مترجم كتاب «منطق احساس» اين كتاب «ژيل دلوز» را تفسيرهاي اين فيلسوف از نقاشيهاي فرانسيس بيكن، نقاش اكسپرسيونيست ايرلندي، برشمرد كه در پيوند با انديشه او به عنوان يك تجربهگراي استعلايي و مخالف «امر والا»ي كانت است./
وي افزود: دلوز در بررسيهايش در تاريخ هنر اين فرضيه را مطرح ميكند كه نقاشي در دوران نفوذ مسيحيت نيز به نوعي در حال فراروي از روايتگري بود.
سليميزاده ادامه داد: بر خلاف عقيده رايج كارشناسان هنر كه تصور ميكنند نقاشان قرون وسطي به دليل فشار كليسا مجبور به رعايت فيگوراسيون در نقاشيها بودند، دلوز معتقد است اين هنرمندان به دليل تصوير نكردن خدا و مسيح، به فيگوراسيون روي ميآوردند، اما همواره ميل به فرا رفتن از اين شيوه را داشتند.
وي به تفاوت بيكن و ساير همعصرانش اشاره كرد و گفت: اين ميل در ميان نقاشان كلاسيك و مدرن سبك اكسپرسيونيسم انتزاعي و انتزاعي مشترك بود، اما دلوز نكته ديگري را درباره نقاشيهاي بيكن مطرح ميكند و ميگويد شيوه فراروي بيكن از فيگوراسيون متفاوت با ساير نقاشان مدرن است.
سليميزاده در تشريح اين تفاوت گفت: بيكن برخلاف نقاشان اكسپرسيونيسم انتزاعي و آن نوع انتزاعي كه با حذف و محوكردن فيگور در پي فرارفتن از فيگوراسيون هستند، در عين حفظ فيگور از آن فراتر ميرود. او براي اين كار از دو تكنيك ستردن و علامتهاي دلالتگر بهره جسته است.
وي با بيان اين كه «دلوز در پي به تصوير كشيدن تفاوت شيوه بيكن و ساير نقاشان مدرن است» خاطرنشان كرد: اين بررسي به طور مستقيم با فلسفهاش پيوند ميخورد. او يك تجربهباور استعلايي است، گرايشي كه منطق احساس او را نيز رقم ميزند.
اين مترجم به تفاوت باورهاي دلوز با كانت اشاره كرد و گفت: فيلسوف قرن هجدهم آلمان معتقد بود «امر والا» هنگام عدم تكاپو ميان تخيل و عقل رخ ميدهد، هنگامي كه سوژه در برابر ايدههاي فرامحسوس و بزرگ قرار ميگيرد و احساس هيچ بودن ميكند، نظير توفاني كه به فروپاشي انسان منجر ميشود.
وي افزود: اما دلوز به عنوان يك تجربهگراي استعلايي معتقد است كه سوژه به واسطه خود بدن و انقباض و انبساطها و اسپاسمهاي آن دفرم ميشود و فرو ميپاشد، نه توسط امري بيروني و فراحسي.
سليميزاده در پايان سخنانش گفت: او به دليل داشتن چنين عقيدهاي سراغ بيكن ميرود، زيرا اين نقاش نيز فرارفتن از فيگوراسيون را با كجروي و دفرم كردن خود فيگور انجام ميدهد، نه با محو و حذف آن.
ترجمه كتاب «منطق احساس» پايان يافته است و در آينده نزديك از سوي انتشارات روزبهان منتشر ميشود.
نظر شما