سرویس استان‌های خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا): دومین برگ از تقویم یازدهمین نمایشگاه بزرگ کتاب زنجان، در پگاه و شامگاه یکشنبه ۱۹ مهرماه در حالی ورق خورد که عطر کتاب و شور مشتاقان به یارمهربان، فضایی آکنده از پویایی و سرزندگی را پدید آورده بود.
این رویداد بزرگ فرهنگی که به همت مؤسسه خانه کتاب و ادبیات ایران و با همکاری اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان برپا شده، در روز دوم خود به‌طور ویژه به معرفی فرهنگ، تبار ادبی و ظرفیت‌های بومی «شهرستان خدابنده» اختصاص یافت و با حضور مدیران ارشد استانی، دانشمندان، نویسندگان، شاعران و صفوف پرانرژی دانش‌آموزان به یادماندنی شد.
از همان ساعات نخستین صبح، سالن‌های نمایشگاه میزبان گام‌های دانش‌آموزانی بود که دسته‌دسته به نمایشگاه آمده بودند و کتاب‌ها را با اشتیاق ورق می‌زدند، سطور آثار تازه را با چشمانی جست‌وجوگر می‌کاویدند و سبدهای خرید خود را از کتاب پر می‌کردند.
این جنب‌وجوش فرهنگی در ادامه با آیین‌ها و ویژه‌برنامه‌های فرهنگی روز شهرستان خدابنده پیوند خورد؛ برنامه‌هایی چندوجهی که از شعرخوانی و آیین رونمایی کتاب گرفته تا اجرای موسیقی سنتی، نمایش تئاتر طنز، خطاطی، طراحی زنده و معرفی قابلیت‌های کشاورزی و گردشگری این خطه را در بر می‌گرفت.
پیوند دوباره جامعه با کتاب و تبار اشراقی سهرورد
سید محمداسماعیل اعلایی، فرماندار شهرستان خدابنده، در رویداد روز خدابنده و در جمع اهالی قلم و اندیشه در حاشیه نمایشگاه کتاب با پرداختن به ریشه‌های تمدنی این سامان و با خوانشی معناشناسانه از مقوله کتاب، خدابنده را به‌عنوان وسیع‌ترین شهرستان شمال‌غرب کشور و خاستگاه فیلسوفان، عارفان و اندیشمندانی معرفی کرد که نقشی بنیادین در تاریخ اندیشه و ادب ایران اسلامی ایفا کرده‌اند؛ هویتی فاخر که نیازمند بازشناسی و پیوند مستمر با نسل جوان و اهالی فرهنگ است.
فرماندار شهرستان خدابنده با تأکید بر جایگاه بی‌بدیل مطالعه در حیات معنوی انسان اظهار داشت: هرچند شاید دغدغه‌ها و فشارهای روزمره زندگی فاصله‌ای میان مردم و کتاب ایجاد کرده باشد، اما حقیقت انکارناپذیر این است که انسان در تمام احوال و شرایط نیازمند کتاب و کسب معرفت است. نیاکان ما به درستی آموخته‌اند که دانایی و معرفت، بال پرواز انسان است و او را به کمال و فره ایزدی نزدیک می‌کند.
وی با اشاره به ضرورت توجه روزافزون به اهالی هنر و فرهنگ افزود: اگرچه گاه کم‌توجهی‌ها یا خالی بودن برخی صندلی‌ها در محافل فرهنگی ممکن است برای هنرمندان و ادیبان دلسردکننده به نظر برسد، اما رسالت اهل اندیشه متوقف نمی‌شود. هنرمندان خدابنده با پایمردی رسالت خود را ایفا می‌کنند و امیدواریم چنین رویدادهایی بستری برای توجه جدی‌تر جامعه و مسئولان به مقوله فرهنگ باشد؛ چراکه فرهنگ، برآیند هم‌افزایی کتاب، قلم و هنر است.
اعلایی با تشریح مفاخر و تبار فکری این دیار تصریح کرد: شهرستان خدابنده قطب فرهنگی استان زنجان است. این دیار زادگاه شیخ شهاب‌الدین یحیی سهروردی، بنیان‌گذار مکتب فلسفی اشراق است؛ حکیمی سترگ که امروز منظومه فکری او در معتبرترین دانشگاه‌های جهان تدریس و بازخوانی می‌شود. شیخ اشراق متأسفانه در خارج از کشور به‌مراتب شناخته‌شده‌تر است و حتی در بین اقلیت‌های مذهبی به نسبت آنچه که حق به گردن ما و حق به گردن فلسفه دارد، بیشتر ارج نهاده شده است. همان‌گونه که عموم اقشار با نام و جایگاه ابوعلی سینا آشنا هستند، شایسته است که شخصیت و اندیشه سهروردی نیز بیش از پیش به متن جامعه و جوانان شناسانده شود.
