سرویس فرهنگ و نشر خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، حسین مسرّت، نویسنده و پژوهشگر: همگان استاد سیّدفرید قاسمی، پژوهشگر نامدار کنونی را با انبوه کتابها و گفتارهای وی در حوزۀ پژوهشهای تاریخ و تحلیل و تفسیر و خاطرات مطبوعات ایران میشناسد که گزارش و توصیف آن، خود کتابی دراز دامن خواهد شد. از سویی دوستی و همگامی او با ایرانشناس و کتابشناس نامدار، استاد ایرج افشار (۱۳۰۴- ۱۳۸۹ خ) باعث شده که بهترین و مستندترین کتابها و گفتارها دربارۀ آن استاد فرزانه نیز با خامۀ وی نگارش یابد و نگارنده نیز در این باب، گفتاری را به جشن نامۀ ایشان پیش کش کند. همچنین دورۀ درخشان و تأثیرگذار وی در نشر کتاب هفته (از خرداد ۱۳۸۰تا شهریور ۱۳۸۴) از یاد رفتنی نیست.
ولی بیشترینۀ پژوهشگران ایران از تلاش ها و کوشش های استاد قاسمی در حوزۀ لرستان ، زادگاه این بزرگمرد غافل اند که پس از زنده یاد استاد حمید ایزدپناه (۱۳۱۱ – ۱۳۹۴ خ) مدرّس، نویسنده، شاعر و پژوهشگر تاریخ و موسیقی لرستان ، او بود که در این راه گام نهاد و چراغ گسترۀ لرستان پژوهی را روشن نگه داشت. استاد قاسمی با چاپ گفتارهای در ارزنده در بارۀ لرستان در نشریاتی مانند: :جهان کتاب، شقایق، صنعت چاپ، یافته و غیره دین خود را به سرزمین مادری خویش ادا کرد.
نیز مدیر و سردبیری و چاپ نشریۀ شقایق (نشریۀ لرستانشناسی) (از س۱: ش۱، بهار ۱۳۷۶) راه را برای پژوهشگران این حوزه هموار کرد. بی گمان اگر استانهای ایران چند پژوهشگر توانا و کارآ مانند: سید محمّدعلی گلاب زاده در حوزۀ کرمان پژوهی، حمید محمّدی در حوزۀ خوانسار پژوهی، محمّد باقری در حوزۀ طبس پژوهی، محمّدتقی پوراحمد (جکتاجی) در حوزۀ گیلانپژوهی، حسین صمدی در حوزۀ مازندران پژوهی ، عبدالرفیع حقیقت در حوزۀ سمنان پژوهی، مهدی نورمحمّدی در حوزۀ قزوینپژوهی، ایرج افشار سیستانی در حوزۀ سیستانپژوهی و سید فرید قاسمی در لرستانپژوهی داشت، نوید آیندهای درخشان را برای تدوین تاریخ جامع ایران را می داد. خوشبختانه اکنون پژوهشگران و استادانی چون: علیمحمّد ساکی، سیامک سرلک، محمّد سهرابی و ایرج کاظمی، ساسان والیزاده و دیگران به پژوهش هایی دربارۀ لرستان، این سرزمین کهن ایرانی ادامه می دهند و آثاری خوب و ارزشمندی را هم به چاپ رساندهاند.
در اینجا تنها به نام آثار استاد قاسمی در گسترۀ لرستانپژوهی پرداخته میشود:
اسناد خرّمآباد: عریضهها، انتخابات، گوناگون، تدوین : فرید قاسمی، تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی (اسناد بهارستان؛ ۱۴) ، ۱۳۹۰، وزیری، ۹۹۸ ص، نمونه.
پیرامون لرستان : 53 نوشتار و گفتار دیار پژوهی ، خرم آباد: انتشارات کلدر، ۱۴۰۵، ۲۵۶ ص، مصور، عکس.
پیشینۀ ارتباطات و تاریخ مطبوعات خرّمآباد، خرّمآباد :سیفا، 1387، وزیری، 1103 ص،مصوّر، نمونه، عکس.
تاریخ خرّم آباد، خرّمآباد: افلاک، ۱۳۷۵، ۱۴۲ ص، مصوّر.(جغرافیای تاریخی/ سرگذشتنامه)
خاطرات من از خرّمآباد قدیم : ماشااللّه محمّدی؛ به کوشش و با مقدّمه: فرید قاسمی، خرّمآباد: افلاک، ۱۳۷۹، 96 ص.مصوّر.
خاطرههای فلکالافلاک، تهران: مؤسّسۀ فرهنگی - هنری جهان کتاب (برگی از تاریخ؛ ۱۰)، ۱۳۹۹، رقعی، ۱۵۰ص، مصوّر.
