كتاب «شگفتيهاي خلقت جانوران» نوشته هارون يحيي و ترجمه عليرضا عياري از سوي موسسه فرهنگي منادي تربيت به چاپ سوم رسيد. اين اثر كه مجموعه داستانهاي خداشناسي براي كودكان است، دربردارنده مطالب و حقايق مهمي است كه خوانندگان با مطالعه آن، به شگفتيهاي موجودات زنده كه توسط خداوند متعال و بدون هرگونه عيب و نقصي آفريده شدهاند، پي خواهند برد.
نشانههاي خدا را در هر گوشه جهان ميتوان ديد؛ كافي است چشم بگشاييم، اما آنچه به نام «توحيد مفضل» مشهور است، باريكبينيهايي است كه حضرت امام صادق(ع) براي يكي از شاگردان خود به نام «مفضل» نسبت به پديدههاي جهان صورت داده و او را از اين طريق با آفريننده جهان آشنا كرده است.
این احادیث که از زبان مبارك امام صادق(ع) صادر شده و اينك در دست است؛ روايتى طولانى است در توحيد، معروف به «توحيد مفضل» كه به واسطه يكى از شاگردان ممتاز امام صادق(ع) به جاى مانده است.
راوى اين كتاب يكى از تربيت يافتگان حوزه شكوفاى شيعه، به نام «مفضلبن عمر جعفى كوفى» است. اين دانشمند نامى، كمال و فضيلت فراوان داشته و عمرى با حضور در محفل امام صادق(ع) و امام كاظم(ع) از مكتب سعادتبخش ايشان درس معرفت آموخت. مفضل در زمره اصحاب خاص امامان(عليهمالسلام) و در نزد آنان از موقعيت ويژهاى برخوردار بوده است كه از اين راوى نور، آثار ماندگارى به جاي مانده است.
نامش «مفضل» و كنیهاش «ابومحمد» یا «ابوعبدالله» است. در اواخر قرن اول یا آغاز قرن دوم هجرى در شهر كوفه به دنیا آمده است. وى از اصحاب جلیلالقدر امام صادق و امام كاظم(ع) بود. او در نزد ائمه(ع) از جایگاه رفیع و منزلت عظیمى برخوردار بوده و از اصحاب خاص آنان به شمار میرفته است. در عصر امام صادق(ع) و امام كاظم(ع) در كوفه وكیل آنان بود و نیز از جانب امام صادق(ع) وظیفه داشت با اموالى كه از طرف او در اختیارش گذاشته شده بود یا اجازه اخذ آنها را از مردم داشت، میان مردم را اصلاح كند و اختلافها را بردارد.
براساس مطالب كتاب، مهمترین دلیل عظمت این شخصیت كمنظیر اسلامى، روایات بسیارى است كه در فضیلت و برترى او از خود امامان(ع) رسیده است. این روایات به قدرى زیاد است كه ذكر همه آنها در معرفي يك مقدمه كتاب نمیگنجد، اما چون مهمترین دلیل در اعتبار این مرد به شمار میرود، به برخى از آنها اشاره ميشود.
شیخ مفید از امام صادق(ع) نقل میكند كه فرمود: «اى مفضل! به خدا سوگند تو را و دوستدار تو را دوست ميدارم. اى مفضل! اگر همه اصحاب من آنچه را كه تو میدانى میدانستند، هیچگاه میان دو كس از آنان اختلافى رخ نمیداد».
محمدبن سنان میگوید: به خدمت امام كاظم(ع) شرفیاب شدم. در این هنگام فرزند بزرگوارش، علىبن موسى(ع) در نزد او بود. امام كاظم(ع) به من فرمود: «اى محمد! عرض كردم: بله بفرمایید. فرمود: اى محمد! مفضل انیس و همدم ... من بود».
یونسبن یعقوب میگوید: امام صادق(ع) فرمانم داد كه به نزد مفضل بروم و مرگ اسماعیل(ع) را به او تسلیت بگویم. آنگاه امام(ع) فرمود: «به مفضل سلام برسان و به او بگو: مصیبت مرگ اسماعیل بر ما وارد شد و صبر كردیم؛ تو نیز چون ما در این مصیبت صابر باش. ما چیزى خواستیم و خدا چیزى دیگر اراده كرد و ما تسلیم امر خداى جل و علا شدیم». آیتالله خویى در كتاب «معجم رجالالحدیث» در ذیل این حدیث میگوید: «این روایت نشان از شدت علاقه امام صادق(ع) به مفضلبن عمر دارد و روایت، صحیح است».