فرماندار خدابنده در ادامه به معرفی سایر چهره‌های درخشان تاریخ این خطه پرداخت و گفت: خدابنده مهد عارف بزرگی چون شیخ رکن‌الدین سجاسی است؛ شخصیتی که شاید کمتر از او نام برده شده باشد، اما جایگاه او چنان رفیع است که معلم یکی از معلمان بزرگ شمس تبریزی بود و شخصیت شمس در مکتب و پای درس ایشان قوام یافت. همچنین این دیار متعلق به حکیم زهراوی است؛ دانشمندی که یار و هم‌سفر ابوریحان بیرونی بود و نقش محوری در نگارش شاهکار علمی او یعنی کتاب التفهیم ایفا کرد و همگام او بود.
وی با اشاره به حضور چهره‌های ادبی جوان مانند حسن خلجی افزود: برای من جای بسی خوشبختی بود که در شهرستان خدابنده با چهره‌های جهانی آشنا شدم که دلشان برای فرهنگ غنی ایرانی و ایران فرهنگی می‌تپد.
اعلایی با دعوت از عموم مردم، نخبگان و دانش‌آموزان برای سفر و شناخت ظرفیت‌های بومی خدابنده، به تنوع جاذبه‌های گردشگری این شهرستان اشاره کرد و بیان داشت: در کنار تاریخ سترگ، شهرستان خدابنده برخوردار از میراث مذهبی و تاریخی کم‌نظیری چون حرم مطهر حضرت قیدار نبی(ع) از اجداد گرامی پیامبر اسلام، مساجد تاریخی از جمله مسجد کهلا و بناهای کهن نظیر حمام قدیمی شهر زرین‌رود است.
وی ادامه داد: در حوزه جاذبه‌های طبیعی نیز این شهرستان با در بر گرفتن غار کتله‌خور در شهر گرماب به‌عنوان بزرگ‌ترین و شگفت‌انگیزترین غار خشکی خاورمیانه، چشمه‌ها، قنوات و باغات سر به فلک کشیده شهر کرسف و باغستان‌های گسترده شهر سهرورد، موقعیتی استثنایی دارد.
فرماندار خدابنده عنوان کرد: در همین راستا، در ۲۷ مهرماه سال جاری شاهد برگزاری جشنواره گردو در کهن‌شهر سهرورد خواهیم بود. ما مقدم تمامی فرهیختگان، خانواده‌ها و به‌ویژه نسل جوان و دانش‌آموزان عزیز را به بزرگ‌ترین شهرستان شمال‌غرب کشور گرامی می‌داریم و یقین داریم شناخت این ریشه‌ها، مایه عزت، بالندگی و سربلندی روزافزون ایران عزیز خواهد بود.
ترویج کتابخوانی و پاسداشت مواریث علمی
در بخش دیگری از این گردهمایی باشکوه، علی صادقی، معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار زنجان، با قدردانی از دست‌اندرکاران یازدهمین نمایشگاه کتاب استان اظهار داشت: با توجه به شرایط دشوار اقتصادی، برگزاری چنین رویداد سترگی کار بسیار سختی بود، اما با پیگیری‌های مستمر و تعهد اهالی فرهنگ، این کار بزرگ به سرانجام رسید و امروز شاهد ثمرات پربرکت آن هستیم.
وی با اشاره به جایگاه کتاب در صیانت از مواریث فرهنگی و علمی کشور خاطرنشان کرد: کتاب‌ها بخش اصلی و تفکیک‌ناپذیر میراث فرهنگی ما هستند. آثار علما، استادان و دانشمندان ما، گنجینه‌هایی بی‌بدیل و ارزشمند به شمار می‌روند که امروز در قالب این نمایشگاه در معرض دید علاقه‌مندان و نسل نوخاسته قرار گرفته‌اند.
معاون استاندار زنجان با اشاره به پیشینه درخشان فعالیت‌های فرهنگی و اقدامات ماندگار در شهرستان خدابنده گفت: اقدامات بسیار ارزشمندی در این خطه صورت گرفته که از برجسته‌ترین آنها می‌توان به پایه‌گذاری همایش تجلیل از نخبگان خدابنده اشاره کرد. هر جا که فرهنگ و هنر حضور داشته باشد، دانش و فرزانگی نیز به‌طور طبیعی در همان‌جا نمود پیدا می‌کند.
