرانی از آغاز تا به امروز» روزهای ۲۲ و ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶ (۳۰ مهر و ۱ آبان ۱۴۰۵) با حضور پژوهشگرانی از دانشگاه‌ها و مراکز علمی بین‌المللی در شهر بولونیا ایتالیا برگزار می‌شود.
-
«معجم‌البلدان» یاقوت بن عبدالله حموی رونمایی شد؛
حاصل تعامل دانش ایرانی با سنت جغرافی‌نگاری جهان اسلام
محمدابراهیم زارعی، رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، در آیین معرفی کتاب «معجم‌البلدان» با اشاره به اهمیت این اثر در مطالعات تاریخی و جغرافیایی، نقش دانشمندان ایرانی در شکل‌گیری و توسعه سنت علمی جهان اسلام را برجسته دانست.
-
در نهصد و هشتاد و دومین شب؛
باغ ایرانی میهمان شب‌های بخارا می‌شود
نهصد و هشتاد و دومین شب از شب‌های بخارا به باغ ایرانی اختصاص یافته است. نمایش سه فیلم مستند درباره باغ‌های ایرانی از دیگر بخش‌های این نشست خواهد بود.
-
در نشست‌های عصر یکشنبه‌های بخارا؛
بررسی کتاب «سدّ ارمنی مسیر توران: مسئلهٔ کریدور ادعایی زنگزور»
بیست و یکمین نشست از سلسله نشست‌های عصر یکشنبه‌های بخارا به نقد و بررسی کتاب «سدّ ارمنی مسیر توران: مسئلهٔ کریدور ادعایی زنگزور» اختصاص یافته است.