جمعه ۲۰ شهریور ۱۴۰۵ - ۱۱:۳۱
۵۰ سال در خلوت نوشتم؛ تاریخ روزی درباره ما قضاوت می‌کند

سیدفرید قاسمی با اشاره به پنج دهه فعالیت فرهنگی و پژوهشی خود گفت: ارزش واقعی کارهای فرهنگی شاید سال‌ها پس از صاحبان آنها آشکار شود و ممکن است ۵۰ سال دیگر روشن شود که تلاش‌های امروز چه اثری بر فرهنگ و جامعه گذاشته است.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، سیدفرید قاسمی در دهمین نشست ایوار که به همت انجمن لرستان‌شناسی و موسسه مطالعات فرهنگ و رسانه برگزار شد، ضمن قدردانی از برگزارکنندگان، سخنرانان و حاضران در این آیین، گفت: در طول سال‌های فعالیت فرهنگی خود همواره تلاش کرده‌ام که از ورود به عرصه سیاست و مناصب رسمی فاصله بگیرد و کار فرهنگی و پژوهشی را در خلوت و دور از هیاهو دنبال کند.

این نویسنده و پژوهشگر با اشاره به انتخاب آگاهانه مسیر زندگی خود گفت که از پیش از ۲۰ سالگی تکلیفش را با خودش مشخص کرده و دریافته است که اهل میز و ریاست نیست، زیرا چنین تمنایی، ویژگی‌هایی دارد که خود را فاقد آنها می‌داند.

قاسمی با اشاره به برخی برداشت‌ها و تفسیرهایی که در طول سال‌های فعالیتش درباره او شکل گرفته است، افزود که مسئول تعبیر و تفسیر دیگران از خود نیست و بر این باور است که حقیقت عملکرد افراد در گذر زمان و با کنار رفتن پرده‌ها روشن خواهد شد.

کینه کسی را به دل نگرفته‌ام

وی گفت: هیچ‌گاه کینه کسی را به دل نگرفتم و با وجود آنکه گاه درباره فعالیت‌هایم برداشت‌های متفاوتی مطرح شده، مسیر خود را بر پایه کار فرهنگی، مطالعه و پژوهش ادامه داده‌ام.

قاسمی تأکید کرد: کسی که سال‌ها در خلوت کار کرده و بخش عمده عمر خود را صرف پژوهش و نوشتن کرده است، اهل سعایت، دشمنی و درگیری با دیگران نیست و ترجیح می‌دهد وقت خود را صرف کاری کند که برای جامعه مفید باشد.

وی با اشاره به اهمیت پژوهش‌های بومی و شناخت مناطق مختلف لرستان گفت: وظیفه اهل فرهنگ تنها به یک شهر محدود نمی‌شود و باید شهرشناسی در همه نقاط استان مورد توجه قرار گیرد.

شهرشناسی همه نقاط لرستان باید جدی گرفته شود

وی بر ضرورت توجه به شهرشناسی لرستان تأکید کرد و افزود: شناخت دقیق شهرها و مناطق مختلف لرستان می‌تواند به تعمیق ایران‌شناسی و در نهایت خدمت به توسعه کشور منجر شود.

قاسمی با اشاره به تغییر جایگاه قاعده و استثنا در جامعه گفت: بخشی از گسترش استفاده از ابزارهای جدید و فناوری‌های نوین نیز ناشی از برخی تنبلی‌های عمومی است و اگر این ابزارها کارها را تسهیل نمی‌کردند، شاید استفاده گسترده از آنها شکل نمی‌گرفت.

این نویسنده و پژوهشگر با اشاره به گذر زمان و قضاوت آیندگان درباره آثار فرهنگی گفت: ارزش واقعی کارهای فرهنگی سال‌ها پس از صاحبان آنها مشخص خواهد شد و شاید ۵۰ سال دیگر روشن شود که تلاش‌های امروز چه تأثیری بر فرهنگ و جامعه گذاشته است.