صادقی با قدردانی از اعضای شوراهای اسلامی، شهرداری‌ها، فعالان فرهنگی و هنری، استادان و هنرمندانی که در برگزاری این رویداد مشارکت داشتند، به لزوم همبستگی و همدلی همگانی اشاره و تأکید کرد: حفظ همبستگی و تقویت اتحاد در شرایط کنونی رمز پیروزی است و همین همدلی و هم‌زبانی اجتماعی می‌تواند بسترساز صلح، آرامش و آزادی پایدار در جامعه باشد.
کتاب، عنصری جاودان در عصر دیجیتال
سعدالله نصیری قیداری، رئیس دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان و چهره نام‌آشنای عرصه علم و فرهنگ، نیز در حاشیه این نمایشگاه تصریح کرد: تلاش‌های دلسوزانه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، اهتمام استاندار زنجان و پیگیری‌های، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان برای برپایی این نمایشگاه بسیار مؤثر و اثرگذار است.
وی ادامه داد: هر چقدر هم امکانات نوین و عناصر دیگر فرهنگی از جمله فضای مجازی توسعه پیدا کنند، کتاب همچنان جایگاه اصیل و استوار خود را به‌عنوان عنصری مهم و بی‌بدیل در حیات فرهنگی حفظ خواهد کرد. همان‌طور که بارها اشاره شده، در کشورهای پیشرفته از هر فرصتی، چه در مترو و چه داخل اتوبوس، برای مطالعه کتاب بهره می‌برند و از آن غافل نمی‌شوند. ما که صاحب چندین هزار سال سابقه تمدنی دیرپا هستیم و کتاب رکن بنیادین این تمدن بوده است، هرگز نباید از این ابزار اصیل انتقال دانایی و فرزانگی غافل بمانیم.
نصیری قیداری در پایان افزود: این رویداد، بستری بسیار ارزشمند برای ترویج فرهنگ کتابخوانی است. حضور مسئولان ارشد وزارتخانه و استاندار محترم گواه اهمیت بنیادین این حرکت است. بنده نیز به‌عنوان فردی اهل کتاب، از این جریان قدردانی می‌کنم و از عموم مردم عزیز و فهیم استان زنجان می‌خواهم که با حضور پرشور در نمایشگاه، زحمات ارزنده ناشران و مؤلفان را پاس بدارند و قدردان این تلاش‌ها باشند.
نوای غزل در روز خدابنده؛ رونمایی از آثار حسن خلجی
یکی از بخش‌های چشم‌نواز و احساس‌برانگیز این روز، آیین رونمایی از سه کتاب اثر حسن خلجی با عناوین «گیسات»، «بی‌غمگسار» و «من از چه می‌گفتم؟» و شعرخوانی شاعران با حضور مدیران و اصحاب ادب بود.
همچنین حسن خلجی، شاعر 31 ساله ساکن قیدار در آیین رونمایی کتابش عنوان کرد: در حوزه غزل فارسی قلم می‌زنم و کتاب‌هایم از سال ۱۳۹۵ به بعد به زیور طبع آراسته شده‌اند. سال گذشته نیز مجموعه‌غزل‌های «خوش به حال او»، «گیسات»، «بی‌غمگسار» و «من از بهار چه می‌گفتم» توسط انتشارات فصل پنجم منتشر شدند و امروز نوزدهم مهرماه، آیین رونمایی از سه کتاب اخیر برگزار می‌شود؛ آثاری چون مجموعه غزل گیسات، بی‌غمگسار و من از بهار چه می‌گفتم.
وی افزود: این آثار از سال ۱۳۹۹ تاکنون توانسته‌اند جوایزی را از آن خود کنند؛ از جمله کسب عنوان در جایزه کتاب سال زنجان، جایزه کتاب سال جوانان ایران، جایزه ملی غزل حسین منزوی، جایزه فستیوال بین‌المللی کاسپین و جایزه کتاب سال معلم و چند فستیوال معتبر دیگر. اغلب موضوع این شعرها عاشقانه‌اند که گاه با رنج‌های انسانی و دغدغه‌های زیست اجتماعی نیز آمیخته شده‌اند.
ساعت بازدید نمایشگاه کتاب در زنجان
یازدهمین نمایشگاه کتاب زنجان که از ۱۸ مهرماه آغاز شده است، تا ۲۴ مهرماه همه‌روزه در دو نوبت کاریصبح‌ها از ساعت ۹ تا ۱۵ و عصرها از ساعت ۱۵ تا ۲۱ میزبان خانواده‌ها، پژوهشگران، دانشجویان و مشتاقان دنیای کتاب و نشر خواهد بود تا فرصتی برای پیوند دوباره شهروندان پایتخت شور و شعور حسینی با یار مهربان فراهم آورد.
نظر شما