کتاب «عرشي خاکنشين» تاليف مرتضي اسماعيلزاده از سوي دفتر نشر معارف به چاپ سوم رسيد. اين اثر که پانزدهمين دفتر از مجموعه آثار عرفاني موسوم به «سير و سلوک پاکان» به حساب ميآيد، به بررسي سيره اخلاقي - عرفاني مرحوم شيخ رجبعلي نکوگويان(خياط) پرداخته است.
از خصوصيات بارز اين مرد رباني اين است که يک انسان کامل بازاري است. بازاري که جاي عرفان و اخلاق در عرف نيست و حتي پارهاي آن را ضد اخلاق و عرفان ميدانند، تاريخ عرفان و تمثيل هميشه ضد بازاري است، ولي رجبعلي در متن همين بازار مادي، ارزشهاي الهي را بسط و گسترش ميدهد و اين به خاطر سير عرفاني و مکتب خالص اخلاقي اوست. در واقع عرفان و اخلاق شيخ رجبعلي خياط نه تنها باعث انزواي او از جامعه نشد که جامعه را نيز از انزوا نجات داد.
در بخشي از مقدمه كتاب ميخوانيم: «شيخ با مثل رباني و شيوه عرفاني خود، عرفان و اخلاق را از پستوي حجرهها و عبادتگاهها بيرون کشيد و در ميان مردم اشاعه داد؛ به طوري که ميتوان گفت کاري بديع، سترگ و ارزشمند انجام داده است. در اين کتاب برآنيم که با هدف تبيين و تحقيق هرچه بيشتر انديشه و سيره شيخ در عرصه عرفان و اخلاق، گامي هرچند کوچک برداريم و با انتخاب بستر و فضايي جديد براي بيان خصوصيات والاي عرفاني - اخلاقي ناب آن عارف رباني، کمکي در خور توجه کرده باشيم. يکي از اموري که ميتواند نقش مهمي در سازندگي روحي و اخلاقي جوانان و نوجوانان داشته باشد، معرفي چهرههاي ماندگار تاريخي است. در اين بين شيخ رجبعلي خياط شايستگيها و قابليتهاي فراواني دارد. ايشان با آن صفاي باطن و خلوص وافري که داشت توانست با ماوراي عالم ارتباط برقرار کند و از جلوه و جمال ملکوتي اولياءالله، عليالخصوص وجود نازنين و مقدس حضرت بقيةاللهالاعظم بهرههاي فراوان ببرد. همچنين در پرتو تعاليم و ارزشهاي اسلامي و سيره ائمه معصومين(ع) توانست در رفع حوائج و نيازهاي مردم، به خصوص مستضعفين جامعه، گامهاي بيشماري بردارد.»
شيخ رجبعلي، وارث دودماني پاک و خانوادهاي مذهبي و روحاني بوده است. پدرش مشهدي باقر، کارگري ساده و پيشهوري از اهالي جعفرآباد ورامين بود که گاهي براي خريد پارچه به شهرهاي مختلف منجمله اصفهان- سفر ميکرد و برخي مواقع به کار در مغازه ديگران مشغول ميشد. او در اکثر سفرها فرزند نوجوان خود، رجبعلي را نيز به اصفهان ميبرد.
در همين سفرها بود که رجبعلي نوجوان با عارف بزرگ، برهانالدين خوراسگاني، استاد عرفان شهيد آيةالله مدرس آشنا شد. رجبعلي نوجوان موفق ميشود که از اين پير مراد، اصول عرفان و طريقت سلوک را بياموزد بنابر تحقيق وسيع صورت گرفته از سوي نگارنده اين اثر و با توجه به تصريح جناب آقاي دکتر مدرسي، که از شاگردان خاص شيخ بود، خانواده شيخ ويژگي خاصي نداشته است و همچنين از دوران کودکي شيخ نيز اطلاعات چنداني در دست نيست؛ ولي شايد مهمترين رويداد زندگاني شيخ در دوران نوجواني همين آشنايي با عارف بزرگ، برهانالدين خوراسگاني باشد.
اين آشنايي سبب پديدار شدن بارقههاي عرفان و سلوک در ذهن شيخ ميشود. البته خود شيخ نيز وجود نازنين و ملکوتياش را مرهون و مديون احسان و اطعام يک ولي خدا توسط پدرش ميداند که اين عمل باعث ميشود خداوند او را از صلب پدرش خارج کند.
اين کتاب در شش فصل سامان يافته است. معرفي و بيان ويژگيهاي جناب شيخ، عوامل دروني موثر بر تربيت اخلاقي و عرفاني، ويژگيهاي مکتب و روش اخلاقي، مبناي اخلاق در تعاليم، روشهاي درمان رذايل اخلاقي از منظر شيخ، اصول حاکم بر اصلاح نفس از منظر شيخ، عناوين فصول ششگانه اين اثرند.
چاپ سوم کتاب «عرشي خاکنشين» در شمارگان 2000 نسخه، 152 صفحه و بهاي 12000 ريال راهي بازار نشر شد.
نظر شما