ایرج احمدی هزاوه، پژوهشگر حوزه ادبیات بومی و نویسنده کتابهای «هزاوه خاستگاه امیران» و «کودکی صدراعظم _ میرزا تقی خان فراهانی امیرکبیر» در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در اراک با تشریح آیین کهن علم گردانی روستای هزاوه (زادگاه صدر اعظم امیرکبیر) گفت: آیین علم گردانی روستای هزاوه یکی از مهمترین آیینهای مذهبی و فرهنگی منطقه است که با قدمتی حدود سه قرن، هر سال در ایام محرم و با حضور گسترده اهالی و سادات روستا برگزار میشود.
وی افزود: روستای هزاوه با تاریخ بیش از ۳ هزار ساله، زادگاه میرزا تقی خان امیرکبیر و خاندان قائم مقام فراهانی و مدفن امامزاده شاهزاده احمد نوه امام سجاد علیه السلام در ۲۰ کیلومتری شهر اراک در درهای زیبا با تاکستانهای انبوه، از اهمیت و ویژگیهای خاصی برخوردار است.
قدمت و ویژگیهای آئین علم گردانی
احمدی هزاوه بیان کرد: آیین علم گردانی روستای هزاوه با هفت محله بزرگ آن، حدود سه قرن قدمت دارد و با تغییراتی به شکل کنونی درآمده است، این آیین بر محور یک علم به طول حدود پنج متر اجرا میشود، سر علامت به شکل یک پنجه بسیار بزرگ و مزین به آیات قرآنی و اسامی ائمه به ویژه امام حسین علیه السلام است.
آغاز مراسم در آستانه ماه محرم
وی عنوان کرد: علم همه ساله در غروب آخرین روز ماه ذیحجه در حالی که تعدادی از سادات علمدار روستای هزاوه آن را حمل میکنند در بلندای یال حاج مبارک حاضر میشود و در حالی که پارچههای متعدد آویخته از آن با وزش باد به اهتزاز در میآید از همه محلههای هزاوه قابل رویت است.
حرکت علم در محلههای هزاوه
این پژوهشگر فرهنگ بومی اراک ادامه داد: علم روز اول ماه محرم از امامزاده شاهزاده احمد به اولین خانه محله ترهزار مراجعه و پس از زیارت اهالی این منزل به خانه دوم میرود و نهایتاً تا روز سوم علم به تمامی خانههای محله مذکور میرود، به همین ترتیب این علم روزهای بعد به محلههای دیگر میرود، روز ششم محله سرآسیاب، روز هفتم مختص میانده است، روز نهم صبح به روستای داین و بعد از ظهر مختص محله پایین است.
اوج مراسم در روز عاشورا
وی ادامه داد: صبح روز دهم، علم به محله کوهبر برده میشود و حدود اذان ظهر آخرین منزل محله کوهبر نیز میزبان علم است و پس از زیارت، علم عازم محله ده بالا و امامزاده میشود و این در حالیست که تمامی هیئات روستا در امامزاده جمع و منتظر رسیدن علم هستند.
احمدی هزاوه گفت: ساعتی پس از اذان ظهر طی مراسمی از جمله ریختن آب به سر علم، سر فلزی از بدنه چوبی به طرزی دیدنی و با حضور جمعیتی فراوان جدا میشود و پس از دور زدن، چوب علم در داخل امامزاده نگهداری و سر علم داخل پارچهای به منزل یکی از بزرگان سادات در محله میانده برده و تا سال بعد نگهداری میشود.
نمادهای دینی و فرهنگی در آیین هزاوه
وی عنوان کرد: نکاتی از جمله نذورات مردم بر پای علم یا سر علم، نوحه گویی و عزاداری خاص سادات، شکل علم که به مانند انسانی بلند قامت و تنها با لباس عربی طراحی شده نیز در این آیین قابل توجه است.
نظر شما