درباره كتاب «توحيد مفضل» بايد گفت كه امام صادق(ع) این حدیث بلند را در چهار روز و چهار نشست، بر مفضل املا فرمودند. شاید بتوان براى هر مجلس عنوانى كلى را بر شمرد. مجلس اول درباره شگفتیهاى آفرینش انسان، مجلس دوم درباره شگفتیهاى آفرینش حیوان، مجلس سوم درباره شگفتیهاى آفرینش طبیعت و مجلس چهارم درباره ناملایمات و گرفتاریها.
«كتاب توحید مفضل» با «قرآن كریم» مشابهتهاي استدلالي دارد كه به بعضي از آنها اشاره ميشود. دعوت مردم به تأمل و تدبر درباره اشیا و موجودات پیراموني، یك شیوه قرآنى است. با یك نگاه در مییابیم كه قرآن كریم بارها و بارها مردم را به تدبر و نگریستن در چیزهایى فراخوانده كه مردم در طول روز و بلكه هر لحظه و هر ساعت با آن در تماساند.
قرآن كریم مردم را تشویق میكند كه به «شتر»، «آسمان»، «كوهها»، «زمین» و ... بنگرند. راستى مگر مردم آنها را ندیدهاند؟ در پاسخ باید گفت: آرى دیدهاند، اما در آنها درنگ و اندیشه نكردهاند. اگر مردم در همین امور به ظاهر بدیهى بنگرند و براستى در آنها اندیشه و تدبر كنند، به شگفتیهاى تمام اجزاى آفرینش پى میبرند. امام صادق(ع) نیز كه قرآن ناطق است مردم را به تأمل در كوه، دشت، دریا، آسمان، زمین، حیوان، انسان، پرنده، درنده و... فرا میخواند.
نظم، تدبیر، حكمت، اندازهگیرى و هماهنگى در اشیا محیرالعقول است. در این جهان هستى همه اجزا، از ستاره تا ذره با حكمت شگفتى همراه هستند، اما چون انسان بهتدریج با این جهان هستى آشنا میشود، براى او همه چیز عادى و طبیعى جلوه میكند. هنگامى كه انسان به دنیا میآید، هیچ نمیفهمد. اندك اندك رشد میكند و با پیرامون خودش آشنا میشود. این شناخت چنان آرام و تدریجى است كه ملموس نیست. اگر انسان در آغاز تولد از درك بالایى برخوردار بود و ناگاه وارد این عالم هستى میشد، حیرت و شگفتى مانع حیات طبیعى او میشدند.
نويسنده اين اثر سپس در بخشي از اين كتاب، مخاطب را بهطور مستقيم و البته با شيوايي قلم، نصيحت ميكند و مينويسد: «خواننده عزیز، سخنان امام(ع) را دستكم و آسان مگیر. راه نجات همین است كه با اندیشه در همین نظم و حكمت حاكم بر همه عالم، به مبداء متعال پى ببرى و نیك فرجام شوى. امام(ع)، مفضل و همه مردم را به اندیشه در آفاق و انفس فرا میخواند؛ زیرا آیات الهى را در آنها میتوان مشاهده كرد. قرآن كریم میفرماید: "بزودى آیات قدرت خود را در آفاق و در وجود خودشان به آنها نشان خواهیم داد تا برایشان آشكار شود كه او حق است.(فصلت،52)" پس اندیشه در سخنان امام صادق(ع) انسان را به سوى حقیقت رهنمون میسازد و انسان وجود خدا را در همه جا مییابد. خداوند در ادامه آیه مذكور میفرماید: "آیا اینكه پروردگار تو در همه جا حاضر است، كافى نیست" گویى اگر انسان در آفاق و انفس بیندیشد بر اثر حكمتهاى شگفت، خداى را نیز در همه جا جلوهگر میبیند. باید انسان عادت كند كه در همه چیز بیندیشد. اگر كسى دیده عبرتبین داشته باشد، به قول حضرت على(ع) همه چیز آفرینش عبرتآور است. پس بىجهت نیست كه در روایات، ساعتى تفكر برتر از 70 سال عبادت شمرده شده است؛ زیرا تفكر و اندیشه، انسان را به خدا میرساند. گاه انسان چیزى را میداند ولى دانستن كافى نیست بلكه باید در دانستهها اندیشید.
