سرویس استان‌های خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) - سمیه نوری: کرمانشاه به عنوان دیاری که همواره با فرهنگ و هنر عجین بوده اکنون با افتتاح «خانه شاهنامه‌خوانی» فصل جدیدی را در فعالیت‌های ادبی خود آغاز کرده است. این مرکز فرهنگی به منظور ایجاد فضایی پویا برای علاقه‌مندان به ادبیات حماسی و شاهنامه‌پژوهان تأسیس شده تا بستری مناسب برای بازخوانی اندیشه‌های حکیم ابوالقاسم فردوسی فراهم آورد.
راه‌اندازی این خانه گامی مهم در راستای زنده نگه‌داشتن اشعار و داستان‌های شاهنامه در میان نسل‌های مختلف است. برگزاری نشست‌های تخصصی، دوره‌های شاهنامه‌خوانی و جلسات نقد و بررسی متون کهن از جمله محورهای اصلی فعالیت‌های این مرکز خواهد بود که نویدبخش جریانی مستمر و پویا در حوزه ادبیات استان است.
با آغاز به کار این خانه در کرمانشاه، امید می‌رود علاوه بر شناسایی استعدادهای ادبی در زمینه شاهنامه‌خوانی، شاهد ترویج بیش از پیش فرهنگ غنی ایرانی اسلامی و پیوند هرچه عمیق‌تر نسل جوان با مفاخر ادبی کشور باشیم. این اقدام فرصتی برای گردهمایی اهالی ادب و دوستداران زبان فارسی است تا با تکیه بر حکمت‌های شاهنامه، پیوندی عمیق‌تر با هویت ملی خود برقرار کنند.
از «سفیران سیمرغ» تا تأسیس خانه شاهنامه‌خوانی کرمانشاه
صبا عباسی مدیر گروه شاهنامه‌خوانی سیمرغ و عضو خانه شاهنامه‌خوانی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) با اشاره به هدف تأسیس خانه شاهنامه‌خوانی در کرمانشاه و اینکه این مرکز با چه چشم‌اندازی فعالیت خود را آغاز کرده است، اظهار کرد: مسیر ما از سال ۱۳۹۱ در دبستان سما ۲ آغاز شد؛ سال ۱۳۹۸ در پیوند با سازمان فرهنگی گروه «سفیران سیمرغ» شکل گرفت و در سال ۱۴۰۰ با ورود به جهاد دانشگاهی آموزش شاهنامه را به سطحی دانشگاهی، بنیادین و روش‌مند رساندیم. امروز با همراهی اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی «خانه شاهنامه‌خوانی» پایه‌گذاری شد تا بستری علمی برای هم‌افزایی با خانه‌های شاهنامه در سراسر کشور و دفتری مرکزی برای گردآوری اساتید، پژوهشگران و دلسوزان فرهنگ اصیل ایرانی باشد. آیین گشایش این خانه با حضور پرشور چهره‌های برجسته ادبی، پیشکسوتان فرهنگ و هنر استان و دغدغه‌مندان هویت ملی رقم خورد و چشم‌انداز ما تبدیل کرمانشاه به قطب پویای شاهنامه‌پژوهی غرب کشور است.
وی با بیان اینکه به دنبال پرداختن به شاهنامه به‌صورت علمی و پژوهشی هستیم، افزود: سیاست کلان ما پیوند دادن پژوهش‌های دانشگاهی با زیست فرهنگی جامعه به وسیله ی آموزش کودکان است؛ یعنی پرهیز از نگاه صرفاً نمایشی و هدایت شاهنامه‌خوانی به‌سوی شناخت عمیق حکمت، خردورزی و اخلاق حماسی از طریق آموزش‌های ساختاریافته و علمی براساس روش‌های جدید آموزشی.
عباسی در پاسخ به این پرسش که خانه شاهنامه‌خوانی چه نیاز فرهنگی یا آموزشی را در کرمانشاه پوشش می‌دهد که پیش از این مغفول مانده بود، گفت: نیاز اساسی کرمانشاه وجود یک پایگاه متمرکز علمی و دائمی بود که به فعالیت‌های شاهنامه‌پژوهی اعتبار دانشگاهی ببخشد و مرجعی مطمئن برای پژوهشگران، مدرسان و نسل نو باشد؛ بستری که سرای سفیران سیمرغ همواره پیگیر آن بوده و اکنون محقق شده است.