۵۰ سال در خلوت نوشتم؛ تاریخ روزی درباره ما قضاوت می‌کند

مطبوعات چراغ آگاهی جامعه و میانجی میان مردم و دولت هستند

مجید مبلغی استاد دانشگاه نیز در این جلسه با تأکید بر نقش تاریخی مطبوعات در شکل‌گیری حوزه عمومی و جامعه مدنی گفت: مطبوعات از زمان شکل‌گیری در ایران تاکنون، چراغ آگاهی جامعه بوده‌اند، اما آنچه در ایران کمتر مورد توجه قرار گرفته، آگاهی بر آگاهی و مطالعه انتقادی تاریخ و کارکرد مطبوعات است؛ ظرفیتی که استاد قاسمی در آثار خود به آن توجه ویژه‌ای داشته است.

مبلغی با اشاره به جایگاه مطبوعات در تاریخ معاصر ایران اظهار کرد: مطبوعات از دوره قاجار که چراغ آگاهی در ایران افروخته شد، در شکل‌دهی به حوزه عمومی و جامعه مدنی نقش مهمی داشته‌اند.

وی مطبوعات را یکی از جدی‌ترین وجوه حوزه عمومی و جامعه مدنی دانست و افزود: جامعه مدنی در میانه عرصه عمومی و ساخت قدرت قرار دارد و مطبوعات نیز در این میان نقش ارتباطی و میانجی‌گرانه ایفا می‌کنند.

این استاد دانشگاه ادامه داد: زبان مردم در عرصه عمومی، زبان نیازها، مطالبات و مقتضیات عمومی جامعه است و ساخت قدرت به دلیل برخورداری از نظم دیوان‌سالارانه و فنی، همواره به آسانی نمی‌تواند به این زبان دسترسی پیدا کند. از این رو، یکی از مهم‌ترین کارکردهای مطبوعات، گردآوری، تألیف، تنظیم و سازمان‌دهی این مطالبات و انتقال آنها به ساخت قدرت است.

مبلغی گفت: مطبوعات تنها زبان جامعه را به قدرت منتقل نمی‌کنند، بلکه زبان فنی دولت و سیاست‌گذاری را نیز برای مردم قابل فهم می‌کنند و به جامعه امکان می‌دهند دریابد چه موضوعاتی در دستور کار سیاست‌گذاران قرار دارد و چه تصمیم‌هایی در ساختار قدرت اتخاذ می‌شود.

وی با بیان اینکه مطبوعات در میانه جامعه و دولت قرار گرفته‌اند، افزود: مطبوعات زبان‌گردان عرصه اجتماعی و سیاسی و میانجی جامعه و دولت هستند و زمینه را برای مشارکت، هم‌فهمی، دگرفهمی و تبدیل مسائل اجتماعی به موضوعات قابل سیاست‌گذاری فراهم می‌کنند.

۵۰ سال در خلوت نوشتم؛ تاریخ روزی درباره ما قضاوت می‌کند

این استاد دانشگاه مطبوعات را سرمایه در گردش آگاهی جامعه توصیف کرد و گفت: از زمانی که مطبوعات در ایران شکل گرفتند، لایه تازه‌ای از آگاهی بر فراز شیوه بودن و اندیشیدن مشترک ایرانیان شکل گرفت و مطبوعات به چراغ آگاهی جامعه تبدیل شدند.

مبلغی در ادامه با اشاره به وضعیت مطالعات تاریخی درباره مطبوعات در ایران اظهار کرد: اگرچه ایران در مقایسه با بسیاری از جوامع مشابه، در شکل‌گیری و گسترش مطبوعات چندان دست و پا بسته نبوده و مطبوعات در ایران نسبتاً زود آغاز به کار کرده‌اند، اما در حوزه آگاهی بر آگاهی مطبوعات با کاستی جدی مواجه بوده‌ایم.

وی افزود: ما توانسته‌ایم آگاهی از جنس مطبوعات را در جامعه گسترش دهیم، اما آگاهی درباره خود مطبوعات، تاریخ، کارکرد و تأثیر آنها کمتر مورد توجه قرار گرفته است.

مبلغی با اشاره به تجربه برخی کشورها، به‌ویژه فرانسه، در زمینه تاریخ‌نگاری و مطالعات انتقادی مطبوعات گفت: در برخی کشورها فصل جدی و گسترده‌ای از مطالعه و پژوهش درباره مطبوعات شکل گرفته و باروری‌های فراوانی از این مطالعات به وجود آمده است. در واقع، درخت تناور مطبوعات را نباید فقط در خود این درخت جست‌وجو کرد، بلکه باید به آبیاری فکری و پژوهشی آن نیز توجه داشت.

