به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، اين نمايشنامه توسط هفت شخصيت روايت ميشود و در جزيرهاي كوچك در ژاپن اتفاق ميافتد. «ديوانه بر بام» روايت پسر ديوانهای در يك خانواده اشرافي است.
حميد امجد- مترجم آثار نمايشي – طي يادداشتي درباره اين اثر به «شين گكي» يا نمايش جديد پرداخته و نوشته است: «شين گكي» يا نمايش جديد، عنوان عامي است براي تجربههاي نمايشي ژاپن اواخر قرن نوزدهم- عصر «ميجي» به بعد- كه فارغ از قالبهاي سنتي «نو» و «كابوكي» و تحت تاثير آشنايي با درام اروپايي، ميكوشند با جهان معاصر نزديك و منطبق باشند و به نيازهاي عصر نوين پاسخ بدهند.
به باور او، «ديوانه بر بام» آشكارا يك «شين گكي» است كه شكلي تازه را با مضمون نوين «رد خرافات و نفي نياز به واسطه براي برقراري ارتباط با آسمان يا روح طبيعت پيوند ميزند»؛ ولي با اين همه هنوز تاثيرات بسياري از نمايش سنتي ژاپن را در خود دارد.
به اعتقاد امجد، به رغم فاصلهاي كه نمايشهاي واقعگراي جديد از شيوهپردازي و زيباشناسي غيرواقعگراي نمايش سنتي همراه با رقص و همخواني آييني و «ماي» (سكوني يكباره و لحظهايست كه در صحنه نمايش سنتي ژاپن رخ ميدهد؛ و در آن بازيگران درجا خشك ميشوند؛ در حالي كه ضرباهنگ شتابگيرنده كوبش موسيقي همچنان ادامه دارد) دارند، «شين گكي» همچنان به گونهاي چشمگير بازتاب دهنده تاثيرات سنتهاي «كابوكي» و «نو»ست؛ و از همين رو به قول «ارل ارنست» مدت زمان اجرا كمابيش دو برابر متن است.
به باور او، اين نمايشنامه، با وجود كوتاه بودنش، با واقعگرايي نسبي قراردادهاي صحنه و نثر ساده زبان مكالمات، تصوير و شناخت ويژهاي از زندگي مردم عادي در زمان تغيير و تحولات اجتماعي به خصوص با توجه به زمان وقوع داستان، یعنی سال ۱۹۰۰ که بزنگاه عبور از قرن و جهاني كهنه به قرن و جهاني تازه در ژاپن بود، ارائه ميدهد.
امجد، در توضيح سخنان خود به دوگانگي و تضاد ميان نسلها در اين اثر اشاره كرده و تاكيد ميكند: در قالب اختلاف ديدگاه سنتي پدر با نوجويي و فرهيختگي پسر در اين نمايشنامه كه خرافات و بياعتمادي است و از دانش نوين جانبداري ميكند تصويري ارائه شده است؛ ولي با اين همه «ديوانه بر بام» يكسره به نفي سنت نميپردازد و گرايش به تفكر ذن در تاكيد نهايي نويسنده بر روح اوج گرفته «برادر ديوانه» و توانايي آشكارش در برقراري ارتباط مستقيم و بيواسطه با خدا عيان ميشود.
وي به تجدد برادر تحصيل كرده در نمايشنامه اشاره كرده و گفته است: همانقدر كه برادر تحصيل كرده از پذيرش خرافات سنتي تن ميزند، وجه همدلانه و گوهر انساني سنت را به ستايش عقل محض ترجيح ميدهد و ثمري بر عاقل شدن برادر بيعقل نميبيند. مفاهيم سنتي «جنون» و «خرد» در نمايشنامه محك ميخورند و نويسنده راه ميانبري به سوي خوشبختي عرضه ميكند: شيدايي، فارغ از هر آداب و تربيتي.
«كيكوچي كان» هم نمايشنامهنويس بود و هم نويسنده رمان و داستان كوتاه. او پيش از جنگ جهاني اول به اتفاق حلقهاي از دوستان جوان ادبي كه «اكوتاگاوا ريونوسوكه» و «كومه ماسائو» نيز در ميانشان بودند، مجلهاي ادبي به نام «انديشه نو» را پايهگذاري كرد. در فاصله دو جنگ جهاني، چنان شهرتي به هم زده بود كه مردم او را «بوندان نو اگوشو» يا «شاهزاده جهان ادبيات» ميخواندند.
سبك نگارش «كيكوچي» تا سالها بعد، زماني كه او به علايق عوامانه و حتي تبليغات حكومتي پرداخت؛همواره با شاخصههايي چون موشكافي استادانه و درونگرايي روانشناسانه قابل بازشناسي بود.
«اكيو نو كيوجين» يا «ديوانه بر بام» ابتدا در قالب داستان كوتاه در سال ۱۹۱۶ عرضه شد و بعدا به وسيله خود نويسنده براي نمايش مورد اقتباس قرار گرفت. اولين اجراي آن در تئاتر سلطنتي توكيو در سال ۱۹۲۰ عرضه شد.
«ديوانه بر بام» نوشته «كيكوچي كان» با ترجمه مهرداد دراني در شمارگان ۱۰۰۰ نسخه و با قيمت ۵۰۰ تومان از سوي انتشارات نيلا روانه بازار كتاب شده است.
شنبه ۱۶ خرداد ۱۳۸۸ - ۱۵:۱۶
نظر شما