به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، كتاب حاضر، بازخواني كتاب «معالسجوم في ترجمه نفسالمهموم» تاليف حاج شيخ عباس قمي با ترجمه ابوالحسن شعراني است.
ويراستار كتاب حاضر در مقدمه اين اثر مينويسد: «در اين كتاب روي واژه بازخوانده تاكيد كردهام، دقيقا از اين بابت كه چندصد صفحه آتي "كاملا" متفاوت از نفسالمهمومي است كه شيخ عباس قمي تاليف و ميرزا ابوالحسن شعراني تحت كتابي به اسم "دمعالسجوم" ترجمهاش كرده. ابايي ندارم از اين كه بگويم دمعالسجوم را من پارهپاره كردهام تا در بازساختن دوبارهاش، از شكل كتابي صرفا در زمزه كتب علما و محققان، بيرون بيايد.
من در اين بازخواني، خط حادثه را پر رنگ كردم و به ترتيب و توالي وقوع حادثهها دقت كردم و گشتم آدمهايي را كه اسمشان در اول حادثه يك چيز بود و در اثناي حادثه يك چيز و در انتها يك چيز ديگر، يكي كردم و نقلهاي پراكنده در جايجاي كتاب را –بيآنكه از جزئيات هيچ كدامشان بزنم- تجميع كردم و رد نقلهايي را كه با هم نميخواند، در كتابهاي ديگر گرفتم تا نقل معقولتر و مشهورتر را بياورم و تاريخها را -تا آنجا كه ميشد- همخوان كردم و جايها و منزلها و شهرها را روي نقشه آوردم تا كروكي حادثه معلوم شود و رجزهايي را كه ترجمه نشده بود يا ترجمهاش واضح نبود، دوباره ترجمه كردم و رسمالخط را يكدست كردم و پاراگرافبندي كردم و نقطهگذاري كردم و اعراب گذاشتم و توضيحها و تحشيهها و پاورقيها را كنار گذاشتم و مكررات و عبارات عربياي را كه حذفشان به ساختار متن لطمه نميزد، حذف كردم و بعد، تازه كار اصليام شروع شد كه نشستن پشت "ميز مونتاژ" بود؛ پاراگرافها را "نگاتيو"هايي فرض كردم كه با حفظ تربيت و ضرباهنگ و تعليق بايست به هم ميچسباندم و همه فكر و ذكرم اين بود كه صفحات براي خواننده راحت و بيوقفه ورق بخورند و يكبار براي هميشه معلوم شود "اتفاق" چگونه افتاد.»
شيخ عباس قمي، مولف نفسالمهموم، يك محدث است. بنابر آنچه لغتنامهها مينويسند محدث كسي است كه «بنويسد و بخواند و بشنود و نيك فراگوش دارد و به شهرها و ولايات مسافرت كند براي فراگرفتن و جمعآوري احاديث پيغمبر(ص)، و كتب اصول حديث را به دست آورد و بر پارهاي كتب تعليقات نوشته باشد و مسندها و ساير كتب را از علل و تواريخ كاملا بررسي كرده باشد و من حيثالمجموع، قريب يك هزار جلد كتاب حديث را به دقت ديده باشد.»
شيخ عباس قمي كه استخوان سوده و آخر محدثين است -«خاتمالمحدثين»- غالب نقلهاي صحيح مقاتل و كتابهاي تاريخ را در نفسالمهموم گردآورده و اين يعني جزءجزء حادثه قتل حضرت حسينبن علي(ع) را از شش ماه پيشتر تا چند ماه بعدترش ثبت كرده است. او در پي حديث درست بوده و مانند گروهي كه هرچه را در كتابهاي مولفان شيعي است؛ صحيح و هرچه را در تواريخ اهل سنت است باطل ميدانند، در كارش تعصب نداشته است. مترجم نفسالمهموم درباره اين كتاب مينويسد: «مانند آن تاكنون نوشته نشده است، اما به زبان عرب است و همه كس از آن بهره نگيرد. گفتم همان كتاب را به فارسي ساده نقل كنم، چنانچه در عبارت پارسي معني هر كلمه از كلمات عربي گنجانيده شود و سلاست و فصاحت در زبان پارسي محفوظ ماند، اگر چه جمع اين دو امر بسي دشوار است.»
براساس مطالب كتاب، ميرزا ابوالحسن شعراني، مترجم نفسالمهموم، از پس جمع آن دو امر بسي دشوار برآمده. او كه آيتالله بود و مجتهد و جامع علوم فلسفه و كلام و فقه و تاريخ و تفسير و نجوم، به زبانهاي عربي و فرانسه و انگليسي و حتي عبري تسلط داشت و فارسي را فاخر و فخيم و -در عين حال- روان مينوشت. نثر -يا به تعبير خودش «انشا»ي- او استوار است، نه سياق سبكدستانه و عاميانه دارد نه خوي عربيگريهاي مفرط و تعارفات و تصنعات لفظي را.
«قمقام زخار و صمصام بتار»، «فيضالدموع» و «ناسخالتواريخ» مثل دمعالسجوم كتابهايي در شرح قتل حضرت حسينبنعلياند و گرچه همه پيش از آن نوشته شدهاند، نويسندگانشان بيش از دو نسل با علامه شعراني فاصله نداشتهاند؛ بهويژه كه نويسنده فيض كه خود همعصر نويسنده قمقام است، پدربزرگ علامه است و ناسخ هم پس از اين دو كتاب نوشته شده... .
ياسين حجازي، در بخش ديگري از مقدمه درباره معني جمله «دمعالسجوم» مينويسد: «دمعالسجوم يعني "اشكي كه ميريزد" -ميشود "اشك روان" يا بسا "باران اشك"اش هم خواند- و نفسالمهموم يعني "نفس كسي كه غم دارد". بهترين معادل براي نفسالمهموم "آه" است. ما در فارسي به نفس آدمي كه غمگين است و دلش دارد از غصه ميتركد، چيزي جز آه نميگوييم. اسم اين كتاب را، از همين رو، "كتاب آه" گذاشتم.»
چاپ سوم كتاب «كتاب آه (بازخواني مقتل حسينبن علي عليهماالسلام)» در شمارگان 5000 نسخه، 579 صفحه و بهاي 59000 ريال راهي بازار نشر شد.
یکشنبه ۲۹ آذر ۱۳۸۸ - ۱۰:۴۰
نظر شما