وی در ادامه، توجه استاد قاسمی به این حوزه را از ویژگی‌های برجسته آثار او دانست و اظهار کرد: استاد قاسمی ظرفیت کمتر مورد توجه قرار گرفته آگاهی بر آگاهی مطبوعات را دریافت و به آن پرداخته است؛ یعنی مطبوعات را نه فقط به عنوان یک پدیده، بلکه به مثابه موضوعی شایسته مطالعه و پژوهش درجه دوم مورد بررسی قرار داده است.

مبلغی افزود: استاد قاسمی را می‌توان آگاهی‌نگار آگاهی ما دانست؛ کسی که در نگرش و کاوشگری خود، زمینه‌ای برای شناخت آگاهی و حافظه مطبوعاتی جامعه فراهم کرده است.

وی با اشاره به مفهوم حافظه مطبوعاتی در آثار استاد قاسمی گفت: توجه به حافظه مطبوعاتی از این منظر اهمیت دارد که مطالعه و بازخوانی گذشته مطبوعات می‌تواند بخشی از خودآگاهی جامعه را شکل دهد و به ارتقای فهم ما از تجربه تاریخی و اجتماعی‌مان کمک کند.

۵۰ سال در خلوت نوشتم؛ تاریخ روزی درباره ما قضاوت می‌کند

سیدفرید قاسمی از چهره‌های اثرگذار فرهنگ و مطبوعات ایران است

محمد حنیف، نویسنده و داستان‌نویس، سیدفرید قاسمی را از چهره‌های اثرگذار فرهنگ، پژوهش و مطبوعات کشور دانست و گفت: بیش از سه دهه آشنایی با این پژوهشگر، نشان می‌دهد که بخش مهمی از اعتبار فرهنگی او حاصل دانش، ارتباط گسترده با اهالی فرهنگ و تلاش مستمر برای حفظ میراث مکتوب و رسانه‌ای کشور است.

حنیف گفت: در طول سال‌های آشنایی با قاسمی، جایگاه ویژه او را در میان نویسندگان، پژوهشگران، روزنامه‌نگاران و مدیران فرهنگی کشور مشاهده کرده‌ام.

وی افزود: قاسمی علاوه بر دانش تخصصی در حوزه مطبوعات، با فرهنگ عامه و مسائل فرهنگی جامعه نیز آشنایی عمیقی دارد و بخش قابل توجهی از فعالیت‌های خود را به گردآوری، ثبت و معرفی میراث مطبوعاتی و فرهنگی ایران اختصاص داده است.

این نویسنده با اشاره به خاطراتی از همکاری و دیدارهای خود با قاسمی گفت: در موقعیت‌های مختلف شاهد احترام و جایگاه ویژه‌ای بوده‌ام که چهره‌های فرهنگی و مدیران کشور برای او قائل بوده‌اند و این موضوع نشان‌دهنده اعتبار علمی و حرفه‌ای این پژوهشگر است.

حنیف ادامه داد: یکی از ویژگی‌های ارزشمند قاسمی ارتباط با طیف‌های مختلف فکری و فرهنگی است و او در طول سال‌های فعالیت خود تلاش کرده است میان اهالی فرهنگ، پژوهشگران و صاحبان اندیشه ارتباط برقرار کند.

وی با اشاره به نقش قاسمی در معرفی تاریخ مطبوعات و فرهنگ لرستان اظهار کرد: فعالیت‌های او تنها به تهران و حوزه ملی محدود نشده و همواره نسبت به زادگاه خود و معرفی ظرفیت‌های فرهنگی لرستان دغدغه داشته است.

این نویسنده و داستان‌نویس لرستانی گفت: قاسمی از جمله چهره‌هایی است که بخش مهمی از عمر خود را صرف پژوهش، کتاب‌پژوهی، روزنامه‌نگاری و حفظ میراث مکتوب کرده و آثار و فعالیت‌های او برای نسل‌های آینده قابل استفاده خواهد بود.

