سرویس بینالملل خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- الهه شمس: جشنواره ادبیات کودک بث که با نزدیک به ۱۰۰ رویداد خود را بزرگترین فستیوال این حوزه در بریتانیا میداند، این روزها با موجی از انتقاد روبهروست. ماجرا از جایی آغاز شد که جان مکلی، یکی از بنیانگذاران این رویداد ۱۹ساله، در اقدامی عجیب با نویسندگان منتقد تماس گرفت و از آنها خواست کامنتهای انتقادی خود را درباره کمبود نویسندگان رنگینپوست در جدول برنامههای سال ۲۰۲۶ پاک کنند.
او در ایمیل خود مدعی شده بود که معترضان پیش از بررسی دقیق کل جدول دست به کیبورد بردهاند؛ ایمیلی که برای نماینده ادبی یکی از نویسندگان نیز ارسال شد تا او را وادار به عقبنشینی کند.
واکنش نویسندگان به این رفتار بسیار تند و صریح بود. سوفی اندرسون، نویسنده سرشناس کودک، دریافت چنین ایمیلهایی را از چهرهای پرنفوذ، مصداق «رفتاری تهدیدآمیز و قلدرمآبانه» خواند. الکساندرا شپرد نیز که ویدیوی اعتراضیاش بیش از ۲۰ هزار بار دیده شده، با اشاره به تنظیم یک نامه سرگشاده هشدار داد که ترس از ورود به لیست سیاه برای منتقدان نهادهای قدرتمند نشر، کاملاً واقعی است.
در مقابل، گیل مکلی، دیگر بنیانگذار جشنواره، در مقام دفاع برآمد و اعلام کرد هدفشان تنها مقابله با اطلاعات غلط بوده است، زیرا در جدول برنامهها ۷ نویسنده رنگینپوست (از جمله یک نویسنده بریتانیایی-قبرسی) حضور دارند. او با این حال پذیرفت که شاید مسیر پاسخگویی اشتباه بوده و بابت آن عذرخواهی کرد.
بحرانی فراتر از یک جشنواره؛ آمارهای نگرانکننده از غیبت اقلیتها
این تنشها تنها به جشنواره بث محدود نمیشود و رویدادهای دیگری چون جشنواره ادبیات کودک لندن را نیز در بر گرفته است. اقبال حسین، دیگر نویسنده حاضر در این بحث، با کنایه گفت: «ما در دوران تاریخی بث یا لندن دهه ۱۹۵۰ زندگی نمیکنیم؛ در سال ۲۰۲۶ باید بهتر عمل کنیم.»
ابعاد ماجرا زمانی نگرانکنندهتر میشود که به آمارهای رسمی نگاه کنیم؛ طبق دادههای وزارت آموزش، ۳۸.۷ درصد از دانشآموزان انگلستان از اقلیتهای قومی هستند، اما پژوهش معتبر بازتاب واقعیتها (Reflecting Realities) نشان میدهد حضور شخصیتهای اصلی متعلق به اقلیتهای نژادی در کتابهای کودک، از ۳۰ درصد در سال ۲۰۲۲ به ۲۴ درصد سقوط کرده است. در حالی که فعالان ادبی نسبت به سرخوردگی و بیگانگی کودکان در اثر ندیدن تصویر خود در کتابها هشدار میدهند، مدیران جشنواره با تشکیل کمیتهای تازه، تنها خواستار فرصتی دوباره برای اصلاح روند گذشته شدهاند.
منبع: گاردین، Thu 23 Jul 2026
نظر شما