سرویس استانهای خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا): کتاب عشق در محاصره، نوشته مهدی مردانی، منظومهای روایی بهصورت یک شعر بلند پیوسته است که از لحظه رسیدن خبر حمله سپاه کفر تا گشوده شدن دوباره درهای مهربانی در مدینه را دنبال میکند. در این اثر، روایت تاریخی در قالب تصویرهای شاعرانه، گفتوگوها و صحنههای پرتنش نبرد بازآفرینی شده است و چهرههایی چون حضرت رسول (ص)، سلمان و حضرت علی (ع) در مرکز ماجرا قرار گرفتهاند.
در کتاب عشق در محاصره، هر بخش کوتاه صحنهای از این رخداد را نشان میدهد: از کوبیده شدن سُم اسبها بر شنزار و لرزیدن قلب شهر تا حیرت ابوسفیان از خندق و رجزخوانی عمر بن عبدود. شاعر در این کتاب با استفاده از تصویرهایی مانند چشم شیر، کرکس، طوفان و ذوالفقار، نبرد حق و باطل را بهصورت رویارویی دو جهان متفاوت نشان داده است.
مهدی مردانی، شاعر و نویسنده کودک، در گفتوگو با خبرنگار ایبنا درباره انگیزهاش از نگارش منظومهای درباره جنگ خندق گفت: یکی از موارد جذاب جنگ خندق برایم بُعد حماسی نقش امیرالمؤمنین بود و جذابیتی که این موضوع برای مخاطب، بهویژه نوجوانان دارد. در حوزه ادبیات دینی آثار مختلفی نوشتهام، اما بُعد حماسه شاید مغفولترین بُعد در کارهای خودم بوده است. برایم جذاب بود که یکبار هم از زاویه حماسه و پهلوانی و آن مرام و مسلک امیرالمؤمنین به این ماجرا نگاه کنم؛ به نقش ایشان در حفظ اسلام در آن برهه حساس که واقعاً همهچیز به ضربت شمشیرش بستگی داشت.
این نویسنده در ادامه درباره نسبت میان وفاداری به تاریخ و آزادی ادبی افزود: طبیعی است وقتی بخواهید کاری تاریخی بنویسید، با مستنداتی مدون و محدود روبهرو هستید و ناچارید امانتدار بمانید و خط روایی مشخصی را دنبال کنید که مخاطب هم از پیش با آن آشناست. این همانجایی است که کار سخت میشود، اما همانجا هم ذوق هنری و زاویه دید تازه نویسنده معنا پیدا میکند. هنر این است که بتوانی روایتی از پیش لو رفته را طوری بازگو کنی که مخاطب باز هم با لذت بنشیند و بخواند.
وی تأکید کرد: برای نگارش «عشق در محاصره» با اهل فن و برخی از علمای حوزه علمیه مشورت کرده و تواریخ را برای فهم دقیقتر جزئیات جنگ از نحوه کندن خندق تا طول محاصره و نوع نبرد مطالعه کردهام.
مردانی درباره دلیل انتخاب قالب منظومه برای این روایت گفت: در فرهنگ ما شعر جایگاه ویژهای دارد و منظومهسرایی سابقهای هزارساله دارد؛ بخش بزرگی از بهترین داستانهای ما، از شاهنامه گرفته تا منطقالطیر عطار، لیلی و مجنون، خسرو و شیرین و حکایتهای مثنوی، در قالب منظومه ماندگار شدهاند. حتی امروز هم وقتی تعزیه پخش میشود، بچههای ما با اشتیاق تماشا میکنند؛ تعزیه هم چیزی نیست جز یک روایت منظوم از یک اتفاق تاریخی. موسیقی و نظم میتواند به ماندگاری اثر در ذهن نوجوانان کمک کند، هرچند قضاوت نهایی را باید از خود مخاطبان جوان پرسید.
او درباره نام کتاب «عشق در محاصره» توضیح داد: این نام بیشباهت به روزگار ما هم نبود، در روزگاری که کشورمان زیر تحریم آمریکا در محاصره است. در آن برهه، مدینه شهری بود که پیامبر تازه از فضای سخت مکه به آن پناه برده بود و کمکم به آرامش میرسید. درست در همین لحظه، خبر میرسد که احزاب کفر برای حمله به هم پیوستهاند و مسلمانان با کندن خندق، شهر مدینه را مورد محاصره قرار میدهند؛ خندقی که مرز میان کفر و اسلام میشود. از همین منظر، عشق در محاصره را نامی مناسب برای آن روزگار و حتی روزگارهای بعد، دیدم.
این نویسنده و شاعر کودک در پاسخ به پرسش درباره ابعاد شخصیتی حضرت علی(ع) که بر آنها تأکید کرده، گفت: اشعار زیادی درباره حضرت علی(ع) سرودهام، از واقعه غدیر تا شهادت ایشان؛ اما در ماجرای خندق، بُعد حماسی و پهلوانی ایشان برایم بیش از همه جذاب بود. روایت است که در لحظه پا پس کشیدنها، وقتی جمعی در سکوتی سنگین نشسته بودند، جوانی به نام علیبنابیطالب (ع) از جا برخاست و اجازه خواست تا به میدان برود. همانجاست که نقش پررنگ امیرالمؤمنین آشکار میشود؛ همانجا که پیامبر فرمود خدایا شاهد باش، تمام ایمان در برابر تمام کفر ایستاده است. همین نقش بیبدیل و حماسی حضرت امیر بود که انگیزهای شد که تلاش کنم تا گوشهای از آن حماسه شکوهمند تاریخی را در این منظومه بازتاب دهم.
نظر شما