محمد حنیف در بخش دیگری از صحبت‌های خود با بیان طنز گفت سیدفرید قاسمی اشکالاتی هم دارد یکی آنکه زمانه خود را برای کسب درجات عالی نمی شناسد، دیگری آنکه با اینکه آشنای همه است از این آشنایی ها نمدی نبافته که دنبال ارتقاء باشد یا به جای نقش بازی کردن و تقلید راه فرهنگ و سخت کوشی را در پی گرفته و از این راه نتوانسته کیسه ای برای خود بدوزد!

۵۰ سال در خلوت نوشتم؛ تاریخ روزی درباره ما قضاوت می‌کند

زبان و جغرافیا، دو عامل ماندگاری فرهنگ ایران

محمدجعفر محمدزاده، نویسنده و پژوهشگر، نیز در این جلسه زبان و جغرافیای ایران را دو عامل مهم حفظ هویت و فرهنگ ایرانی دانست و تأکید کرد: آثار و نوشته‌های سیدفرید قاسمی خود گویای جایگاه فرهنگی و پژوهشی این چهره ماندگار است.

محمدزاده با اشاره به اینکه برای شناخت اندیشه‌های یک نویسنده باید به کلمات و نوشته‌های او رجوع کرد، گفت: درباره سیدفرید قاسمی نیازی به تعریف و تمجید نیست، چرا که او طی پنج دهه فعالیت فرهنگی با آثار خود نشان داده است که چه جایگاهی در عرصه فرهنگ و پژوهش دارد.

وی با اشاره به مفهوم زبان هستی اظهار کرد: در فرهنگ ایرانی و نگاه دینی، هستی از دو ساحت گیتی و مینو تشکیل شده است؛ دو ساحتی که از یکدیگر جدا نیستند و در پیوند با یکدیگر معنا پیدا می‌کنند.

این نویسنده و پژوهشگر، شاهنامه را نمونه‌ای از پیوند گیتی و مینو در فرهنگ ایرانی دانست و با اشاره به شخصیت‌های اسطوره‌ای آن گفت: در داستان رستم، سیمرغ، زال و کوه قاف، عناصر مینوی و گیتی در هم می‌آمیزند تا تداوم فرهنگ و هویت ایرانی را نشان دهند.

محمدزاده درباره شخصیت زال در شاهنامه نیز گفت: نبودن روایت مشخصی از مرگ زال را می‌توان از منظر نمادشناختی مورد توجه قرار داد، چرا که زال نماد دانایی و پهلوانی است و در فرهنگ ایرانی دانایی و پهلوانی مفاهیمی نیستند که با مرگ یک فرد از میان بروند.

وی همچنین با اشاره به مفهوم واژه و کلمه، زبان را ابزاری برای آشکار شدن اندیشه انسان دانست و افزود: هیچ چیزی مانند کلمه نمی‌تواند اندیشه انسان را آشکار کند. از این منظر، برای شناخت اندیشه‌های سیدفرید قاسمی نیز باید به کلمات و نوشته‌های او رجوع کرد.

محمدزاده در بخش دیگری از سخنان خود به برگزاری دهمین نشست ایوار اشاره کرد و گفت: این نشست‌ها در ابتدا با هدف پرداختن به موضوعاتی مانند دانشنامه یا فرهنگ لرستان شکل گرفت، اما در ادامه قالب نشست ایوار را پیدا کرد و هر بار به یکی از شخصیت‌ها یا آثار فرهنگی لرستان، زاگرس و گاه دیگر مناطق ایران اختصاص یافت.

۵۰ سال در خلوت نوشتم؛ تاریخ روزی درباره ما قضاوت می‌کند

وی افزود: کتاب ایوار نیز گزارشی از نشست‌های پیشین ایوار و مجموعه‌ای از مقالات درباره فرهنگ، تاریخ، جغرافیا، شعر، شخصیت‌ها و کتاب‌های لرستان است و در هر دوره تلاش شده است یکی از چهره‌های فرهنگی و مفاخر این حوزه مورد توجه قرار گیرد.

محمدزاده با بیان اینکه محور اصلی نشست‌های ایوار کتاب‌ها و اشخاص هستند، ادامه داد که هر دو موضوع از عناصر مهم فرهنگ و حافظه تاریخی جامعه به شمار می‌روند و این مسیر باید در آینده نیز ادامه پیدا کند.

