به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، جواد سیروسی، مسوول ثبت میراث ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی در این باره گفت: نام دانشمندی که از روستای ماهوک بیرجند برخاست و در بلندای قلههای دانش جهان ایستاد، با ثبت دو یادگار شخصیاش در فهرست میراث ملی کشور، بار دیگر در کانون نگرش میراث فرهنگی جای گرفت.
مسوول ثبت میراث منقول ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی افزود: این دو اثر ارزشمند دربردارنده لباس تشریفات و لباس دانشآموختگی پروفسور گنجی است که بهکوشش خانواده آن روانشاد به موزه دانشگاه بیرجند پیشکش شده و اکنون بهعنوان بخشی از میراث مادی و فرهنگی یکی از بزرگترین چهرههای علمی ایران نگهداری میشود.
او با اشاره به ویژگیهای هنری و تاریخی این آثار افزود: لباس تشریفات از پارچه مخمل فراهم شده و در بخش جلو، سرآستینها و کنارهها با هنر ظریف گلابتوندوزی و نقشهای گیاهی آراسته شده است. لباس دانشآموختگی نیز ردایی مخملی است که با نوارهای قیطان آذین شده و در بخش سینه آن دو نقش سرو به چشم میخورد. این ردا همچنین دارای بندی برای بستن است. بهای این دو لباس به نزدیکیهای سال ۱۳۲۵ بازمیگردد و از دید تاریخی، هنری و هویتی دارای ارزش هستند؛ چراکه این آثار فراتر از یک پوشش شخصی، روایتگر بخشی از زندگی علمی، جایگاه دانشگاهی و راه پرافتخار یکی از نامآوران ملی کشور هستند.
از روستای ماهوک تا آموختن جغرافیا در جهان؛
مسوول ثبت میراث منقول خراسان جنوبی در ادامه با اشاره به جایگاه علمی پروفسور گنجی گفت: دکتر محمدحسن گنجی در سال ۱۲۹۱ در روستای ماهوک از توابع بیرجند دیده به جهان گشود. او دوره ابتدایی و متوسطه خود را در مدرسه تاریخی شوکتیه بیرجند سپری کرد و سپس در دارالمعلمین عالی تهران، انگلستان و آمریکا به آموختن رشته جغرافیا، با تاکید بر اقلیمشناسی پرداخت.
او افزود: پروفسور گنجی از سال۱۳۱۷ تا ۱۳۵۴ در دانشگاه تهران به تدریس پرداخت و از پیشگامان ورود و گسترش جغرافیای نوین در نظام دانشگاهی ایران بود. او پس از سالها کارهای علمی و تربیت نسلهای بسیار دانشجویان، در سال ۱۳۵۴ با دریافت درجه استادی ممتاز بازنشسته شد.
سیروسی افزود: آوازه علمی این استاد برجسته از مرزهای ایران فراتر رفت؛ بهگونهای که سازمان هواشناسی جهانی در سال ۲۰۰۱ جایزهی علمی خود را به پاس خدمات برجستهاش به او پیشکش کرد. همچنین در سال ۱۳۸۳ بهعنوان چهره برگزیده چهارمین همایش چهرههای ماندگار کشور برگزیده شد.
سیروسی با اشاره به نقش ماندگار پروفسور گنجی در گسترش آموزش عالی استان افزود: بنیادگذاری دانشگاه بیرجند در سال ۱۳۵۶ از شمار خدمات ارزشمند این چهرهی علمی به زادگاهش است؛ کاری که نقشی مهم در توسعه علمی و دانشگاهی منطقه بازی کرد.
ثبت یک اثر، پاسداشت یک هویت
مسوول ثبت میراث منقول استان خراسان جنوبی در پایان پافشاری کرد: ثبت ملی این دو لباس، تنها نگاهبانی از دو اثر تاریخی نیست؛ بلکه پاسداشت نام و یاد دانشمندی است که سرمایه علمی و اعتبار بینالمللی ایران بهشمار میرود. باور داریم میراث نامآوران، تنها در کتابها و اسناد علمی نیست؛ گاهی یک لباس، یک دستنوشته یا یک یادگار شخصی میتواند بازگفتی زنده و ملموس از تاریخ دانش و فرهنگ این سرزمین باشد.
او افزود: نگاهبانی از یادگارهای نامآوران و شناساندن آنها به نسلهای آینده، مسوولیتی فرهنگی و تاریخی است و ثبت این دو اثر میتواند زمینهی شناسایی بیشتر چهرههای علمی پروفسور گنجی و پیوند نسل جوان با میراث پرافتخار علمی استان خراسان جنوبی را فراهم آورد.
زندهیاد پروفسور محمدحسن گنجی در سال ۱۳۹۱ درگذشت، اما نام او همچنان در تاریخ دانش ایران و جهان زنده است؛ دانشمندی که از بیرجند برخاست، در جهان شناخته شد و امروز حتا یادگارهای شخصیاش نیز بخشی از میراث ملی ایران است.
نظر شما