به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، اين اثر با نگرش موضوعي به سخنان ارشادگرانه حضرت رسول اكرم(ص)، بخشي از سخنان آن رهبر آسماني درباره آينده امت اسلامي را به نگارش در آورده است.
پيامبر اسلام(ص)، آخرين سفير هدايت و سرچشمه علوم و معارف الهي، براي گسترش مباني اسلام، در برابر انديشهها و باورهاي نادرست و ويرانگر، بسيار كوشيد و بر همين اساس در آغاز پيدايش اسلام، تمام كردار و گفتار روشنگرانه آن حضرت مورد توجه ويژه مسلمانان قرار گرفت. هر يك از گروندگان به دين اسلام بر آن بودند تا با پيروي از آموزههاي ايشان، گرايش خود را به اسلام نشان دهند و با دستورات ديني آشنا شوند.
براساس مطالب كتاب، در زمان حضور آن حضرت(ص)، صحابه با مراجعه مستقيم به ايشان از مشكلات خود گره ميگشودند. بيشك پس از رحلت آن حضرت نيز تمام كردار و رفتار ايشان، به عنوان سنت نبوي، يكي از منابع احكام اسلامي بود و تمام فرقهها و مذاهب اسلامي به آن عمل ميكردند. در اين ميان احاديث و روايات بخش مهمي از سنت پيامبر(ص) را تشكيل ميدهند. اين گفتارها توسط اصحاب و ياران آن حضرت نقل شده است.
تدوين و نگارش كتابهاي روايي از سوي دانشمندان اسلامي، نمايانگر اهميت و جايگاه بلند سخنان رسول اكرم(ص) در ميان مسلمانان است، زيرا از نظر اعتقادي، همچنان كه شخصيت رسول اكرم(ص) نزد مسلمانان تأييد شده از جانب خداوند است، بيانات و سخنان آن حضرت نيز از جانب خداوند تأييد شده و هيچگونه خطا و اشتباهي در آن راه نيافته است.
به اين دليل عالمان و دانشمندان علوم اسلامي براي رساندن پيام و سخنان رسول اكرم(ص) دشواريهاي بسياري را تحمل كردهاند و بيشتر سخنان آن حضرت در ابواب گوناگون و مورد نياز مسلمانان را به نگارش در آوردهاند. با نگاه مصداقشناسي به سخنان آن حضرت، ميتوان دريافت بسياري از گفتار آن حضرت را پيشگوييها و آيندهنگري درباره امت اسلامي تشكيل ميدهد كه پرداختن به تمام آنها نيازمند مجالي گسترده است.
در اين كتاب، ابتدا موضوع نگراني پيامبر(ص) و بعد از آن روايات مربوط به اين نگرانيها و پس از آن به شواهدي از تحقق اين نگرانيها پرداخته شده است.
نويسنده اين اثر 13 نگراني پيامبر(ص) را به رشته تحرير درآورده و درباره هريك از آنها توضيحاتي را ارائه داده است. نخستين نگراني پيامبر(ص) در اين نوشتار با عنوان «نگراني رهبري پس از خود» مطرح شده است. آن پيامبر(ص) ژرفانديش و آيندهنگر، به طغيانگري و كجانديشي قريش هشدار داده بود و اين كه پس از آن حضرت، در مساله خلافت و جانشيني ايشان، با عليبن ابيطالب(ع) به مخالفت برخاسته، او را از حقش محروم خواهند ساخت.
موضوع جانشيني رسول اكرم(ص) به نظر آن حضرت بسيار مهم و سرنوشتساز بود كه ميبايست در دست فردي برتر قرار گيرد تا امور ديني، اجتماعي و سياسي مردم به دست وي سامان يابد.
برخي از عناوين بخش اول، از اين قرارند: فتنهانگيزي در سقيفه، رهيافتي برانگيزه انصار (براساس برخي از منابع تاريخي، بعضي از انصار در زمان رسول خدا(ص) با اميرالمومنين(ع) دشمني ميورزيدند)، مخالفت با اهلبيت(ع)، پاداشخواهي برخي از انصار، حضور مهاجرين در سقيفه و طرح انحراف در رهبري.
بخش دوم اين اثر به «نگراني از تفرقه و كشتار ميان امت اسلامي» مربوط ميشود كه نويسنده در آن به فتنه و كشتار در زمان ابوبكر، آغاز تفرقه در زمان عثمان و تفرقه امتيازطلبان و كجانديشان در زمان علي(ع) ميپردازد.
با آغاز خلافت علي(ع) و اعلام برنامههاي حكومتي و اقدامهاي اصلاحي وي در زمينههاي مالي، حقوقي و كارگزيني در ادارات حكومت، طبقات محروم جامعه شاد شدند، اما اين اصلاحات براي اشراف و ثروتاندوزان و امتيازطلبان اجتماعي ناخوشايند بود و به زودي زمزمه مخالفت و دشمني از اطراف آغاز شد و كارگزاران حضرت در برخي مكانها بدون رسيدن به مقصود برميگشتند.
