سرویس استانهای خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) – شنو نوری: دهمین نمایشگاه بینالمللی کتاب کردستان در حالی میزبان مردم استان شده است که این رویداد فرهنگی تنها به عرضه و فروش کتاب محدود نمانده و تلاش دارد با مجموعهای از برنامههای فرهنگی، ادبی، هنری و آموزشی، کتاب را به یکی از محورهای اصلی زیست فرهنگی مردم کردستان تبدیل کند؛ رویدادی که از ۱۶ تا ۲۲ شهریورماه برگزار میشود و قرار است طی یک هفته، مجموعهای متنوع از کتابها، ناشران، نویسندگان و برنامههای فرهنگی را در کنار یکدیگر قرار دهد.
آنچه این دوره از نمایشگاه را از یک بازار صرفاً عرضه کتاب متمایز میکند، گستردگی برنامهها و تلاش برای ایجاد فضایی است که مخاطب در آن تنها برای خرید کتاب حضور پیدا نکند، بلکه با بخشی از جریان فرهنگی و ادبی استان و کشور نیز همراه شود.
بر اساس برنامهریزی انجامشده، حدود ۳۰۰ ناشر در این دوره از نمایشگاه حضور دارند و بیش از ۲۱ هزار عنوان کتاب در معرض دید علاقهمندان قرار میگیرد. حجم کتابهای ارائهشده نیز حدود ۹۰ هزار جلد اعلام شده است؛ آماری که نشان میدهد نمایشگاه میتواند فرصت مناسبی برای دسترسی مخاطبان کردستان به طیف متنوعی از آثار منتشرشده در حوزههای مختلف باشد.
در کنار ناشران داخلی، حضور ناشران و فعالان حوزه نشر از اقلیم کردستان عراق نیز یکی از بخشهای قابل توجه این دوره است. این حضور میتواند زمینهای برای ارتباط بیشتر میان جریان نشر در دو سوی مرز و معرفی ظرفیتهای فرهنگی و ادبی کردستان به مخاطبان باشد.
نمایشگاه؛ فراتر از خرید و فروش کتاب
یکی از ویژگیهای قابل توجه دهمین نمایشگاه بینالمللی کتاب کردستان، پیشبینی برنامههای جانبی متعدد در کنار بخش فروش و عرضه کتاب است. نشستهای علمی و تخصصی، رونمایی از کتاب، کارگاههای آموزشی و برنامههای فرهنگی و هنری، بخشی از برنامههایی هستند که برای این دوره در نظر گرفته شدهاند.
برگزاری کارگاههایی با موضوعاتی همچون قصهگویی و هوش مصنوعی نیز نشان میدهد که برگزارکنندگان تلاش کردهاند برنامههای نمایشگاه را با نیازها و دغدغههای امروز مخاطبان پیوند بزنند؛ از یک سو توجه به شیوههای سنتی و مؤثر انتقال مفاهیم فرهنگی برای کودکان و از سوی دیگر پرداختن به فناوریهای نوین و تأثیر آن بر آینده فرهنگ، آموزش و تولید محتوا.
بخش کودک نیز در این میان جایگاه ویژهای دارد. توجه به کودکان و نوجوانان به عنوان یکی از مهمترین گروههای مخاطب کتاب، میتواند نمایشگاه را از یک رویداد مقطعی به فرصتی برای ایجاد تجربهای ماندگار از کتاب و کتابخوانی در ذهن نسل جدید تبدیل کند.
شهرستانها سهم خود را از نمایشگاه میگیرند
از دیگر بخشهای قابل توجه این دوره، توجه به ظرفیتهای فرهنگی شهرستانهای استان است. پیشبینی «روز فرهنگ شهرستان» فرصتی فراهم میکند تا توانمندیهای فرهنگی و ادبی شهرستانهای کردستان در یک رویداد استانی و بینالمللی بیشتر دیده شود.
کردستان تنها سنندج نیست و بخش مهمی از ظرفیت فرهنگی استان در شهرها و مناطق مختلف آن شکل گرفته است؛ از نویسندگان و شاعران گرفته تا فعالان فرهنگی، هنری، کتابخانهها، مراکز فرهنگی و گروههای مردمی. اختصاص بخشی از برنامه نمایشگاه به معرفی این ظرفیتها میتواند به شکلگیری تصویری کاملتر از زیست فرهنگی استان کمک کند.