این نویسنده و پژوهشگر با تأکید بر نقش جغرافیا و زبان در حفظ هویت ایران، گفت: دو عامل مهم ایران را در طول تاریخ حفظ کرده‌اند؛ یکی جغرافیای ایران و دیگری کلمه و زبان.

۵۰ سال در خلوت نوشتم؛ تاریخ روزی درباره ما قضاوت می‌کند

فرید قاسمی چهره‌ای فراتر از روزنامه‌نگاری و پژوهشگری مطبوعات است

ساسان والی‌زاده، نویسنده، پژوهشگر و گردآورنده کتاب‌های ایوار و فریدشناخت، نیز در این جلسه با اشاره به ابعاد گسترده فعالیت‌های فرهنگی و رسانه‌ای استاد قاسمی، وی را شخصیتی فراتر از عنوان‌های روزنامه‌نگار، سردبیر، مدیرمسئول و پژوهشگر مطبوعات دانست و تأکید کرد: آثار و میراث فرهنگی او بخشی مهم از حافظه فرهنگی و مطبوعاتی ایران است.

والی‌زاده اظهار کرد: فرید قاسمی را همه به عنوان پژوهشگر مطبوعات و استاد ارتباطات می‌شناسند، اما این عناوین تنها بخشی از شخصیت و فعالیت‌های فرهنگی و رسانه‌ای او را تشکیل می‌دهد.

وی افزود: سال‌ها فعالیت به عنوان خبرنگار، سردبیر، مدیرمسئول و پژوهشگر، تنها وجوهی از شخصیت ارزشمند استاد قاسمی است و بخش مهمی از جایگاه او را باید در تأثیری جست‌وجو کرد که بر فرهنگ، مطبوعات و شناخت تاریخ فرهنگی ایران گذاشته است.

والی‌زاده با اشاره به حضور و تأثیر شخصیت‌های برجسته فرهنگی در آثار و نوشته‌های مربوط به استاد قاسمی بیان کرد: نام‌هایی چون ناصرالدین پروین، علی دهباشی، کیومرث صابری، نجف دریابندری، رسول جعفریان، بهاءالدین خرمشاهی و شمار دیگری از چهره‌های شناخته‌شده فرهنگ و هنر کشور در توصیف و نقد آثار و شخصیت استاد قاسمی دیده می‌شود و این موضوع نشان‌دهنده جایگاه فرهنگی اوست.

وی ادامه داد: هنگامی که یک نام در فرهنگ و ادبیات به یک شخصیت تبدیل می‌شود، آن نام دیگر صرفاً یک اسم نیست، بلکه تشخص پیدا می‌کند و فرید قاسمی نیز امروز به عنوان یک چهره شناخته‌شده و اثرگذار فرهنگی مطرح است.

والی زاده افزود: امروز «فرید» عطاری است که در دکان معرفت او رایحه عشق به ایران ساطع است.

نویسنده و پژوهشگر کتاب ایوار و فریدشناخت با اشاره به برگزاری نشست‌های بزرگداشت و ارج‌گذاری از چهره‌های فرهنگی گفت: استاد قاسمی نیازی به مراسم ارج‌گذاری ندارد، اما برگزاری چنین برنامه‌هایی برای ما اهمیت دارد؛ چرا که به واسطه آن نسبت خودمان را با فرهنگ بهتر می‌شناسیم، با چهره‌های فرهنگی آشنا می‌شویم و مسیر درست و سازنده فعالیت فرهنگی را به نسل‌های بعد نشان می‌دهیم.

والی‌زاده همچنین درست‌نویسی و توجه ویژه به واژه‌ها را از ویژگی‌های برجسته آثار فرید قاسمی عنوان کرد و گفت: در نوشته‌های استاد قاسمی توجه به واژه، معنا و ظرفیت‌های زبان فارسی بسیار پررنگ است و او در بسیاری از آثار خود تلاش کرده است واژه‌های دقیق و متناسب با مفاهیم مورد نظرش را به کار ببرد.

وی با اشاره به برخی نمونه‌های واژه‌سازی و عنوان‌پردازی در آثار قاسمی افزود: استفاده از واژه‌هایی مانند شهرگرد، کار پژوهنده، مداراورز و بهبودخواه و همچنین ترکیب‌های مختلفی که در نوشته‌های او دیده می‌شود، نشان می‌دهد که قاسمی تنها به انتقال مفهوم بسنده نمی‌کند، بلکه به زیبایی، موسیقی و ظرفیت‌های زبان نیز توجه دارد.

