سرویس تاریخ و سیاست خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، خلاصه دوره دوجلدی کتاب «چریک‌های فدایی خلق؛ از نخستین کنش‌ها تا نخستین کنگره ۱۳۶۹-۱۳۴۳» تالیف محمود نادری از سوی موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی منتشر شد.

سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران سازمانی سیاسی و نظامی مارکسیستی بود که در سال ۱۳۵۰ با شعار و هدف مبارزه جهانی و نهایی با امپریالیسم از اتحاد دو گروه چپ زیرزمینی شکل گرفت. از آنجا که این گروه شاه را آلت دست امپریالیسم تصور می‌کردند، شعارهای اصلی سازمان «مرگ بر امپریالیسم و سگ‌های زنجیریش» و «سرنگونی شاه و حامیان امپریالیستش» بود. بیژن جزنی از نظریه‌پردازان سازمان بر این نظر بود که اصلاحات ارضی انجام گرفته توسط شاه، اختلاف طبقاتی را کاهش داده است و شرایط انقلابی وجود ندارد. از این رو، سازمان چریک‌های فدایی خلق با اعتقاد به مشی چریکی، به چندین عملیات مسلحانه و ترور برای شعله‌ور ساختن انقلاب در ایران دست زد. این سازمان همچون اکثر احزاب برای آموزش چریک با جنبش‌هایی دیگر نظیر فلسطینی‌ها در ارتباط بودند. برخی اعضای سازمان در کنار چریک‌های مارکسیست در شورش ظفار برای سرنگونی سلطان قابوس جنگیدند و کشته ‌شدند.

سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین گروه‌های مسلح در جریان انقلاب ۱۳۵۷ ایران بود، این سازمان انقلابی اگرچه در رسیدن به هدف ناکام ماند و بسیاری از اعضای خود را از دست داد، تأثیر زیادی در برخی روشنفکران تندرو ایرانی هم نسل خود گذاشت. فدائیان پس از شکل‌گیری توانستند چندین عملیات و ترور مهم و پر سر و صدا مانند حمله به پاسگاه سیاهکل، انفجار دکل‌های برق، انفجار برخی مراکز پلیس، ترور سرلشکر فرسیو رئیس دادرسی ارتش، ترور محمدصادق فاتح یزدی به عنوان یکی از بزرگ‌ترین کارخانه‌داران ایران، حمله و سرقت از بانک‌های حکومت پهلوی و بمب‌گذاری در دفاتر شرکت‌های نفتی آمریکایی انجام دهند.

بیش از دو دهه از انتشار کتاب چریک‌های فدایی خلق سپری شده است. این کتاب که در دو مجلد منتشر شد در زمان انتشار بازتاب گسترده‌ای یافت و به چند چاپ رسید و با استقبال پژوهشگران، علاقه‌مندان به تاریخ سیاسی معاصر، منتقدان و کنشگران آن سازمان روبه‌رو شد. در این فاصله کتاب‌های دیگری درباره تاریخچه سازمان چریک‌های فدایی خلق انتشار یافت که البته هر یک می‌تواند کتاب نخست را تکمیل کرده و بر برخی دیگر از زوایای آن سازمان پرتو بیفکند.

از آنجا که کتاب با هدف نگارش منبعی جامع برای اهل تحقیق همه ابعاد و زوایای این سازمان را کاویده بود و سال‌ها از انتشار آن گذشته است، موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی با هدف رعایت قدرت خرید و حوصله علاقه‌مندان و خاصه جوانان بر آن شد تا خلاصه‌ای از آن دو مجلد را در اختیار عموم قرار دهد.

کتاب «چریک‌های فدایی خلق؛ از نخستین کنش‌ها تا نخستین کنگره ۱۳۶۹-۱۳۴۳» بعد از پیشگفتار و زمینه‌ها و ضرورت در دوازده فصل اصلی به شرح تا سیاهکل: تکوین هسته‌ی اولیه، هم استراتژی، هم تاکتیک، اعلام موجودیت سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران، مراقبت دائمی و بحران سازماندهی، غلبه‌ی چریکیسم بر ایدئولوژی مبارزه، دگردیسی جنبش و پیامدهای آن، تا بهمن جاویدان، ایدئولوژی سازمان و چرخش سیاسی، جنگ گنبد، جنگ کردستان، پلنوم مهر ۵۸، انشعاب اقلیت و اکثریت و حاکمیت پرداخته است.

