به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «شناخت و تحلیل محیط امنیتی» تالیف مجتبی جامعی در انتشارات جهاد دانشگاهی به چاپ رسیده است.
مولف در مقدمه کتاب آورده است: «ایجاد محیط امنیتی یکی از کارکردهای دولتها در نظام بینالمللی است که جستوجو، پیگیری، تحقق و تثبیت منافع امنیت ملی تا شکلگیری قدرت در آن کشورها را بنا به تشخیص کارگزاران فراهم می آورد؛ لذا در عصر حاضر، فهم، شناخت و تحلیل محیط امنیتی از مباحث متغیر، متصلب، متورم، سیال، پرتنش، پرکنش، پرجدال و دارای ایراد و ابهام در قلمرو مطالعات امنیتی بوده و از ویژگیها و پیچیدگیهایی برخوردار است و مستمراَ نیز در حال تغییر وتحول است.
در شناخت و تحلیل محیط امنیتی، تشخیص موضوع از حیث اصالت امنیت و ضرورت قدرت، اصالت قدرت و ضرورت امنیت و تلفیق آن/ تعقیب و تثبیت منافع امنیتی/ مساله معمای قدرت _امنیت، از نکات راهبردی است و این روش، دکترین امنیت ملی کشورها را ترسیم می دارد. به عنوان نمونه سند ارزیابی استراتژی و دکترین امنیت ملی رژیم صهیونیستی در سال ۲۰۲۳، کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس، آذربایجان، ترکیه و اقلیم کردستان را بهعنوان محیط امنیتی خود میداند. این نوشتار ضمن حل معمای مربوطه و تبدیل آن به معادله؛چگونگی فهم، به کارگیری، پیادهسازی و اعمال بازیگری بازیگران در محیط امنیتی را مورد توجه قرار میدهد.
در شناخت محیط امنیتی نیازمند بررسی چهار موضوع کلیدی اعم از؛ فلسفه و چیستی امنیت، محیطشناسی، منافع ملی و منافع امنیت ملی، محیط غیرامنیتی و محیط امنیتی و روشهای تحقق محیط امنیتی است. لازم است پس از درک و فهم فلسفه و چیستی امنیت و شیوههای تأمین منافع ملی و منافع امنیت ملی، به دو موضوع دیگر، توجه ویژه شود. در محیطشناسی، محیط به عنوان یک سیستم، موقعیت و قلمرو فضایی؛ این امکان را فراهم میآورد که قابلیتها، ظرفیتها و توانمندیها اعم از مقاومت، مخالفت، تقابل، تعامل، همکاری، همافزایی و اتحاد برای رسیدن به اهداف مشخص و منجر شود. در حقیقت محیط، اعم از امنیتی و غیرامنیتی با گرفتن آسیبها، تهدیدات، مقاومتها، تنش و چالشها، ضعف و قوتها، فرصتها، انرژی و آلمانها، سیاست و ظرفیتهای بالقوه در تدوین راهبردها و دکترا، نقش حیاتی را به خود دارد.
به عنوان مصداق، محیط غیرامنیتی به تعقیب منافع ملی و با کارکردهای توسعه به تدریج قدرت آشکار و اجتماعآفرین و با استفاده از ابزارهای مشروع و مقبول جامعه هدف میپردازد؛ اینکه امنیت محیطی، محیط غیرامنیتی را رصد و کنترل میکند به عنوان مثال، محیط امنیتی که موجبات تصویب و تدوین سیاستهای کلان و دکترین امنیت ملی کشورها را ترسیم میکند همانند چشمانداز جمهوری اسلامی ایران برای سال ۱۴۰۴ که ایران را کشوری امن، مستقر با سامانه دفاعی مبتنی بر بازدارندگی همه جانبه، دستیافته به جایگاه اول در سطح منطقهای جنوب غربی، الهامبخش، فعال و مؤثر در جهان اسلام، تأثیرگذار بر همگرایی اسلامی و منطقهای و دارای تعامل سازنده و مؤثر با جهان میداند یا در مادتین(۱۰۵) الی (۱۱۲) ذیل بخش سیاسی، دفاعی و امنیتی برنامه پنج ساله ششم توسعه ابلاغی رهبر معظم انقلاب؛ افزایش توان دفاعی، توسعه توان موشکی، تأمین امنیت پایدار مناطق مرزی، طراحی اجرای اقدامات دیپلماتیک در سیاست خارجی در بُعد مبارزه با استکبار و رژیم صهیونیستی و حمایت از جریان مقاومت و مستضعفین، تقویت پیوندهای همه جانبه به ویژه با کشورهای منطقه و... مندرج شده است.
محیط به خودی خود، فاقد ارزش و اصالت بوده است و آنچه که میبایست به یک محیط، ارزش و هویت دهد کارکردهای محیطی در ارتباط وبر طرف کردن نیازهای انسان است و بدین دلیل همواره محیط تابع پسوندهای خود است که محیط امنیتی، یکی از گونههای محیطی است. لذا شناخت محیط امنیتی و تحلیل آن به لحاظ اینکه وسعت و عمق محیط امنیتی همواره در معرض تغییر و تحول است، درک محیط امنیتی از عوامل مؤثر در تدوین راهبردهای امنیتی دولتها بهشمار آمده و جایگاه آن حائز اهمیت و اجتنابناپذیر است.
نظر شما