والی‌زاده تأکید کرد: جست‌وجوی واژه و معنا یکی از ویژگی‌های مهم کار استاد قاسمی است و این ویژگی در انتخاب شعر، استفاده از ضرب‌المثل‌ها، سخنان قصار و حتی عنوان مقالات او نیز دیده می‌شود.

۵۰ سال در خلوت نوشتم؛ تاریخ روزی درباره ما قضاوت می‌کند

وی برخی جملات و تعبیرهای مورد استفاده استاد قاسمی را نمونه‌ای از نگاه دقیق او به زبان دانست و افزود: توصیه به اینکه منتقد منتقم نشود، عبور از دهان‌بینی و رسیدن به جهان‌بینی و تأکید بر اینکه مهره را نمی‌توان جای چهره گذاشت، نشان می‌دهد که او حتی در کوتاه‌ترین جملات نیز به معنا، ایهام و ظرافت‌های زبانی توجه دارد.

گردآورنده کتاب فریدشناخت با اشاره به یکی از جملات معروف استاد قاسمی گفت: بزرگان باید تکثیر شوند نه تجلیل؛ این جمله تنها یک عبارت زیبا نیست، بلکه می‌تواند بیانگر اهمیت انتقال تجربه و اندیشه نسل‌های فرهنگی به نسل‌های بعد باشد.

۵۰ سال در خلوت نوشتم؛ تاریخ روزی درباره ما قضاوت می‌کند

والی‌زاده در ادامه درباره کتاب ایوار توضیح داد: ایده اولیه این مجموعه، تدوین یک فرهنگ‌نامه و دانشنامه درباره چهره‌های فرهنگی بود، اما در ادامه تصمیم گرفته شد هر شماره به یکی از چهره‌ها و مفاخر فرهنگی اختصاص پیدا کند و نخستین جلد این مجموعه نیز به فرید قاسمی اختصاص یافت.

وی افزود: کتاب ایوار، ارج‌نامه‌ای از سوی اهل قلم لرستان برای پنج دهه فعالیت فرهنگی استاد فرید قاسمی است و مجموعه‌ای از مقالات درباره استاد و همچنین نوشته‌هایی درباره لرستان را در خود جای داده است.

والی‌زاده گفت: در زمان تدوین کتاب با استاد قاسمی درباره چارچوب اثر گفت‌وگو کردم و ایشان تأکید داشتند که اگر نام او بهانه‌ای برای نوشتن درباره لرستان باشد، ارزشمندتر است و به همین دلیل از بسیاری از نویسندگان خواسته شد به جای پرداختن صرف به شخصیت استاد، درباره لرستان بنویسند.

در نتیجه جلد نخست با این شیوه تدوین شد و پرداختن به شخصیت و آثار خود استاد در جلد دوم با عنوان «ارج‌نامه و فریدشناخت» صورت گرفت. در کتاب دوم علاوه بر یادداشت‌های دیگران در نعت و وصف فرید، نامه‌ها، تقدیم‌نامه‌ها، بازتاب نشر و معرفی و بررسی فهرست آثار قاسمی آورده شده است.

۵۰ سال در خلوت نوشتم؛ تاریخ روزی درباره ما قضاوت می‌کند

سید فرید قاسمی در شکل‌گیری جریان حرفه‌ای لرستان‌پژوهی نقشی بی‌بدیل دارد

مهیار رشیدیان نویسنده لرستانی نیز در این جلسه با اشاره به نقش گسترده این پژوهشگر در تاریخ مطبوعات، کتاب‌شناسی و دانش رسانه، گفت: بخش مهمی از کارنامه قاسمی به لرستان‌پژوهی و خرم‌آبادشناسی اختصاص دارد؛ حوزه‌ای که به باور او، قاسمی در شکل‌گیری جریان حرفه‌ای آن نقشی جریان‌ساز و ماندگار داشته است.