وی ادامه داد: دوره‌ها شامل تصحیح‌خوانی و درک متن شاهنامه، ریشه‌شناسی و مبانی اسطوره‌شناسی، کارگاه‌های فن بیان و نقالی اصیل، و حلقه‌های نقد و پژوهش‌های ادبی با همراهی اساتید دانشگاه و صاحب‌نظران این حوزه است که شامل کارگاه‌های تخصصی برای رده سنی خردسال، کودک و نوجوان و بزرگسال می‌شود.
مدیر گروه شاهنامه‌خوانی سیمرغ و عضو خانه شاهنامه‌خوانی تصریح کرد: کودکان و نوجوانان از همان ابتدا هسته مرکزی کار ما بوده‌اند و با زبان هنر، داستان‌گویی خلاق و نمایش حماسی، مفاهیم شاهنامه را متناسب با سن آن‌ها بازتعریف کرده‌ایم. بازخورد خانواده‌ها و جامعه فرهنگی فراتر از انتظار و بسیار شورانگیز بوده است؛ اشتیاق نسل نو نشان می‌دهد حماسه همچنان زنده و الهام‌بخش است.
شاهنامه؛ هویتی زنده در جان و روان مردم کرمانشاه
عباسی با اشاره به جایگاه شاهنامه در میان مردم و محافل ادبی این استان بیان کرد: کرمانشاه زادبوم دلیری و پهلوانی است. شاهنامه در جان و روان مردم این دیار و در تاریخ و ادبیات بومی آن ریشه دارد بنابراین شاهنامه در کرمانشاه یک متن غریبه نیست بلکه هویت زنده‌ای است که اکنون محافل علمی و ادبی با رویکردی ژرف‌تر به آن می‌پردازند.
وی اضافه کرد: همگام با آموزش شاهنامه فردوسی یکی از دغدغه‌های ما زنده نگه داشتن فرهنگ شاهنامه خوانی کردی در بین نسل جدید بود؛ فرهنگ دلنشینی که پدر بزرگ‌های ما در دورهمی‌ها و شب نشینی‌های خود به آن می پرداختند دوباره در نسل نو زنده شد و اکنون علاقه‌مندان زیادی در بین کودکان و نوجوانان دارد. سنت‌های کهن نقالی و حماسه‌خوانی در کرمانشاه هم‌ریشه با شاهنامه فردوسی هستند. آیین‌های پهلوانی این دیار بهترین بستر برای بازتاب هنر حماسی است و ما در تلاشیم این پیوند کهن را به شکل روش‌مند و مستند نمایان سازیم.
تقویت اعتمادبه‌نفس هویتی نسل جوان با منشور خردورزی
مدیر گروه شاهنامه‌خوانی سیمرغ و عضو خانه شاهنامه‌خوانی تاکید کرد: شاهنامه منشور خردورزی، دادگری، عشق به میهن و کرامت انسانی است. آشنایی نسل جوان با این شاهکار، اعتمادبه‌نفس هویتی آنان را در برابر هجمه‌های فرهنگی تقویت می‌کند و به آن‌ها یادآوری می‌کند که وارث چه تمدن غنی و اخلاق‌مداری هستند. شاهنامه نباید یک فعالیت مقطعی باشد بلکه شاهنامه نیازمند حمایت مستمر و نگاه راهبردی است، نه برنامه‌های موسمی و مقطعی.
عباسی با اشاره به برنامه‌ها برای توسعه فعالیت‌ها و تعامل بیشتر با سایر نهادهای فرهنگی و دانشگاهی گفت: برگزاری همایش‌های مشترک علمی، برقراری پل ارتباطی پایدار میان خانه‌های شاهنامه سراسر کشور، تبادل پژوهشگر با دانشگاه‌ها و اجرای طرح‌های پیوسته آموزشی در مدارس و مراکز دانشگاهی از اولویت‌های پیش روی ماست.
چشم‌انداز توسعه؛ تبدیل کرمانشاه به قطب شاهنامه‌پژوهی غرب کشور
وی با بیان اینکه چه انتظاری از متولیان فرهنگی استان برای حمایت از فعالیت‌های این‌چنینی دارید تا جریان شاهنامه‌پژوهی در کرمانشاه پویاتر شود، افزود: شاهنامه‌پژوهی با همایش‌های گهگاهی رشد نمی‌کند. ما فضایی درخور بودجه مشخص برای کارهای علمی و همراهی بی‌قیدوشرط ارگان‌های ذی‌ربط را می‌خواهیم تا این خانه بتواند نقش یک پایگاه علمی و فرهنگیِ پویا را برای مردم و جوانان ایفا کند و باری از دوش فرهنگ استان بردارد.
نظر شما