کوهنوردی با سبیلهای پهن که ۱۰۰ کتاب نوشته است، پارسال در عصر پنجشنبه ۱۶ خرداد برای همیشه با نویسندگی خداحافظی کرد. او نادر ابراهیمی بود، خالق «یک عاشقانه آرام» و «آتش بدون دود»؛ «ابن مشغله» و «ابوالمشاغل». هنوز از وقتی نادر ابراهیمی، به عنوان پرفروشترین نویسنده ایرانی نمایشگاه کتاب شناخته شد، یک ماه نگذشته بود. با پایان بیست و یکمین نمایشگاه کتاب تهران که از ۱۲ تا ۲۲ اردیبهشت ۱۳۸۷ برگزار شد، ناشر آثار ابراهیمی لقب پرفروشترین نویسنده ایرانی نمایشگاه را به ابراهیمی نسبت داد._
چیزی که باعث تعجب شد این است که از ابراهیمی در هشت سال اخیر هیچ کتاب جدیدی منتشر نشده بود. چند سالی میشد که او از بیماری رنج میبرد و در خانه قدیمیاش در تهران بستری بود. هر از گاهی اخباری مبنی بر بهبودی نسبی ابراهیمی منتشر میشد و گاهی رسانهها از توقف این روند خبر میدادند. به هر حال روز ۱۶خرداد پارسال عوارض ناشی از بیماری سرطان مغز، پرفروشترین نویسنده نمایشگاه کتاب را به کام مرگ کشید. او دقیقا ۷۲ سال و دو ماه و کمتر از دو روز زندگی کرد.
«ابر مرد» اینگونه زیست
نادر ابراهیمی، ۷۳ سال و دو ماه پیش در روز چهاردهم فروردین سال ۱۳۱۵ خورشیدی، متولد شد. در زادگاهش تهران تحصیل کرد و از دبیرستان «دارالفنون» دیپلم ادبی گرفت. در ۱۶ سالگی، هنوز سبیلهایش سبز نشده بود که شروع به نوشتن کرد و این نوشتن دیگر هرگز متوقف نشد. با این حال ۲۷ ساله بود که موفق شد اولین کتاب خود را منتشر کند. این مجموعه داستان «خانهای برای شب» نام داشت. داستان «دشنام» در این کتاب موجب شد تا نام ابراهیمی بر سر زبانها بیفتد. اما کسی تصور نمیکرد تا نیم قرن آینده نزدیک به ۱۰۰ عنوان کتاب از ابراهیمی منتشر شود.
ابراهیمی ابتدا در رشته حقوق تحصیل کرد. اما قوائد خشک و بیروح این رشته او را راضی نمیکرد. او همانند بسیاری از نویسندگان، راه زندگی خود را تغییر داد. رشته حقوق را نیمه کاره رها کرد و به تحصیل زبان و ادبیات انگلیسی پرداخت.
کتابهای ابراهیمی یکی پس از دیگری منتشر شدند. نام او هماکنون بر روی جلد ۳۶ کتاب در زمینه ادبیات بزرگسال، ۴۶ کتاب برای کودکان و نوجوانان و پنج نمایشنامه و فیلمنامه حک شده است.
روزنامهنگاری، مقالهنویسی، فیلمسازی و نویسندگی و کارگردانی بیش از ۱۰ فیلم سینمایی و تلویزیونی را هم باید به فعالیتهای او اضافه کرد. با این حساب شاید تنها نیمی از فعالیتهای او را نام برده باشیم.
