به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) در شیراز، نشست «سطر و سکانس» با محوریت نمایش و گفت‌وگوی فیلم سینمایی The Reading Room، سه‌شنبه شب، با حضور آزاده نظربلند؛ دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، جمعی از مدیران نهاد، بیژن کیا؛ منتقد و صاحب‌نظر حوزه سینما و کتابداران و دانشجویان، در پردیس سینمایی نگین شیراز برگزار شد.

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، در این نشست با اشاره به ظرفیت کتابخانه‌های عمومی به‌عنوان یک زیرساخت اجتماعی گفت: کتابخانه می‌تواند فضایی اجتماع‌محور باشد که گروه‌های مختلف سنی، علایق گوناگون و نیازهای متنوع جامعه را پوشش دهد.

وی با تأکید بر اهمیت حضور و تعامل انسان‌ها در فضای کتابخانه افزود: در مدل کتابخانه و حتی در تصویری که در فیلم ارائه می‌شود، نوع حضور و تعامل افراد می‌تواند در جذب یا دفع مراجعه‌کنندگان مؤثر باشد و حضور افراد در کتابخانه از ساختار حاکم بر آن اهمیت زیادی دارد.

نظربلند تعاملات انسانی را از مؤلفه‌های مهم در شکل‌گیری الگوی مناسب فعالیت کتابخانه دانست و اظهار کرد: برای اینکه گردش کار در یک مکان به الگویی مناسب برسد، تعاملات انسانی اهمیت زیادی دارد و کتابخانه باید بتواند زمینه شکل‌گیری و تقویت این تعاملات را فراهم کند.

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور همچنین با اشاره به اهمیت گروه سنی نوجوان، از انجام یک پژوهش میدانی درباره نوجوانان در بافت‌های مختلف اجتماعی خبر داد و گفت: نتایج این پژوهش به‌زودی ارائه خواهد شد.

وی افزود: بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد نوجوانان زمانی بیشتر به کتاب و کتابخانه مراجعه می‌کنند که در محیط خانواده با کتاب و کتابخانه آشنا شده باشند؛ بنابراین آشنایی نوجوان با کتاب و کتابخانه در محیط خانواده می‌تواند در پذیرش و ارتباط او با این فضا مؤثر باشد.

کتابخانه را یک موقعیت منحصر به فرد ببینیم

نظربلند با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت کتابخانه‌ها در جامعه گفت: باید وجود کتابخانه را یک موقعیت منحصر به فرد ببینیم؛ چراکه کتابخانه در متن جامعه قرار دارد و می‌تواند بر زندگی افراد تأثیر بگذارد و زمینه انجام فعالیت‌های فرهنگی متفاوتی را فراهم کند.

وی همچنین از تدوین و ابلاغ طرح «کتابخانه برای همه» خبر داد و گفت: این طرح در حال تدوین و ابلاغ به کتابخانه‌های عمومی استان‌ها و سراسر کشور است.

در ادامه این نشست، بیژن کیا؛ منتقد و صاحب‌نظر حوزه سینما، در تحلیل فیلم The Reading Room، این اثر را دارای تکنیک ساده و فضایی نزدیک به واقعیت دانست و به ویژگی‌های تدوین و ساختار آن اشاره کرد.

کیا در ادامه با تأکید بر ضرورت شناخت جامعه پیرامون کتابخانه گفت: نخستین گام برای فعالیت مؤثر کتابخانه، شناخت نیازهای محله، نیازسنجی و توجه به علاقه‌مندی‌های افراد جامعه پیرامون کتابخانه است.

نگاه کتابخانه به محیط انسانی و فیزیکی باز باشد

وی افزود: باید نگاه کتابخانه نسبت به محیط انسانی و فیزیکی اطراف خود باز باشد و با شناخت دقیق جامعه، زمینه ایجاد علاقه و شکل‌گیری گروه‌های مختلف در کتابخانه فراهم شود.

این منتقد حوزه سینما، تهیه فهرستی از نیازها و علاقه‌مندی‌های مشترک را مرحله بعدی عنوان کرد و گفت: پس از شناسایی نیازها باید گروه‌هایی بر اساس نیازهای مشترک شکل بگیرند و افراد برای رفع نیازهای خود بتوانند به کتابخانه مراجعه کنند. همچنین باید متناسب با ظرفیت‌های موجود، فضاهای اختصاصی برای فعالیت گروه‌های مختلف در کتابخانه ایجاد شود.

کیا در ادامه بر ضرورت ایجاد فضای کنشگری برای گروه‌ها تأکید کرد و افزود: برای گروه‌های دارای علایق و نیازهای مشترک باید فضای کنشگری ایجاد شود تا کنشگران فرهنگی و اجتماعی در کنار یکدیگر قرار گیرند و این تعامل در نهایت به هم‌افزایی میان آنها منجر شود.

وی این روند را حرکتی از «علاقه به نیاز و از نیاز به رفع نیاز» توصیف کرد و گفت: کتابخانه‌های به‌روز در کشورهای مختلف تنها به ارائه خدمات کتاب و مطالعه محدود نمی‌شوند، بلکه در تلاش هستند به نیازهای اجتماعی جامعه نیز پاسخ دهند.

این منتقد حوزه سینما با تشریح مسیر پیشنهادی خود برای تحول در نقش اجتماعی کتابخانه‌ها، این فرایند را شامل سه مرحله دانست و گفت: «تشکیل، تشکل، تحول» می‌تواند به‌عنوان نقطه آغاز این مسیر، زمینه شناسایی ظرفیت‌ها، شکل‌گیری گروه‌های مشترک و حرکت کتابخانه به سمت ایفای نقش فعال‌تر در جامعه را فراهم کند.

گفت‌وگوی کتابداران و دانشجویان درباره فیلم و چالش‌های کتابخانه

در بخش دیگری از این برنامه، کتابداران و دانشجویان حاضر در نشست نیز به بیان دیدگاه‌ها و نظرات خود درباره فیلم The Reading Room پرداختند و ضمن بررسی موضوعات و چالش‌های مطرح‌شده در فیلم، مسائل و چالش‌های موجود در حوزه کتابخانه را مورد بحث و گفت‌وگو قرار دادند.

حاضران همچنین با الهام از موضوعات مطرح‌شده در فیلم، راهکارهایی برای مواجهه با چالش‌های موجود و تقویت نقش کتابخانه در جامعه ارائه کردند و درباره ظرفیت‌های کتابخانه برای پاسخ‌گویی به نیازهای فرهنگی و اجتماعی مخاطبان به تبادل نظر پرداختند.