دكتر ميرجلالالدين كزازي در نشست «در ستایش فردوسی» به مناسبت روز بزرگداشت فردوسي گفت: داستان رستم و سهراب، بازتاب و نمودي از ستيز و آويز جاودان است كه در ميانه نيروهاي هماورد وجود دارد._
در اين نشست ابتدا دكتر ميرجلالالدين كزازي به داستان رستم و سهراب شاهنامه فردوسي اشاره كرد و گفت: داستان رستم و سهراب، بازتاب و نمودي از ستيز و آويز جاودان است كه در ميانه نيروهاي هماورد وجود دارد. ساختار گيتي، ساختاري دوگانه و ناساز است كه آن شور و شرار، پويه و جنبش كه در گيتي ميبينيم، از همان دوگانگي و ناسازي برميخيزد.
وي افزود: دوگانگي يكي از پايههاي انديشه و جهانبيني ايراني است كه در آن مانند داستان رستم و سهراب، ستيز ناسازها را پيش روي خود داريم. در جهانبيني زرتشتي بيشتر با انديشه يگانگي روبهرو هستيم و پايه سنجش و داوري و ارزيابي در جهانبيني زرتشتي بر گاهان است كه كهنترين آبشخور است و ايرانشناسان سرودههاي زرتشت را در گاهان مييابند و مشاهده ميكنند كه جهانبيني زرتشتي يكتاگرايانه است.
اين شاهنامهپژوه خاطرنشان كرد: اهورامزدا در دين زرتشتي، يگانه است و دوگانگي در خداشناسي زرتشتي نيست بلكه در نهاد آدمي است. اهريمن در گاهان هماورد اهورا نيست بلكه هماورد اهريمن، سپندمينوست كه به معناي منش پاك است و هماورد آن انگره مينو به معناي انديشه و منش پليد است.
وي افزود: در زبانهاي كهن باستاني، در زبان اوستايي و پهلوي با دوگونه و گروه از واژگان روبرو هستيم؛ واژگان اهورايي در برابر واژگان اهريمني و هنگامي كه سامانه باورشناسي در ايران از بين رفت، اين واژگان دوگانه نيزكاركرد كهن خود را از دست داد.
نويسنده «ايلياد و اديسه» خاطرنشان كرد: در داستان رستم و سهراب نيز پايه نمادشناسي و اسطورهاي بر دوگانگي آلايش و آميختگي نهاده شده است. اگر دوگانگي و ناسازي در ميان نباشد ،از آلايش و آميختگي نيز سخن نميتوان گفت.
نظرات