رشیدیان با بیان اینکه اهل فرهنگ، سید فرید قاسمی را بیشتر به عنوان حافظه مطبوعات ایران و یکی از پرکارترین نویسندگان این عرصه می‌شناسند، افزود: قاسمی در کنار فعالیت‌های گسترده خود در زمینه تاریخ مطبوعات، دانش رسانه، کتاب‌شناسی و کتاب‌پژوهی، سال‌های درخشانی از عمر خود را صرف لرستان‌پژوهی کرده است؛ مسیری که اگر به آن نمی‌پرداخت، شاید امروز بخش قابل توجهی از آثار ملی و فراملی در حوزه‌های دیگر به قلم او منتشر شده بود.

وی ادامه داد: لرستان‌پژوهی پیش از قاسمی نیز شاهد تلاش‌هایی ارزشمند بود، اما این کوشش‌ها بیشتر پراکنده، موردی و گاه اداری بودند. اهمیت کار قاسمی در این است که موضوعات و سوژه‌های متعددی را به شکلی منسجم و گسترده دنبال کرد و در نهایت به شکل‌گیری یک جریان حرفه‌ای در لرستان‌پژوهی کمک کرد.

این نویسنده لرستانی، گستردگی آثار قاسمی را یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های کار او دانست و گفت: موضوعات و سوژه‌هایی که قاسمی در لرستان‌پژوهی دنبال کرده، پس از او هر کدام به مسیری برای پژوهشگران دیگر تبدیل شده‌اند و همچون رودهایی که از یک سرچشمه جاری می‌شوند، امروز بخش گسترده‌ای از پژوهش‌های فرهنگی و تاریخی این دیار را شکل داده‌اند.

رشیدیان با انتقاد از کم‌رنگ دیده شدن این بخش از کارنامه قاسمی اظهار کرد: متأسفانه در برخی نوشته‌ها درباره قاسمی، تنها به نقش او در رسانه، مطبوعات و کتاب پرداخته می‌شود درباره تأثیر بسزای او در لرستان‌پژوهی و خرم‌آبادشناسی گفته نمی‌شود؛ در حالی که این بخش از کارنامه او از مهم‌ترین میراث‌های فرهنگی وی برای لرستان است.

۵۰ سال در خلوت نوشتم؛ تاریخ روزی درباره ما قضاوت می‌کند

او با اشاره به تجربه‌های خود از سال‌های فعالیت مطبوعاتی و فرهنگی در کنار قاسمی افزود: از سال‌هایی که در کنار او در کتاب هفته فعالیت داشتم، شاهد تلاش‌ها و دشواری‌هایی بودم که قاسمی برای حفظ و گسترش جریان پژوهش درباره لرستان تحمل کرد.

رشیدیان همچنین به تجربه انتشار نشریات مرتبط با لرستان اشاره کرد و گفت: اگر فصلنامه شقایق و مجله لرستان‌پژوهی تداوم پیدا می‌کردند، امروز گنجینه‌ای بسیار ارزشمندتر در اختیار پژوهشگران و علاقه‌مندان فرهنگ و تاریخ این سرزمین قرار داشت.

این نویسنده لرستانی با اشاره به برخی موانعی که در مسیر فعالیت‌های فرهنگی و مطبوعاتی قاسمی ایجاد شد، افزود: در آن سال‌ها تلاش‌هایی برای متوقف شدن انتشار برخی نشریات مرتبط با لرستان صورت گرفت و در نهایت قاسمی ناچار شد بخشی از این فعالیت‌ها را در تهران ادامه دهد.

رشیدیان بخش دیگری از سخنان خود را به رنج‌ها و دشواری‌های پنج دهه فعالیت فرهنگی قاسمی اختصاص داد و گفت: آنچه در این سال‌ها برای من شاهد این روایت‌ها بوده، بیش از هر چیز غم و بغضی است که بارها با متانت و نگاه نافذ قاسمی آرام گرفته است.

وی با اشاره به نگاه قاسمی به آینده و قضاوت تاریخ درباره آثار فرهنگی گفت: قاسمی بارها از غربالگری منصفانه‌ای سخن گفته که در آینده انجام خواهد شد؛ زمانی که دیگر نام افراد و گروه‌ها اهمیت نخواهد داشت و آنچه باقی می‌ماند، آثار و میراث بر جای مانده از آنان خواهد بود.