علي(ع) در خطبه سوم نهجالبلاغه پس از بازگو كردن خلافت سه خليفه پيشين و جريان بيعت با خودش، درباره مخالفين خود ميگويد: «هنگامي كه زمام كار را به دست گرفتم، جماعتي پيمان خود را شكستند و گروهي از اطاعت من سرباز زدند و از دين خارج شدند و برخي از اطاعت حق سر برتافتند. گويا نشنيده بودند سخن خداي سبحان را كه ميفرمايد سراي آخرت را براي كساني برگزيديم كه خواهان سركشي و فساد در زمين نباشند و آينده از آن پرهيزگاران است.(قصص، آيه83). آري! قسم به خدا خوب شنيده بودند و حفظ كرده بودند، اما در نظر آنان دنيا زيبا نمود و زيور آن، چشمهايشان را خيره كرد.»
بر اساس نقل تواريخ، اين سه گروه مخالف عبارت بودند از ناكثين(بيعتشكنان كه به سركردگي طلحه، زبير و عايشه، بيعت با علي(ع) را ناديده گرفتند و براي رسيدن به قدرت و حفظ موقعيت مالي و اجتماعي خويش جنگ جمل را راه انداختند)،قاسطين(غاصبان حكومت به سركردگي معاويه در شام كه از بيعت با علي(ع) سرباز زدند و جنگ صفين را بهوجود آوردند) و مارقين(منحرفين از اسلام و خارج شدگان از دين كه در جنگ صفين به وجود آمدند و با افكار و انديشههاي انحرافي در مقابل علي(ع) جنگ نهروان را به راه انداختند).
مورخان و سيرهنگاران معتقدند در اين سه جنگ امام(ع) ابتدا سياست صلحجويانه را برگزيد و براي منصرف كردن دشمنان، به احتجاج و گفتوگو پرداخت تا بلكه آنان را به آرامش و صلح رهنمون سازد. به نقل طبري نيز در اين سه جنگ، امام(ع) پس از نااميد شدن از صلح با آنان باز هم آغازگر جنگ نبود، بلكه ابتدا به دشمنان خود مهلت ميداد تا آنان جنگ را آغاز كنند و سپس خودشان فرمان جنگ را صادر ميفرمودند.
عناوين ديگر بخشهاي كتاب از اين قرارند: نگراني از عملكرد حاكمان گمراه، نگراني از آينده اهلبيت(ع)، نگراني از منافقان، نگراني از پيدايش انحرافات ديني، نگراني از هواپرستي امت، نگراني سوء استفاده از قرآن، نگراني از رياكاران، دنياگرايي امت اسلامي، نگراني از خانواده، نگراني از ضعف اراده و كسالت روحي و نگراني از انكار تقدير و تصديق نجوم.
نويسنده اين اثر در پايان كتاب، چنين آورده است: «در اين نوشتار از مهمترين نگرانيهاي پيامبر(ص) از پيدايش بعضي كردارها و رفتارهاي ناشايست در ميان امت اسلامي سخن آمد. حضرت، رهروان راستين خود را به دوري گزيدن از آنها فراخواند. بسيار شايسته بود امت اسلامي بعد از فقدان آن حضرت به سخنان ايشان گوش جان ميسپردند تا نگرانيهاي او تحقق نيابد ولي بايد غمگينانه گريست كه بعد از رحلت جانگذاز آن سفير هدايت، تمام آن سفارشها و اظهار نگرانيهاي حضرت توسط بعضي از ياران او به فراموشي سپرده شد. پس از آن حضرت، نگرشها و انديشههاي خطرناك به وجود آمد و افكار چنان پراكنده بود كه بسياري از صحابه بدون توجه به سخنان رسول خدا(ص) با تكيه به درك و فهم خود، راهي را در پيش گرفتند كه جز فتنهانگيزي و جدايي ياران رسول خدا(ص) و راهيابي انديشههاي خرافي در دين ثمرهاي نداشت.»
از منابع مورد استفاده نويسنده در تدوين اين اثر ميتوان كتابهاي قرآن كريم، نهجالبلاغه، شرح نهجالبلاغه ابن ابيالحديد، اسدالغابه، لسانالعرب، الملل والنحل، البدايه والنهايه، فضائلالصحابه، طبقاتالكبري، تحفالعقول، نهجالفصاحه، تاجالعروس، تاريخ صدر اسلام، تاريخ خلفا، ارشاد، تفسير الميزان، تاريخ طبري، نهجالخطابه، اصول كافي و مناقب اميرالمؤمنين را نام برد.
چاپ اول كتاب «نگرانيهاي پيامبر(ص)» در شمارگان 3000 نسخه، 206 صفحه و بهاي 23000 ريال راهي بازار نشر شد.
چهارشنبه ۱۴ اسفند ۱۳۸۷ - ۱۰:۰۴
نظر شما