به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، پنجاه‌ونهمین نشست «صد کتاب ماندگار قرن» در مرکز همایش‌های بین‌المللی این سازمان برگزار شد. در این نشست، اسفندیار معتمدی، پژوهشگر تاریخ آموزش‌وپرورش، و امرالله فرهادی اردکیان، طراح گرافیک و مدرس دانشگاه، درباره کتاب «بخارای من، ایل من» سخن گفتند و احسان‌الله شکراللهی، رئیس اندیشگاه فرهنگی سازمان، دبیری برنامه را بر عهده داشت.
سخنرانان نشست نقد و بررسی کتاب «بخارای من، ایل من» در سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، با مرور تجربه‌های آموزشی محمد بهمن‌بیگی و ویژگی‌های آثار او، به نقش این نویسنده و بنیان‌گذار آموزش‌وپرورش عشایری ایران در پرورش استعدادهای کودکان عشایر و ثبت فرهنگ و زندگی ایلی پرداختند.
جایگاه بهمن‌بیگی در آموزش عشایری
شکراللهی در آغاز نشست، با اشاره به جایگاه بهمن‌بیگی در آموزش عشایری گفت: «او خود زاده و پرورده ایل قشقایی بود و تجربه تحصیل در محیط‌های گوناگون، از دارالفنون تا دانشگاه تهران را داشت.»
وی با اشاره به زمینه‌های علاقه‌مندی این نویسنده به نوشتن افزود: «آشنایی با مهدی حمیدی شیرازی، معلم انشایش، به دوستی و تشویق او به نویسندگی انجامید و سرانجام برای مجموعه شعر استادش، با عنوان اشک معشوق، مقدمه نوشت.»
دبیر نشست با مرور فرازهایی از زندگی بهمن‌بیگی بیان کرد: «او فرصت شغلی مناسبی در بانک ملی به دست آورد، اما پس از دو سال آن را رها کرد و نوشت که اعداد و ارقام با همه خشکی و تلخی‌شان نتوانستند قدرت نویسندگی را از او بگیرند.»
وی ادامه داد: «بازگشت او به ایل، در عنوان کتابش نیز بازتاب یافته است؛ بهمن‌بیگی با الهام از شعر رودکی، ایل را بخارای خود می‌خواند و از پیوند عمیقش با زادگاه و زندگی ایلی سخن می‌گوید.»
تدوین زندگی‌نامه معلمان اثرگذار ایران
در ادامه، اسفندیار معتمدی، پژوهشگر تاریخ آموزش و پرورش، با اشاره به آشنایی خود با یکی از شاگردان بهمن‌بیگی گفت: «توانایی او در فعالیت‌های علمی و ارتباط با دیگران، مرا علاقه‌مند کرد که بهمن‌بیگی و شیوه معلمی او را از نزدیک بشناسم.»
وی افزود: «در بازدید از مدارس عشایری شیراز، توانایی علمی، سرعت عمل و ادب دانش‌آموزان برایم بسیار جالب و به‌یادماندنی بود.»
وی با یادآوری اجرای آزمایش تجزیه آب به دست یکی از دانش‌آموزان بیان کرد: «دست‌های این بچه‌ها خوب کار می‌کرد و بیش از دست‌ها، ذهنشان فعال بود. در کلاس تاریخ نیز دانش‌آموزان درباره عباس‌میرزا و ضرورت بهره‌گیری از دانش جدید توضیح می‌دادند. آنچه از آموزش‌وپرورش انتظار داشتیم، از تفکر و کار عملی تا توانایی برقراری ارتباط، در آنجا دیدم.»
این پژوهشگر با اشاره به تدوین زندگی‌نامه معلمان اثرگذار ایران در مجموعه‌ای شش‌جلدی گفت: «چهره‌هایی چون رشدیه، باغچه‌بان، خزائلی و بهمن‌بیگی، آثار ماندگاری در آموزش کشور برجای گذاشته‌اند.»
وی تأکید کرد: «هنوز کسانی هستند که با همه وجود برای آموزش فرزندان این سرزمین کار می‌کنند و دیدن تلاش آنان، امید به آینده کشور را زنده نگه می‌دارد.»
طراحی نوشتار نام محمد بهمن‌بیگی بر سنگ مزارش
امرالله فرهادی آردکپان، طراح گرافیک و مدرس دانشگاه، نیز با مرور تجربه تحصیل خود در مدارس عشایری اظهار کرد: «مکتب بهمن‌بیگی، مکتب انسان‌ساز بود. تحصیل را در مدرسه‌ای سیار و زیر چادر آغاز کردم و پس از پایان دوره ابتدایی، یکی از چهل دانش‌آموزی بودم که در آزمون پذیرش دانش‌آموزان عشایری در شیراز پذیرفته شدند و زمینه شکل‌گیری دبیرستان عشایری شیراز با حضور آنان فراهم شد.»
وی با تشریح امکانات این دبیرستان گفت: «دانش‌آموزان به‌صورت شبانه‌روزی تحصیل می‌کردند و در کنار آزمایشگاه‌ها و آموزش‌های فنی، امکان فعالیت در زمینه تئاتر، موسیقی، نقاشی، عکاسی و فیلم‌برداری نیز وجود داشت.»
فرهادی آردکپان افزود: «در بازدیدهای مهمانان از دبیرستان، عکاسی می‌کردیم و پیش از پایان بازدید، عکس‌ها را ظاهر و چاپ می‌کردیم و در قالب آلبوم به آنان می‌دادیم. توجه بهمن‌بیگی به توانایی‌های هنری من و پیگیری او، زمینه ورودم به دانشکده هنرهای تزیینی و سپس فعالیت در طراحی گرافیک و تدریس را فراهم کرد.»
این مدرس دانشگاه با اشاره به توانایی بهمن‌بیگی در جلب حمایت برای گسترش آموزش بیان کرد: «او ارتباطات و موقعیت اجتماعی خود را برای فراهم‌کردن فرصت تحصیل کودکان عشایر به کار می‌گرفت. فعالیت‌هایش نیز به تأسیس دانشسرا و دبیرستان محدود نبود و آموزش‌های فنی‌وحرفه‌ای، قالی‌بافی، امکانات ورزشی و کتابخانه و سینمای سیار را در بر می‌گرفت. خواندن آثاری چون بوستان، گلستان، حافظ و کلیله‌ودمنه نیز بخشی از تربیت دانش‌آموزان در این مکتب بود.»
فرهادی آردکپان در پایان، با اشاره به طراحی نوشتار نام محمد بهمن‌بیگی بر سنگ مزار او و همکاری در آماده‌سازی آثارش گفت: «آرشیوی غنی از عکس‌ها و فیلم‌های مرتبط با آموزش عشایری در اختیار دارم و وعده داده‌ام مجموعه‌ای از آن را به کتابخانه ملی ایران اهدا کنم.»
وی افزود: «اگر بهمن‌بیگی نبود، امروز من در خدمت شما نبودم؛ مسیر تحصیل و فعالیت هنری من با فرصت‌هایی شکل گرفت که او برای کودکان ایل فراهم کرد.»
در پایان نشست، کلیپی از زندگی و آثار محمد بهمن‌بیگی پخش شد و حاضران به پرسش و پاسخ پیرامون این اثر پرداختند.
نظر شما