کتاب با روند شکل‌گیری این گروه آغاز می‌شود، در بخش نخست با عنوان تا سیاهکل: تکوین هسته‌ی اولیه و زیربخش آن ورود به سیاهکل می‌خوانیم: «اعضای گروه برای آغاز عملیات، وارد منطقه‌ی سیاهکل شدند که از مدت‌ها پیش به عنوان نقطه آغازین عملیات، مناسب تشخیص داده شده بود؛ زیرا بر اساس بررسی‌های انجام شده، اهالی سیاهکل نسبت به دیگر نقاط از آگاهی‌های اجتماعی و سیاسی بیشتری برخوردار بودند و این برای آغاز عملیات پارتیزانی که نیازمند حمایت مادی و معنوی مردم بود، یک امتیاز ویژه به حساب می‌آمد. بر پایه چنین تحلیلی، اسکندر رحیمی در اواخر پاییز سیاهه‌ای از نیازمندی‌های گروه به ایرج نیری داد و از وی خواست درباره آنها تحقیق کند. این نیازمندی‌ها عبارت بود از: نقشه‌ی سیاهکل و خیابان‌ها و کوچه‌های منتهی به پاسگاه، نقشه‌ی پاسگاه ژاندارمری و تعداد طبقات و اتاق‌ها و تعداد افراد شاغل در آن، پاسگاه جنگل‌داری و افراد آن، نقشه‌ی کارخانجات منتصری و سینمای منتصری برای به آتش کشیدن آن، نحوه‌ی قطع کردن سیم‌های تلفن، نحوه‌ی نگهبانی از بانک ملی، نوع، رنگ و صاحبان وسایط نقلیه که بین سیاهکل و لونک تردد می‌کردند و راه‌های مواصلاتی سیاهکل، ایرج نیری درباره‌ی درخواست‌های گروه تحقیق کرد و نتایج را به رحیمی تحویل داد.

همزمان با ورود گروه به سیاهکل، احمد فرهودی از گروه احمدزاده در اختیار گروه کوه قرار گرفت. هویت فرهودی پس از مشارکت در سرقت از بانک ملی شعبه‌ی ونک، برای ساواک افشاء شده بود؛ بنابراین او فرد مناسبی برای اعزام به کوه تشخیص داده شد، تا بدین‌وسیله او را از دسترسی احتمالی ساواک دور نگه دارند. فرهودی به حمید اشرف تحویل داده شد و با وی به رشت رفت و در آنجا به عباس دانش‌بهزادی سپرده شد تا به اتفاق رحیمی به کوه بروند، البته طبق اعترافات عباس مفتاحی قرار بود افراد بیشتری در اختیار گروه کوه قرار گیرد ولی «تیر خوردن پویان، بلاتکلیفی گروه در نتیجه‌ی تغییر مشی آن و ضربه‌ی سنگینی که به گروه شهر وارد شده بود» مانع تحقق این وعده شد.

گروه احمدزاده حدود یازده نفر را برای اعزام به کوه آماده ساخته بود اما تیم شهر ضربه خورده بود و صفایی فراهانی که خطر را نزدیک می‌دید صلاح ندانست که بیش از این تعلل کنند؛ بنابراین حمله در کوه آغاز شد.»

محمود نادری فهرست اعلام را نیز در پایان کتاب آورده است که اطلاعات ریز در مورد موضوع مورد بحث را در اختیار علاقه‌مندان قرار می‌دهد.

در تلخیص صورت گرفته برخی از جزئیات و برخی از مباحث نظری حذف شده است؛ اگرچه این جزئیات امکان شناخت دقیق‌تر و کامل‌تری از سازمان موردنظر را فراهم می‌آورد ولی فقدان آنها خللی در روند رویدادها و تحولات آن سازمان وارد نکرده است.

خلاصه دوره دوجلدی کتاب «چریک‌های فدایی خلق؛ از نخستین کنش‌ها تا نخستین کنگره ۱۳۶۹-۱۳۴۳» تالیف محمود نادری با ۳۸۴ صفحه، شمارگان ۱۰۰۰ نسخه و بهای ۳۵۰هزار تومان از سوی موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی به بازار کتاب آمد.