همه مردم میدانند كه چوب بر روى آب میماند و این در نظر آنان امرى عادى است و مساله خاصى در آن نیست اما امام(ع) میفرماید: «در همین امر اندیشه كنید عادى بودن یك امر نباید مانع اندیشیدن شود، انسان از اندیشه در همین امور به ظاهر ساده به مسائل بزرگى میرسد.» يا همه مردم بارها سقوط سیبى را از درخت دیدهاند و اى بسا گاه بر سر عدهاى خورده باشد و آخى! هم گفته باشند اما چرا در این میان تنها «نیوتن» از سقوط سیب بر زمین و طرح پرسشهاى فراوان به یك قانون بزرگ علمى (جاذبه زمين) پى میبرد؟ زیرا بدیهى بودن و ساده بودن امور مانع اندیشیدن او نشده است. باید همه اجزاى این عالم را به چشم اندیشه بنگریم.»
غالب مردم از شگفتیهایى نظير كهكشانها، آسمان، موشك، هواپیما، سفر انسان به كرات دیگر، شكافته شدن اتم و دیگر امور خارقالعاده، بهتزده، عبارت «جلالخالق» را بر زبان جارى میسازند، در حالى كه «جلیل» و «حكیم» بودن خدا در همه چیز، جارى و سارى است و این همان چیزى است كه امام صادق(ع) از مفضل و همه انسانها میطلبد.
هنگامى كه امام(ع) درباره عجایب آفرینش «ماهى» سخن میگویند، میفرمایند: «ماهى، آب را از دهان میگیرد و از دو گوش بیرون میكند تا چون دیگر حیوانات از فواید هوا بهره ببرد.» این سخن به روشنى بیانگر تنفس و استفاده ماهى از «اكسیژن» است كه قرنها پس از سخن امام(ع) كشف شده است.
«توحید مفضل»؛ معجزه امام صادق(ع) است. «معجزه» عملى است كه دیگران از آوردن آن عاجز باشند. همیشه وقتى مردم بخواهند از معجزههاى ائمه(ع) نام ببرند، فكرشان به سوى زنده كردن مرده، برگرداندن خورشید، شفا دادن بیمار لاعلاج و دیگر امور میرود، در حالى كه «نهجالبلاغه» معجزه است، «صحیفه سجادیه» معجزه است، و «توحید مفضل» نیز معجزه است و ضرورتى ندارد كه آنها را بكاویم تا یك سخن از آینده و یك پیشگویى ببینیم.
این كتاب یك معجزه است. امام صادق(ع) به فلسفه و اسرار آفرینش كاملا احاطه داشته و در القاى این درسها به صورت فیلسوفى الهى، دانشمندى كلامى، پزشكى حاذق، تحلیلگرى شیمیدان، تشریح كنندهاى متخصص، كارشناس كشاورزى و درختكارى و به یك كلام، «عالم و آگاه از همه پدیدههاى میان آسمان و زمین» جلوهگر شده است.
«هارون یحیی» نويسنده كتاب، امروزه در بازار کتاب ایران، به نامی آشنا و پرفروش بدل شده است. اکنون کتابهای متعددی از این نویسنده 53 ساله ترک در ایران، در هر دو حوزه بزرگسال و کودک منتشر و از سوی خوانندگان ایرانی، با استقبال رو به رو شده است. اما این نویسنده سرشناس، که نه تنها در ایران که در جهان، آوازهای به هم زده است، به واقع کیست؟
کسی را که به نام «هارون یحیی» میشناسیم، سال 1956 میلادی در شهر آنکارا به دنیا آمد. نام واقعی او عدنان اکتار (Adnan Oktar) است و آن نام مستعار اوست. پاره اول این اسم، نام هارون، برادر حضرت موسی(ع) است و پاره دوم، نام حضرت یحیی(ع)؛ پیامبری که درست، پیش از حضرت عیسی(ع) آمد و مردم را به آمدن او بشارت داد و در راه مبارزه با ظلم و فساد، سر مبارکش را از دست داد.
