به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، دكتر ابوالقاسم اسماعيلپور، رئيس پژوهشكده زبانشناسي، كتيبهها و گويش سازمان ميراث فرهنگي در ششمین نشست از مجموعه درسگفتارهایی درباره فردوسی كه عصر روز گذشته در شهر كتاب مركزي برگزار شد درباره سوگنامههاي شاهنامه گفت: سوگ سياوش تراژدي اندوهباري است و يكي از سوگنامههاي مهم شاهنامه فردوسي را تشكيل ميدهد، سياوش از نامي اوستايي گرفته شده و به معني مرد قهرمان سياه است.
وي افزود: سياوش دو چهره برجسته دارد، چهره اساطيري سياوش و سياوش در حماسه كه زمينههاي متفاوت ولي ريشههاي مشتركي دارند. سياوش در اسطوره جزو ايزدان و در حماسه پهلوان است. سياوش را بزرگان ايرانشناس به عنوان ايزد بزرگ شهيد شونده نام ميبرند.
اين اسطورهشناس خاطرنشان كرد: سياوش نقش بزرگي در ايران و آسياي مركزي ايفا كرده و سوگ سياوش همواره گرامي داشته شده و زنان در مرگ سياوش سوگواري ميكنند. اين تراژدي بعد ايزدي و حماسي داشته و غمناكترين سوگ در جهان بهشمار ميرود.
وي افزود: سوگ سياوش همگام با هزارههاي اسطورهاي است كه دوره آميختگي نور و ظلمت بهشمار ميرود، سياوش در شاهنامه نماد درستكاري، نيكي و پاكزيوي است به اين معني كه پاكتر از شخصيت سياوش در حماسه ايراني نميتوانيم بيابيم.
رئيس پژوهشكده زبانشناسي يادآور شد: سياوش قرباني دسيسهها ميشود و عشق سودابه نامادري سياوش و تهمتي كه به وي روا ميدارد باعث طرد سياوش ميشود، كيكاوس پدر سياوش ميداند كه پسرش گناهكار نيست ميگويد بايد از آزمايش آتش بگذرد.
وي افزود: در ايران باستان دو نوع آزمايش وجود دارد كه آتش عظيمي برپا ميكردند كه شخص گناهكار بايد از آتش بگذرد و اگر سالم بيرون ميآمد گناهكار نيست و ديگري آب گوگرد به خوردش ميدانند و آب گوگرد سوگند ناميده ميشود و واژه سوگند خوردن از آن روزگاران باقي مانده است.
مولف «دانشنامه اساطير جهان» يادآور شد: بعد از واقعه از آتش گذشتن سياوش و ثابت شدن پاكي وي، جنگ ايران و توران آغاز ميشود و سياوش داوطلب جنگ ميشود و در جنگ گرفتار نيرنگهاي بسياري شده و به دستور افراسياب توراني سياوش را گردن زده و ناجوانمردانه ايزد شهيدشونده ميشود.
وي افزود: بيجهت به فردوسي لقب حكيم داده نشده زيرا پشت داستانهاي رزم، نبرد، تراژدي و حماسه شاهنامه فردوسي عرفان نهفته است و اين عرفان در شخصيتهاي كيومرث، جمشيد، فريدون، سياوش و كيخسرو مشاهده ميشود.
اسماعيلپور خاطرنشان كرد: شخصيتهاي نامبرده شده نماد انسان كامل و مظهر پاكي و نيكي است كه از دوره خردگرايي فردوسي باب شده و در متون عرفاني تحولي عظيم پيدا ميكند تا به انسان كامل برسد.
وي يادآور شد: فردوسي شخصيتي جهاني است كه به آينده انسان ميانديشد و ميخواهد كه انسان به مانند شخصيت حماسهها نماد انسان كامل و مظهر پاكسرشتي شود و اين از مايههاي شگفتي حماسه فردوسي است.
اين اسطوره شناس در پايان سخنانش خاطرنشان كرد: فردوسي پيامي براي بشر و جهانيان دارد كه آزاده باش و بر پيروزي نور بر ظلمت و خير بر شر بكوش تا بتواني به مظهر پاكي و نيكي تبديل شوي.
ششمین نشست از مجموعه درسگفتارهایی درباره فردوسی به بررسی «درونمایههای اساطیری شاهنامه» اختصاص داشت كه عصر چهارشنبه 5 تيرماه در شهر كتاب مركزي برگزار شد.
پنجشنبه ۶ تیر ۱۳۸۷ - ۱۰:۲۷
نظر شما