سرویس استان‌های خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) - محتشم مومنی (سامان) نویسنده و شاعر و پژوهشگر ادبی: یادمان باشد اول آبان روز بزرگداشت بیهقی است و تاریخ بیهقی کتابی است گران‌سنگ و نامدار در تاریخ عصر غزنوی و قرن چهارم و پنجم هجری، تألیف ابوالفضل محمدبن حسین بیهقی مورّخ نامی و صاحب سبک قرن پنجم هجری قمری.
متن فاخر همراه با حکایات و داستان‌های فراوان و شاهد مثال‌های بسیار از اشعار فارسی و عربی، آیات و امثله، تاریخ بیهقی را به کتابی ارجمند و مستطاب و البته بسیار خواندنی تبدیل کرده که علاوه بر یادآوری وقایع تاریخی سده‌های پیشین، به‌راستی به خواننده خود درس زندگی و آداب نکوزیستن می‌دهد.
تاریخ بیهقی تنها روایتگر تاریخ نیست بلکه کتاب زندگی به معنای کامل است. با مطالعه دقیق این کتاب در می‌یابیم که این صحیفه مستطاب به بیان و تشریح اصول زندگی اخلاقی و پرهیز از آنچه موجبات تیره‌بختی آدمی را فراهم می‌آورند، می‌پردازد که به عنوان نمونه می‌توان به اشارات متعدد بیهقی به استبداد رأیی اشاره کرد که سلطان مسعود غزنوی داشت و آثار زیانبار آن دامنگیر مُلک و ملّت بود و بیهقی بارها از زبان اطرافیان او به این مطلب اشاره می‌کند و نمونه‌هایی از نتایج جبران ناپذیر این خوی و خصلت شیطانی را در رفتار و گفتار سلطان مسعود نشان می‌دهد که می‌تواند عبرتی باشد برای تمامی مستبدّان در طول تاریخ.
بیهقی که خود از دبیران دربار غزنویان بوده است اولاً با احاطه‌ای که به متون ادبی و دینی آن روزگار داشته و ثانیاً به دلیل حضور در متن وقایع و رویدادها و دربار غزنوی و ثالثاً با دانش کم‌نظیر خود در امر کتابت و اصول نامه‌نگاری کتابی از خود به یادگار گذارده است که دارای اسلوبی منحصر به‌فرد بوده و پس از خود تاکنون بی‌مثل و همتا باقی مانده و از این پس نیز خواهد ماند.
تاریخ بیهقی را (که مع الاسف بخش اعظم آن در دسترس ما نیست و تنها شش مجلّد آن از گزند روزگار در امان مانده است) به‌واقع باید یکی از منابع اصلی تحقیق و پژوهش درباره ایران عصر غزنوی دانست که هیچ پژوهشگری از آن بی‌نیاز نیست و البته نه تنها پژوهشگران بلکه تمامی کسانی که با کتاب و مطالعه سروکار دارند باید حداقل برای یکبار هم که شده این متن گران‌سنگ را بخوانند.
نظر شما