یونس قیصی‌زاده، مدیر مسئول هفته‌نامه نسیم جنوب بنویس که خورشید فقیه سابقه همکاری با با این نشریه را داشته، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در بوشهر گفت: فقیه قبل از انقلاب در کنار فعالیت‌های هنری، به فعالیت سیاس نیز پرداخت بطوریکه به همین دلیل بازداشت و مدتی را در زندان عادل آباد شیراز زندانی شد.

وی گفت: خورشید فقیه علاوه بر فعالیت سیاسی در قبل از انقلاب، از فعالان قدیمی عرصه فرهنگ و هنر بوشهر نیز به شمار می‌رفت. او در کنار حسین دهقانی، مسیح مالکی، محمدرضا بیات و جواد تلیان از چهره‌های مؤثر در شکل‌گیری سینمای آزاد بوشهر در حدود سال ۱۳۴۹ بود؛ جریانی که در گسترش فیلم‌سازی مستقل و فعالیت‌های سینمایی نسل جوان بوشهر نقش قابل توجهی داشت.

حضور مستمر در مطبوعات و نسیم جنوب

قیصی‌زاده ادامه داد: خورشید فقیه در دهه هفتاد از سیاست کناره گرفت و به فعالیت‌های فرهنگی و تاریخ‌پژوهی روی آورد. یکی از بخش‌های مهم زندگی فرهنگی فقیه، روزنامه‌نگاری بود. او با نشریات محلی بوشهر همکاری داشت و نوشته‌ها و دیدگاه‌هایش درباره تاریخ، فرهنگ، مسائل اجتماعی و میراث بوشهر در مطبوعات منتشر می‌شد.

مدیر مسئول هفته‌نامه نسیم جنوب بیان کرد: در این میان، همکاری او با هفته‌نامه «نسیم جنوب» جایگاه ویژه‌ای داشت. خورشید فقیه از روزنامه‌نگاران بوشهری بود که از بدو انتشار هفته‌نامه نسیم جنوب با این نشریه همکاری کرد و این همراهی را به‌صورت مستمر تا پایان عمر ادامه داد. نوشته‌ها، یادداشت‌ها و دیدگاه‌های تاریخی و فرهنگی او طی سالیان در نشریات بوشهر از جمله آئینه جنوب، نسیم جنوب، نصیر بوشهر، پیغام، پیام عسلویه و... منتشر می‌شد و حضور او بخشی از حافظه فرهنگی و مطبوعاتی این نشریه بود.

پژوهشگر تاریخ بوشهر و خلیج فارس

قیصی‌زاده افزود: یکی از مهم‌ترین حوزه‌های مطالعاتی خورشید فقیه، تاریخ بوشهر، بنادر جنوب و خلیج فارس بود. پژوهش‌های او درباره میرمهنا بندرریگی از شناخته‌شده‌ترین بخش‌های کارنامه‌اش است. کتاب او با عنوان «زوال دولت هلند در خلیج فارس با ظهور میرمهنای بندر ریگی» به بررسی مبارزات میرمهنا و حضور استعماری هلندی‌ها در خلیج فارس می‌پردازد.

وی ادامه داد: اهمیت این اثر تا آنجا بود که احمد اقتداری، پژوهشگر برجسته خلیج فارس، پس از مطالعه کتاب، از دقت فقیه در استفاده از منابع و به‌ویژه توجه او به اوضاع اجتماعی و سیاسی جنوب ایران در اواخر دوره صفویه و روزگار نادرشاه و کریم‌خان زند تمجید کرد. فقیه در فعالیت‌های علمی مرتبط با تاریخ خلیج فارس نیز حضور داشت؛ از جمله در برگزاری کنگره بین‌المللی سیراف در بوشهر در کنار پژوهشگرانی چون عبدالکریم مشایخی، حسن زنگنه و سیدقاسم یاحسینی مشارکت داشت.

قیصی‌زاده گفت: از دیگر آثار او «از ظلم‌آباد تا تلخی‌های آنچه گذشت» است؛ که نگاهی اجتماعی و انتقادی به روزگار طی شده دارد. دامنه علایق او صرفاً به تاریخ سیاسی محدود نبود؛ فرهنگ عامه، تحولات اجتماعی، تاریخ محلی و شیوه زندگی مردم جنوب نیز مورد توجه او قرار داشت. برای نمونه، در همایش «فرهنگ و تاریخ گناوه» درباره روحیه طنز مردم گناوه و نقش طنز در بیان اعتراض‌های اجتماعی سخن گفت.

وی عنوان کرد: فعالیت فرهنگی او در همه این سال‌ها ادامه داشت بطوریکه یکی از گردانندگان اصلی مراسم‌های فرهنگی بود که توسط جمعی از فرهنگ دوستان بوشهر در مناسبت‌های مختلف از جمله نکوداشت شخصیت‌های فرهنگی و ادبی و یا مراسم سوگ فرهیختگان بوشهر، برگزار می‌شد.

فقیه متولد سال ۱۳۲۵ در بوشهر بود.