به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) به نقل از مایند، مطالعه کتاب سالهاست بهعنوان راهی برای افزایش آگاهی، آرامش و لذت شخصی شناخته میشود، اما یافتههای جدید نشان میدهد این عادت ساده میتواند تأثیری فراتر از انتظار بر سلامت انسان داشته باشد؛ تا جایی که برخی پژوهشگران آن را با افزایش طول عمر نیز مرتبط میدانند.
یکی از شناختهشدهترین تحقیقات در این زمینه، مطالعهای است که پژوهشگران دانشگاه ییل در سال ۲۰۱۶ انجام دادند. آنها با بررسی وضعیت سه هزار و ۶۳۵ فرد بالای ۵۰ سال طی ۱۲ سال دریافتند افرادی که روزانه دستکم ۳۰ دقیقه کتاب میخوانند، بهطور متوسط نزدیک به دو سال بیشتر از کسانی که کتاب نمیخوانند عمر میکنند. این نتیجه حتی پس از در نظر گرفتن عواملی مانند سن، جنسیت، سطح تحصیلات و وضعیت سلامت نیز پابرجا بود.
نکته قابل توجه این بود که چنین مزیتی در میان افرادی که تنها روزنامه یا مجله مطالعه میکردند، به همان اندازه دیده نشد. به باور متخصصان، کتابخوانی ذهن را به تمرکز عمیقتر، تفکر مداوم و پردازش پیچیدهتر اطلاعات وادار میکند و همین ویژگی میتواند دلیل تفاوت نتایج باشد.
پزشکان و متخصصان علوم اعصاب تاکید میکنند که مطالعه منظم به شکلگیری «ذخیره شناختی» کمک میکند؛ ظرفیتی که به مغز اجازه میدهد در برابر پیامدهای افزایش سن یا آسیبهای عصبی مقاومت بیشتری داشته باشد و عملکرد خود را برای مدت طولانیتری حفظ کند.
شواهد علمی نیز این دیدگاه را تقویت میکند. یک مطالعه ۱۴ ساله نشان داده است سالمندانی که حداقل هفتهای یک بار کتاب میخوانند، کمتر دچار افت تواناییهای شناختی میشوند. همچنین پژوهشی دیگر نشان داده افرادی که با مطالعه، نوشتن یا فعالیتهای ذهنی مشابه، مغز خود را فعال نگه میدارند، بهطور متوسط حدود پنج سال دیرتر به بیماری آلزایمر مبتلا میشوند. مرور پژوهشهای منتشرشده در سال ۲۰۲۳ نیز حاکی از آن است که برنامههای تحریک شناختی، از جمله کتابخوانی، میتواند برای سالمندان مبتلا به اختلال شناختی خفیف مفید باشد.
فواید مطالعه تنها به سلامت مغز محدود نمیشود. کتابخوانی با کاهش استرس، افزایش تمرکز، تقویت همدلی و فراهم کردن فرصتی برای فاصله گرفتن از فشارهای روزمره، نقش مهمی در حفظ سلامت روان ایفا میکند. پژوهشها همچنین نشان دادهاند افرادی که به مطالعه و دیگر فعالیتهای ذهنی علاقه دارند، کمتر احساس تنهایی میکنند و خطر ابتلا به افسردگی در آنها کاهش مییابد.
در دورانی که بخش زیادی از اوقات فراغت افراد صرف تلفن همراه و شبکههای اجتماعی میشود، کتاب میتواند جایگزینی آرام، سالم و بدون صفحهنمایش باشد. حتی اختصاص روزانه ۱۰ تا ۲۰ دقیقه به مطالعه، اگر به عادتی پایدار تبدیل شود، میتواند در بلندمدت به سلامت مغز و بهبود کیفیت زندگی کمک کند.
کارشناسان در پایان بر یک نکته تاکید دارند: لازم نیست به دنبال بهترین یا پیچیدهترین کتاب باشید. هنوز شواهد علمی نشان نداده است که نوع خاصی از کتاب بیشترین اثر را بر سلامت مغز دارد. مهم این است که کتابی را انتخاب کنید که از خواندن آن لذت میبرید، زیرا مؤثرترین کتاب، همان کتابی است که با اشتیاق تا صفحه آخر همراهتان بماند.
نظر شما