«هارون یحیی» در دو رشته دانشگاهی درس خوانده است؛ هنر و فلسفه. از 24 سالگی نوشتن و انتشار کتابهایش را آغاز کرد و تا به امروز (به گواهی وبگاه رسمی خود او) بالغ بر 222 کتاب در موضوعات مذهبی، علمی و سیاسی نوشته است. البته موضوع کتابهای علمی و سیاسی او نیز بهنوعی به مذهب باز میگردد. او در کتابهای علمی خود با نظریه داروینیسم که در نهایت آفرینش را زاییده یک تصادف و محصول یک تکامل تدریجی و تطابق مستمر با شرایط زیستی میشمارد، درمیافتد و میکوشد وجود شعوری فرابشری را در آفرینش هستی و کائنات ثابت کند. در کتابهای سیاسی نیز به مبارزه کمونیسم و فاشیسم یا فرآوردههایی که از این دو کارخانه بیرون آمدهاند، میرود؛ چرا که هر دو ویرانگر خرد و ایمانهای مردمند. آثار این نویسنده که در خود ترکیه، تا به امروز در شمارگانی بیش از یک میلیون نسخه به فروش رفته است، به 51 زبان مختلف از جمله انگلیسی، فرانسوی، آلمانی، اسپانیولی، فارسی، عربی، اردو و روسی بازگردانده شده است. میتوان گفت او یک نویسنده جهانی به معنای واقعی است؛ زیرا آثار او را از هند گرفته تا آمریکا، از انگلستان تا هلند، از اسپانیا تا برزیل، از مالزی تا ایتالیا، از فرانسه تا بلغارستان و روسیه میخوانند. هنمچنين نباید مقالات پرشمار او را که بالغ بر 461 مقاله میشود، از یاد برد.
آثار او در کشور ما (ایران) نیز خوانندگان قابل توجهی دارد و اشتیاق آنها موجب میشود که کتابهای او به چاپهای مکرر برسد. برای نمونه، کتاب «معجزات قرآن کریم» ترجمه علیرضا عیاری، توسط نشر منادی تربیت تا کنون هشت بار تجدید چاپ شده است. این نویسنده سرشناس، با وجود فعالیتهای گستردهای که در عرصه بزرگسالان دارد، کودکان را نیز فراموش نکرده و برای آنها نیز سهمی در میان خیل آثار خود اختصاص داده است.
چنانچه سری به «وب»گاه کودکان او بزنید، با 12 جلد از کتابهایی رو به رو خواهید شد که او برای کودکان و نوجوانان نوشته است. از این کتابها نیز تاکنون تعدادی زیادی توسط علیرضا عیاری ترجمه و توسط ناشران مختلف کشور منتشر شده که از آن جملهاند: «شکوه و عظمت آسمانها»، «دنیای شگفتانگیز زنبور عسل»، «دنیای شگفتانگیز مورچهها» و «سگهای آبی، سدسازان ماهر» هر چهار کتاب توسط انتشارات سروش، «دنیای حیوانات راهی به سوی خداشناسی (The World of Animals)»، «دنیای شگفتانگیز بدن ما، راهی به سوی خداشناسی (Miracles In Our Bodies) » و «دنیای شگفتانگیز اطراف ما، راهی به سوی خداشناسی» (a chain of miracles) هر سه توسط کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و «شگفتیهای خلقت جانوران (همين كتاب)» در چهار جلد، توسط موسسه فرهنگي منادی تربیت.
بیشک، راز اشغال چنین جغرافیای پهناوری توسط کتابهای او، زبان روان و ساده نویسنده در انتقال پیامهای مذهبی و قرآنی است. نویسنده بهطور مرتب در آثار خود یادآوری میکند که این زبان روان و دلپذیر، چنان که با گذاشتن نام هارون بر خود، آرزویش را داشته، یک لطف خداداد است و در این میانه، او تنها واسطهای برای ساده کردن مفاهیم قرآنی و واسطهای برای انتقال پیام این کتاب شریف و عظیم است. آرزوی اوست که کوششهایش به ثمر بنشیند و کتابهایش، به خواست خدا، به مردم قرن 21، در رسیدن به جامعه و جهانی پر از صلح، عدالت و سعادت، که خداوند در قرآن وعده داده است، سود بخشد.
از این نویسنده کتابهای «معجزات قرآن کریم»، «مبانی فراماسونری»، «اقوام هلاک شده»، «تاریخ ناگفته و پنهان آمریکا» و «شوالیههای معبد» در فروشگاههای دفتر نشر معارف و سایت پاتوق کتاب موجود است.
چهار جلدي كردن اين مجموعه، به ابتكار ناشر فارسيزبان آن انجام شده تا خوانندگان در هريك از جلدها، نشانههاي خداوند را در يكي از لايههاي شگفتانگيز خلقت جستوجو كنند. جلد اول؛ در جانوران اندكي دستيافتنيتر، جلد دوم؛ در جانوران عظيمالجثه و اندكي ناشناختهتر(همين جلد)، جلد سوم؛ در پرندگان و جلد چهارم در ماهيان و حشرات.
چاپ سوم كتاب «شگفتيهاي خلقت جانوران» (جلد دوم) در شمارگان 3000 نسخه، 39 صفحه و بهاي 18000 ريال راهي بازار نشر شد.
نظر شما