سرویس فرهنگ و نشر خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) _ ساره گودرزی: سالهاست صنعت چاپ در ایران بیشتر با نقش فرهنگی و ارتباطش با نشر شناخته میشود، در حالی که در اقتصاد جهانی، چاپ یکی از صنایع راهبردی در زنجیره تولید، بستهبندی، صادرات و خلق ارزش افزوده است. امروزه کیفیت، بهرهوری و قابلیت رقابت در این صنعت بیش از هر زمان دیگری به رعایت استانداردهای بینالمللی وابسته است؛ استانداردهایی که تنها به کیفیت محصول محدود نمیشوند، بلکه مدیریت کیفیت، ایمنی، مسئولیتهای زیستمحیطی، امنیت اطلاعات، بهداشت حرفهای و بهینهسازی فرآیندهای تولید را نیز در بر میگیرند.
دریافت تندیس زرین روز ملی صنعت و معدن از سوی مجتمع چاپ و بستهبندی هودیس را باید از همین منظر تحلیل کرد؛ این موفقیت بیش از آنکه نتیجه افزایش ظرفیت تولید یا توسعه تجهیزات این مجموعه باشد، حاصل نگاه مدیریتی به استانداردسازی، استقرار نظامهای نوین مدیریت و حرکت در چارچوب معیارهایی است که امروزه زبان مشترک صنایع پیشرفته جهان به شمار میروند.
استانداردهای بینالمللی، امروزه به یکی از مهمترین شاخصهای رقابت در بازارهای داخلی و خارجی تبدیل شدهاند. مشتریان بزرگ، برندهای معتبر و بازارهای صادراتی، بیش از گذشته به مجموعههایی اعتماد میکنند که فرآیندهای تولید آنها براساس استانداردهای شناختهشده جهانی ارزیابی و تأیید شده باشد. از این منظر، سرمایهگذاری در استانداردها دیگر یک هزینه نیست؛ بلکه سرمایهگذاری برای حضور در بازارهای رقابتی آینده است.
پیام این اتفاق برای صنعت چاپ کشور نیز روشن است؛ مسیر توسعه از نوسازی ماشینآلات آغاز میشود، اما بدون استانداردسازی کامل نمیتواند به موفقیت پایدار رسید. هرچه تعداد بیشتری از واحدهای چاپی به سمت اخذ گواهینامههای معتبر، بهبود مستمر کیفیت، توسعه سرمایه انسانی و مدیریت علمی حرکت کنند، اعتبار صنعت چاپ ایران نیز در سطح ملی و بینالمللی افزایش خواهد یافت.
اعطای این تندیس را باید فرصتی برای بازنگری در نگاه به صنعت چاپ دانست؛ صنعتی که سالها در سایه سایر بخشهای تولید قرار داشت، اما اکنون نشان داده است که توانایی رقابت با صنایع بزرگ کشور را دارد. این موفقیت، اگر به الگویی برای سایر فعالان این حوزه تبدیل شود، میتواند آغازگر دورهای تازه باشد؛ دورهای که در آن، استانداردهای جهانی نه یک امتیاز تشریفاتی، بلکه معیار اصلی رشد، اعتبار و توسعه صنعت چاپ ایران خواهند بود.
نکته مهم دیگر، نقش استانداردهای بینالمللی در توسعه بازارهای صادراتی است، کشورهای منطقه، بهویژه همسایگان ایران، امروز به بازاری جذاب برای صنعت چاپ و بستهبندی تبدیل شدهاند، اما حضور در این بازارها تنها با اتکا به قیمت پایین یا ظرفیت تولید امکانپذیر نیست. مشتریان بینالمللی، بهویژه شرکتهای بزرگ تولیدی و صاحبان برند، پیش از هر چیز به کیفیت پایدار، قابلیت ردیابی فرآیندها، رعایت الزامات زیستمحیطی و انطباق با استانداردهای جهانی توجه میکنند. در چنین شرایطی، دریافت گواهینامههای معتبر بینالمللی به نوعی گذرنامه ورود به بازارهای منطقهای و جهانی تبدیل شده است.
علاوه براین، ایران به واسطه موقعیت جغرافیایی، دسترسی به بازارهای آسیای میانه، قفقاز، عراق، کشورهای حوزه خلیج فارس و حتی شرق آفریقا، ظرفیت تبدیل شدن به یکی از قطبهای خدمات چاپ و بستهبندی منطقه را دارد. تحقق این ظرفیت اما مستلزم آن است که چاپخانهها، علاوه بر نوسازی تجهیزات، فرهنگ استانداردمحوری را به بخشی از راهبرد توسعه خود تبدیل کنند. تجربه مجتمع چاپی برگزیده نیز نشان میدهد که سرمایهگذاری بر نظامهای مدیریتی، کیفیت و انطباق با استانداردهای بینالمللی، میتواند مزیتی رقابتی ایجاد کند که ارزش آن از هر مزیت قیمتی ماندگارتر است.
از این منظر، تندیس زرین روز ملی صنعت و معدن را باید نه پایان یک مسیر، بلکه آغاز یک جریان تازه در صنعت چاپ دانست؛ جریانی که میتواند سایر چاپخانهها را نیز به حرکت در مسیر استانداردسازی، ارتقای کیفیت و کسب اعتبارهای بینالمللی ترغیب کند. اگر این نگاه در میان فعالان صنعت نهادینه شود و همزمان با حمایت سیاستگذاران همراه باشد، صنعت چاپ ایران نهتنها نیاز بازار داخلی را با کیفیتی بالاتر تأمین خواهد کرد، بلکه میتواند سهم قابل توجهی از بازارهای منطقه را نیز به دست آورد و جایگاه خود را بهعنوان صنعتی صادراتمحور و ارزشآفرین تثبیت کند.
نظر شما