رشیدیان تأکید کرد: سخن گفتن از همه تلخی‌ها و موانعی که در مسیر فعالیت‌های فرهنگی قاسمی وجود داشته، بحثی طولانی است، اما باید بخشی از آن برای تاریخ ثبت شود؛ زیرا پنج دهه فعالیت فرهنگی و مطبوعاتی او بخشی از تاریخ معاصر فرهنگ لرستان و ایران است.

وی با اشاره به تأثیر الگوهای ارائه شده از سوی قاسمی در سایر نقاط کشور افزود: بسیاری از شهرها و استان‌های کشور از طرح‌ها و الگوهای قاسمی برای شهرشناسی و پژوهش‌های بومی خود بهره گرفته‌اند، اما شایسته است این میراث در زادگاه او نیز با دقت و انصاف بیشتری دیده و معرفی شود.

رشیدیان در پایان گفت: هدف از بیان این سخنان، تنها بازگویی بخشی از دغدغه‌ها و تلخی‌های انباشته شده در سال‌های گذشته و ثبت آنها برای تاریخ بود؛ تاریخی که روزی درباره پنج دهه رنج، تلاش و مرارت‌های سید فرید قاسمی قضاوت خواهد کرد.

۵۰ سال در خلوت نوشتم؛ تاریخ روزی درباره ما قضاوت می‌کند

آثار استاد قاسمی چراغ راه نسل جوان است

رضا ساکی روزنامه‌نگار و از فعالان فرهنگی لرستان نیز در این نشست با اشاره به جایگاه علمی و فرهنگی استاد قاسمی، بر ضرورت معرفی آثار ایشان به نسل جوان تأکید کرد.

وی ضمن بازخوانی بخشی از کارنامه ادبی و پژوهشی استاد قاسمی، اظهار کرد: آثار استاد قاسمی نه تنها از منظر تکنیکی و ساختاری دارای غنای بالایی است، بلکه از حیث محتوا، سرشار از مفاهیم عمیق فرهنگی و بومی است که می‌تواند به عنوان مرجعی ارزشمند برای پژوهشگران و علاقه‌مندان به فرهنگ و ادب شناخته شود.

وی با تأکید بر اینکه حضور پیشکسوتان و مفاخری چون استاد قاسمی برای لرستان، یک فرصت مغتنم برای ارتقای جریان‌های فکری و ادبی است، افزود: انتقال تجربیات و اندیشه‌های این بزرگان به نسل‌های جدید، ضرورتی انکارناپذیر است و باید با برگزاری نشست‌های تخصصی، زمینه بهره‌مندی جوانان از این گنجینه‌ها فراهم شود.

این فعال فرهنگی و اجتماعی با بیان اینکه تجلیل از مفاخر تنها یک آیین نمادین نیست، گفت: پاسداشت و تکریم جایگاه استاد قاسمی در واقع ارج نهادن به تفکر، فرهنگ و اصالت است.

ساکی با مرور برخی کوشش‌های رسانه‌ای و کتاب‌های سیدفرید قاسمی گفت: انتشار نشریه شقایق اتفاق بزرگی در لرستان‌شناسی بود و پس از آن لرستان‌پژوهی این کار را تکمیل کرد.

وی افزود: قاسمی در ادامه به خرم‌شناسی رسید و انتشار چهارجلد از این مجموعه نقش بی‌بدیلی در تاریخ شفاهی لرستان داشت.

ساکی اوج فعالیت قاسمی را در نگارش و انتشار دو جلد کتاب عظیم دانشنامک خرم‌آباد و خرم‌آبادشناخت دانست و گفت این دو کتاب سرمایه‌ای بی‌نظیر برای فرهنگ لرستان است که قاسمی عمری را برای نگارش آنها صرف کرده است.

۵۰ سال در خلوت نوشتم؛ تاریخ روزی درباره ما قضاوت می‌کند

در این مراسم همچنین پیام‌های صوتی رضا حسنوند (شوریده لرستانی) و استاد علی‌اکبر شکارچی پخش شد.

در پایان این آیین از «کتاب ایوار، ارج‌نامه فرید» به سعی محمدجعفر محمدزاده و ساسان والی‌زاده و نیز کتاب «ارج‌نامه و فریدشناخت» تألیف ساسان والی‌زاده که از سوی انتشارات هاویر و فیار منتشر شده‌اند، رونمایی شد.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.

پربازدیدترین

تازه‌ها

پربازدیدها