دوشنبه ۱۱ آبان ۱۴۰۵ - ۱۱:۴۹
مستندسازی و بازخوانی حافظه جمعی شهر رشت

گیلان- کتاب «همچنان خواب رشت را می‌بینم» مجموعه‌ای چهار جلدی است که با روایت‌های شخصیت‌های برجسته اهل رشت، گامی برای مستندسازی و بازخوانی بخشی از حافظه جمعی این شهر برداشته است.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در رشت، کتاب «همچنان خواب رشت را می‌بینم» با گردآوری و کوشش کامیار کاشانچی لنگرودی، توسط نشر دوبون در ۸۹ صفحه منتشر شده است. این مجموعه چهار جلدی است و هم‌اینک جلد اول آن به زیور طبع آراسته شده و به گزیده‌هایی از خاطرات و روایت‌های ابوالحسن ابتهاج، محمود اعتمادزاده (م.ا. به‌آذین)، محمد معین و جعفر خمامی‌زاده پرداخته است.

ابوالحسن ابتهاج از چهره‌های برجسته تاریخ سیاسی و اقتصادی ایران، از نخستین نظریه‌پردازان و مجریان اندیشه برنامه‌ریزی توسعه بوده و بین سال‌های ۱۳۳۳ تا ۱۳۳۷ ریاست سازمان برنامه و بانک ملی را بر عهده داشته و نقشی کلیدی در شکل‌گیری نهادهای نوین اقتصادی ایفا کرده است.

محمود اعتمادزاده از برجسته‌ترین نویسندگان و مترجمان معاصر است و در عرصه ادبیات ایران با اسم م.ا. به‌آذین شناخته می‌شود و نامش با ترجمه آثار نویسندگانی همچون شکسپیر، بالزاک، رومن رولان و... پیوند خورده؛ به سبب تسلط چشمگیر او به زبان و ادبیات فرانسه، ترجمه‌هایش میان اهل ادب جایگاهی ممتاز دارد و او را به‌درستی می‌توان از چهره‌های مؤثر در فضای روشنفکری دهه‌های میانی قرن چهاردهم خورشیدی دانست.

محمد معین پژوهشگر برجسته، نویسنده و گردآورنده یکی از معتبرترین فرهنگ‌های لغت زبان فارسی است و فرهنگ فارسی معین، برجسته‌ترین میراث اوست که همچنان فرهنگ‌نامه‌ای جامع و مرجع در میان دانش‌پژوهان و زبان‌دوستان است.

جعفر خمامی‌زاده مورخ، مترجم، نویسنده، گیلان‌شناس و مترجم کتاب مشهور «ولایات دارالمرز ایران: گیلان» ، عضو هیئت‌مدیره انجمن آثار و مفاخر فرهنگی گیلان و عضو بنیاد فرهنگ گیلان بود و علاوه بر سخنرانی‌ها و مقالاتی متنوع و فراوان در مجامع فرهنگی و علمی، روزنامه‌ها و مجلات استان، تألیفات و ترجمه‌های فراوانی هم دارد.

کامیار کاشانچی، گردآورنده کتاب، در مقدمه کوتاهی که در مطلع آن منتشر شده، نوشته است: هویت تاریخی هر شهر، در وهله نخست برآیندی از کنش‌ها، تجارب و زیست‌جهان مردمانی است که در گذر زمان در آن زیسته و آن را شکل داده‌اند. شهر رشت به‌عنوان یکی از کانون‌های فرهنگی و اجتماعی ایران، در طول تاریخ خود میزبان و خاستگاه چهره‌های برجسته عرصه‌های ادبی، هنری، ورزشی و علمی بوده است؛ چهره‌هایی که در آثار مکتوب، گفت‌وگوها و روایت‌های شخصی‌شان همواره از شرایط فرهنگی و اجتماعی این شهر به‌عنوان بستری مؤثر در رشد فردی و حرفه‌ای خود یاد کرده‌اند. این کتاب دربردارنده گزیده‌ای از خاطرات و روایت‌های چهار شخصیت برجسته اهل رشت ـ ابوالحسن ابتهاج، محمود اعتمادزاده (م.ا. به‌آذین)، محمد معین و جعفر خمامی‌زاده ـ است که همگی از متولدان پیش از سال ۱۳۰۰ خورشیدی‌اند و هر یک با تکیه بر تجربه‌های شخصی و افق‌های فکری ویژه خود، بازنمایی‌ای دقیق و زنده از فضای فرهنگی و اجتماعی شهر رشت در روزگار خویش ارائه کرده‌اند.

در ادامه این مقدمه اضافه شده است: بر اساس روایت‌های این افراد، ویژگی‌هایی چون روحیه آزاداندیشی، تعامل مستمر با فرهنگ‌های متنوع و علاقه مردمان رشت به آموختن و پیشرفت از جمله عوامل بنیادینی بوده‌اند که مسیر توسعه فردی و جمعی در این شهر را هموار ساخته‌اند. مطالعه خاطرات این افراد فراتر از آشنایی با زندگی شخصی آن‌ها، به‌منزله منبعی ارزشمند در حوزه تاریخ شفاهی رشت تلقی می‌شود. این خاطرات نه‌تنها به فهم بهتر تحولات اجتماعی و فرهنگی شهر در ادوار مختلف کمک می‌کنند، بلکه امکان تحلیل زمینه‌های تاریخی تأثیرگذار بر شکل‌گیری هویت شهری را نیز فراهم می‌سازند. بر همین اساس، هدف این مجموعه گردآوری بخشی از خاطرات چهره‌های شناخته‌شده رشت است؛ تلاشی در راستای مستندسازی و بازخوانی بخشی از حافظه جمعی شهر که می‌تواند برای پژوهشگران، علاقه‌مندان مطالعات شهری و دوستداران فرهنگ رشت سودمند و الهام‌بخش باشد. شایان ذکر است که عنوان این کتاب برگرفته از سخنی از آیدین آغداشلو است؛ هنرمند برجسته معاصر که در گفت‌وگویی درباره کودکی خود در رشت چنین اظهار داشته: من در سن هشتادسالگی همچنان شب‌ها خواب شیرین رشت را می‌بینم. از همین رو، این نام برای این کتاب برگزیده شد؛ عنوانی که ناظر بر تأثیر ماندگار خاطرات این شهر در ذهن و ضمیر افرادی است که روزگاری در آن زیسته‌اند و این تأثیر، گاه تا پایان عمر با ایشان باقی می‌ماند. این کتاب نقطه آغازی است برای ثبت و روایت خاطرات ارزشمند مردمانی که رشت را زیسته و ساخته‌اند.

سینا طارمی، مدیر انتشارات دوبون، در گفت‌وگو با ایبنا با اشاره به انتشار کتاب «همچنان خواب رشت را می‌بینم» گفت: راتانی عنوان مجموعه‌ای از کتاب‌های نشر دوبون با موضوع تاریخ، فرهنگ و هویت گیلان است که با هدف معرفی و ثبت بخشی از داشته‌های تاریخی و فرهنگی این منطقه منتشر می‌شود.

وی با بیان اینکه کتاب «همچنان خواب رشت را می‌بینم» در چهار جلد تدوین شده، افزود: جلد نخست این کتاب منتشر شده و جلد دوم نیز در دست چاپ است؛ همچنین گردآوری و آماده‌سازی سایر مجلدات این مجموعه در حال انجام است و در ادامه، جلدهای بعدی نیز منتشر خواهند شد.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.

پربازدیدترین

تازه‌ها

پربازدیدها