ابراهیمی در دو جلد کتاب «ابن مشغله» و «ابوالمشاغل» زندگی خود را با قلم خود شرح داده است و آنگونه که خود مینویسد در عمرش کارهایی چون : کمککارگری یک تعمیرگاه سیار در ترکمنصحرا، کارگری چاپخانه، حسابداری و تحویلداری بانک، صفحهبندی روزنامه و مجله، کار در یک حجره فرش در بازار، ویراستاری، ایرانشناسی عملی و چاپ مقالههای ایرانشناختی، فیلمسازی مستند و سینمایی، مصور کردن کتابهای کودکان، مدیریت یک کتابفروشی، خطاطی، نقاشی و نقاشی روی روسری و لباس، تاسیس نخستین موسسه غیرانتفاعی «ایران شناسی» و تدریس در دانشگاه را تجربه کرده است. بازهم این تمام فعالیتهای او نیست. ابراهیمی یک کوهنورد حرفهای هم بود و یکی از قدیمیترین گروههای کوهنوردی ایران توسط او تاسیس شده است. این گروه کوهنوردی «ابر مرد» نام دارد و به گفته خود ابراهیمی در توسعه کوهنوردی و آموزش اخلاق این ورزش تاثیرگذار بوده است.
ابراهیمی با وجود فعالیتهای گوناگون، زندگی خانوادگی موفق و آرامی را نیز تجربه کرده است. همسر او فرزانه منصوری در حرفهاش به او یاری داده. وی به کمک همسرش موسسهای به نام «همگام با کودکان و نوجوانان» را تاسیس کرد و به مطالعه و فعالیت در ادبیات کودک و نوجوان پرداخت. کتاب «چهل نامه کوتاه به همسرم» اثر این نویسنده حکایت از زندگی موفق او در خانواده دارد. ابراهیمی و همسرش صاحب سه فرزند دختر با نامهای هلیا، الیکا و رایکا شدند.
افتخارات ابراهیمی
منتقدان، تعدد و تنوع فعالیتهای ابراهیمی را به خودی خود یک افتخار میدانند. او بیش از نیم قرن در عرصههای گوناگون قلم زده است. اما افتخارات دیگری نیز به نام او ثبت شده که برخی از آنها عبارتند از:
«ناشر برگزیده آسیا» و «ناشر برگزیده نخست جهان» از چند جشنواره آسیایی و جهانی برای تصویرگری کتاب کودک در انتشارات «همگام»، نویسنده برگزیده «ادبیات داستانی ٢٠ سال بعد از انقلاب» برای داستان هفتجلدی «آتش بدون دود» در سال ۱۳۷۷، جایزه اول تعیلم و تربیت از یونسکو در سال ۱۳۴۹، کتاب برگزیده شورای کتاب کودک سال ۱۳۴۷ و همچنین قصه برگزیده آسیا از سوی سازمان جهانی یونسکو برای کتاب «دور از خانه»، جایزه جشنواره کتاب کودک کنکونوما، ژاپن در سال ۱۳۵۶، جایزه کتاب برگزیده در همایش فردوسی و اخلاق پهلوانی در سال ۱۳۸۴ برای کتاب «پهلوان پهلوانان»، دیپلم افتخار در اولین جشنواره بین المللی تصویرگران کتاب کودک در سال ۱۳۷۲ برای کتاب «قلب کوچکم را به چه کسی هدیه بدهم»، جایزه نخست در جشنواره اسیایی تصویرگران سال ۱۳۷۰ برای کتاب «ما مسلمانان این آب و خاکیم»، جایزه کتاب برگزیده از سوی هیات داوران بزرگسال کانون پرورش فکری در سال ۱۳۷۱ و همچنین از سوی هیات داوران خردسال در همان سال برای کتاب «درخت قصه» و جایزه کتاب برگزیده شورای کتاب کودک برای نوجوانان در سال ۱۳۵۱ برای ترجمه کتاب «آدم آهنی» اثر تد هیوز.
پایان راه
پیکر نادر ابراهیمی، یکی از فعالترین و پرافتخارترین نویسندگان معاصر ایران، صبح دوشنبه ۲۰ خرداد 1387، از مقابل خانه هنرمندان ایران تشییع و در قطعه هنرمندان بهشت زهرا (س) آرام گرفت.
نظر شما