خرّمآباد شناسی، خرّمآباد: افلاک (مجموعۀ تاریخ شفاهی خرّمآباد۱)، 1379- ۱۳۷۸، 4 ج،وزیری، مصوّر، عکس.
دانشنامک خرّم آباد ، تهران: مؤلف (مجموعۀ خرّمآباد شناخت؛ ۲)، ۱۳۹۴، وزیری، ۸۵۸ ص.
سرگذشت خرّم آباد: اقلیم، پیشینه، آثار، سیاست، اجتماع، اقتصاد، فرهنگ و هنر، آداب، مذهب، آموزش، ورزش، تهران: مؤلف (مجموعۀ خرّمآباد شناخت؛ 1)، ۱۳۹۴، وزیری، 1380ص.
کتابشناسی توضیحی لرستان، خرّم آباد: ادارۀ کلّ فرهنگ و ارشاد اسلامی لرستان، 1372، 288ص.
کتاب لرستان: (مجموعه مقالات)، به کوشش: فرید قاسمی، تهران: حروفیه، ۱۳۷۸، 122ص، ج 1،مصوّر، نمونه. عنوان دیگر: کتاب لرستان (مجموعه مقالات و پژوهش های لرستانشناسی).
لرستاننامه، به کوشش: فرید قاسمی، خرّمآباد: پیغام (مجموعه لرستانشناسی؛ ۱)، ۱۳۷۵، 288ص، ، جدول.
مطبوعات لرستان، تهران : کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، مدیریت فناوری اطلاعات، 1390،[لوح ویدئویی دیجیتال رایانه ای]، رنگی، (لوح حاضر در بردارنده ۷ عنوان از مطبوعات استان لرستان شامل صدای لرستان، زبان لرستان، فروغ لرستان، طلیعه لرستان، ندای فرهنگ خرمآباد، لرستان جوان، ندای گلشن)
مِفرغ لرستان : تاریخچه، ویژگی ها، نمودها و نمونه ها، به کوشش: فرید قاسمی ؛ ویراستار: علی محمّد روح بخشان، خرّم آباد: پیغام (مجموعه لرستان شناسی؛ ۲)،۱۳۷۵،وزیری،مصوّر،نقشه، ج1.
***
در پایان این گفتار جای آن است که از بزرگواریهای او در حقّ این کمترین هم یادی بشود. در آغازین سالهای قلمزنی نگارنده همچون نگاهی که او به دیگر نوپژوهان در سراسر ایران داشت، چند کتاب و گفتار بنده مانند دیوان فرّخی یزدی و غیره نقد و بررسی شد و سپس در زمان مدیریت آقای مجید غلامی جلیسه در خانۀ کتاب ایران ( ۱۳۹۳ تا اسفند ۱۳۹۶)، با سفارش وی، شش کتاب در سلسلۀ مشاهیر نشر کتاب و کتابشناسی و وقف کتاب، نشر خانۀ کتاب ایران به اینجانب سپرده و چاپ شد و باز با بزرگواری تمام، یادداشت ارجمندی بر کتاب «کاریز فرهنگ» نگاشت و مرا شرمندۀ لطف خود کرد.
۱- ایرانشناس مجلّه نگار: زندگی و کارنامۀ مطبوعاتی ایرج افشار، تهران: امرود، خانۀ فرهنگ گویا٬ ۱۳۸۹، وزیری، ۱۲۰۰ص، مصوّر.
۲- کتاب ورز اطلاع رسان: برگی از شناختنامۀ ایرج افشار، تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، ۱۳۹۰، وزیری، ۲۶۸ ص، مصوّر.
۳- ایرج افشار ، تهران : مؤسّسۀ خانۀ کتاب و ادبیّات ایران (مشاهیر کتابشناسی معاصر ایران؛ ج ۱۷، خانۀ کتاب؛ ۴۳۶)، ۱۳۹۳، پالتویی، ۴۸ ص.
۴- «افشارپژوهی های سید فرید قاسمی» در ارجنامه و فریدشناخت: سپاس اهل قلم برای ۵۰ سال خدمات فرهنگی سید فرید قاسمی، به کوشش: ساسان والی زاده و همکاران، تهران: فیار، ۱۴۰۵: ۱۲۳-۱۲۷.
۵ - سیدفرید قاسمی :«کتاب کاو پژوهنده» در کتاب: کاریز فرهنگ، جشننامۀ استاد حسین مسرّت، به کوشش: فرزانۀ غلامرضایی، زهرا دهقان دهنوی، یزد: اندیشمندان یزد،۱۳۹۸: ۱۵۰-۱۵۱.
نظر شما