در واقع، نمایشگاه کتاب زمانی میتواند به یک رویداد اثرگذار تبدیل شود که مخاطب احساس کند این رویداد متعلق به همه استان است. حضور شهرستانها و معرفی فعالیتهای فرهنگی آنها میتواند همین پیوند را تقویت کند.
۲۱ غرفه جانبی برای تجربهای متفاوت
در کنار غرفههای ناشران، ۲۱ غرفه جانبی نیز برای نمایشگاه پیشبینی شده است. این غرفهها قرار است بخشی از فعالیتها و برنامههای فرهنگی، هنری و مرتبط با کتاب را پوشش دهند و فضای نمایشگاه را از شکل معمول یک فروشگاه بزرگ کتاب فاصله دهند.
وجود این بخشها، در کنار نشستها، رونماییها و کارگاهها، میتواند نمایشگاه را به محلی برای دیدار مخاطبان با نویسندگان، آشنایی با جریانهای تازه نشر و تجربه فعالیتهای فرهنگی تبدیل کند.
از سوی دیگر، در نظر گرفتن تخفیف ۳۰ درصدی برای خرید کتاب، زمینه را برای دسترسی بیشتر خانوادهها و علاقهمندان به کتاب فراهم میکند؛ موضوعی که در شرایط اقتصادی امروز میتواند در افزایش استقبال عمومی از نمایشگاه نقش مهمی داشته باشد.
پیوند کتاب با هویت فرهنگی کردستان
برگزاری نمایشگاه بینالمللی کتاب در کردستان، صرفاً یک رویداد اقتصادی در حوزه نشر نیست؛ این نمایشگاه فرصتی برای بازنمایی بخشی از هویت فرهنگی استان نیز به شمار میرود.
کردستان از ظرفیت قابل توجهی در حوزه شعر، ادبیات، موسیقی، فرهنگ شفاهی و ادبیات کردی برخوردار است و حضور ناشران، نویسندگان و فعالان فرهنگی میتواند زمینهای برای دیدهشدن این ظرفیتها در سطح گستردهتر فراهم کند.
از این منظر، حضور ناشران اقلیم کردستان عراق و توجه به کتابها و آثار مرتبط با فرهنگ و ادبیات کردی، میتواند یکی از نقاط قوت نمایشگاه باشد؛ چرا که کتاب در اینجا تنها یک محصول فرهنگی نیست، بلکه ابزاری برای گفتوگو، انتقال تجربه و پیوند میان نسلها و جوامع فرهنگی است.
نمایشگاهی برای ساختن یک روایت فرهنگی
نمایشگاه کتاب زمانی موفق خواهد بود که پس از پایان آن، چیزی بیشتر از آمار فروش و تعداد بازدیدکنندگان باقی بماند. اگر کودکی با نخستین کتابی که در نمایشگاه انتخاب کرده به خانه برگردد، اگر نوجوانی در یک کارگاه با نویسندهای آشنا شود، اگر خانوادهای خرید کتاب را به بخشی از برنامه هفتگی خود تبدیل کند و اگر یک نویسنده شهرستانی فرصت معرفی اثرش را پیدا کند، نمایشگاه توانسته است از سطح یک رویداد چندروزه فراتر برود.
دهمین نمایشگاه بینالمللی کتاب کردستان با حضور حدود ۳۰۰ ناشر، ارائه بیش از ۲۱ هزار عنوان و ۹۰ هزار جلد کتاب، حضور ناشران اقلیم کردستان عراق، برنامههای فرهنگی و هنری، نشستهای تخصصی، رونمایی کتاب، کارگاههای آموزشی، بخش کودک، برنامه روز فرهنگ شهرستانها و تخفیف ۳۰ درصدی، تلاش دارد چنین تصویری را از یک رویداد فرهنگی جامع ارائه دهد.
اکنون سنندج در آستانه یک هفته کتابی قرار دارد؛ هفتهای که قرار است در آن کتاب از قفسهها بیرون بیاید و در میان گفتوگوهای مردم، برنامههای فرهنگی، تجربه کودکان و نوجوانان و فعالیتهای نویسندگان و ناشران جریان پیدا کند.
شاید مهمترین دستاورد یک نمایشگاه کتاب نیز همین باشد؛ اینکه پس از خاموش شدن چراغ غرفهها، چراغ کتابخوانی در خانهها و ذهن مخاطبان روشن بماند.
نظر شما