سرویس تاریخ خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- کتاب «مادران انقلابی؛ مادران دادخواه میدان مایو» نوشته مارگریت گوزمان بووار با ترجمه زینب کاظمخواه از سوی انتشارات وزن دنیا منتشر شد. مادران میدان مایو انجمنی است از مادران آرژانتینی که فرزندانشان در زمان دیکتاتوری نظامی بین سالهای ۱۹۷۶ تا ۱۹۸۳ ناپدید شدند.
این کتاب پژوهشی ژرف در حوزه تاریخ اجتماعی و جنبشهای زنان است که به کالبدشکافی یکی از شجاعانهترین اعتراضات مدنی در آمریکای لاتین میپردازد. این نویسنده و مورخ برجسته، با تمرکز بر وقایع دوران «جنگ کثیف» آرژانتین (۱۹۷۶-۱۹۸۳)، روایتگر داستانی است که در آن زنان خانهدار فراتر از نقشهای سنتی خود به کابوسی برای دیکتاتوری نظامی تبدیل شدند. بووار در این اثر که بر پایهی مصاحبههای مستقیم و مستندات تاریخی استوار است،نشان میدهد که چگونه ناپدید شدن سیستماتیک هزاران شهروند توسط رژیم، جرقهی شکلی نوین از مبارزه را زد که در آن «مادر بودن» از یک مفهوم خصوصی به یک کنش انقلابی و عمومی در قلب بوینس آیرس بدل شد.
این مادران در حالی که سعی میکردند از سرنوشت فرزندانشان آگاه شوند و بدانند چه بلایی بر سر آنها آوردهاند، خود را سازماندهی کردند و در سال ۱۹۷۷ در میدان پلازا مایو در بوئنوس آیرس، در مقابل کاخ ریاستجمهوری در حالی که دولت میخواست همه مردم کشور ساکت باشند، تجمع کردند. حضور علنی این مادران دوران زندگی، خانوادههای درهم شکسته و میزان قساوت اعدامها توسط نیروی زمینی آرژانتین را به نمایش گذاشت، به لحاظ حقوقی، اقدام مادران میدان مایو پاسخی به دادخواهی و نقض حقوق بشر بود. این زنان با هم یک نیروی پویا و غیرمنتظره ایجاد کردند که در مخالفت با محدودیتهای سنتی زنان و مادران در آمریکای لاتین بود.
مادران با هم میآمدند، به راه میافتادند، اطلاعات محل تجمع را هماهنگ میکردند، در انجام این اقدامات نقض حقوق بشر را برای جهان به روشنی مورد تأکید قرار میدادند و آگاهیها در مورد مقیاسهای محلی و جهانی را افزایش میدادند. میراث آنها و پیشرفتهای بعدیشان به دلیل سازماندهی مداوم این گروه بود، بهکارگیری نمادها و شعارها و اعتراضات هفتگی خاموش آنها از موفقیتهای کارشان بودهاست. امروزه، مادرانی که خواستار مبارزه برای احترام به حقوق بشر در آمریکای لاتین یا جاهای دیگر هستند، این مادران را الگو قرار میدهند.
گوزمان بووار بر مفهوم «انقلاب در مادری» تأکید میورزد؛ جایی که پیوندهای عاطفی و خانوادگی به ابزاری برای به چالش کشیدن اقتدار یک حکومت مسلح تبدیل میشود. مادرانی که فرزندانشان توسط نیروهای امنیتی ربوده شده بودند، با بستن روسریهای سفید -که نمادی از پوشکهای پارچهای و معصومیت فرزندانشان بود- هر پنجشنبه در میدان مایو و در برابر کاخ ریاستجمهوری گرد هم میآمدند.
نویسنده با ظرافتی خاص نشان میدهد که این زنان چگونه با استفاده از استراتژیهای غیرخشونتآمیز و بهرهگیری از نمادهای پاکی، پارادوکس بزرگی را برای رژیمی که مدعی صیانت از ارزشهای خانواده بود، خلق کردند. این کنشگری مدنی که در ابتدا از سوی مقامات با تمسخر و نامیدن آنها به عنوان «دیوانگان میدان مایو» روبهرو شد، در نهایت به جلب توجهات جهانی و افشای جنایات خونتای نظامی منجر شد. الهامبخشی این جنبش برای سایر نقاط جهان، گواهی بر قدرت بیبدیل مقاومت مدنی در برابر استبداد است.
بخش مهمی از کتاب «مادران انقلابی» به بهای سنگینی اختصاص دارد که این زنان در مسیر عدالتخواهی پرداختند؛ از جمله ربوده شدن و قتل برخی از بنیانگذاران جنبش توسط عوامل دولتی. با این حال بووار معتقد است که این سرکوبها نه تنها شعلهی اعتراض را خاموش نکرد، بلکه به تقویت همبستگی و تبدیل شدن این گروه به یک نهاد قدرتمند حقوق بشری کمک کرد.
کتاب با بررسی میراث این جنبش، به نقش تعیینکننده آنها در بازگشت دموکراسی به آرژانتین و پیگیری محاکمه جنایتکاران جنگی پرداخته و برای پژوهشگران علوم سیاسی و فعالان حقوق زنان، سندی ارزشمند است که ثابت میکند چگونه هویت مادری میتواند مرزهای جنسیتی را در نوردیده و به عنوان نیرویی رادیکال، ساختارهای قدرت را دگرگون سازد.
کتاب «مادران انقلابی؛ مادران دادخواه میدان مایو» نوشته مارگریت گوزمان بووار با ترجمه زینب کاظمخواه در ۳۱۲ صفحه و قیمت ۶۲۰ هزار تومان از سوی انتشارات وزن دنیا منتشر شد.
نظر شما