به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب استراتژی کلان ایران: یک تاریخ سیاسی (Iran’s Grand Strategy: A Political History)، درباره سیاست خارجی جمهوری اسلامی تالیف ولی نصر ترجمه حامد کاظمزاده در انتشارات نگارستان اندیشه به چاپ رسید.
این اثر تلاشی است برای صورتبندی دوبارۀ فهم جهانی از رفتار سیاسی یکی از پیچیدهترین و مناقشهبرانگیزترین بازیگران قرن بیستویکم. این کتاب که در ماه مه ۲۰۲۵ از سوی انتشارات دانشگاه پرینستون منتشر شد، بهسرعت توجه محافل دانشگاهی و سیاستگذاری را به خود جلب کرد. در داخل ایران نیز دو ترجمه از آن منتشر شد که در میان آنها، ترجمۀ کامل اثر توسط انتشارات نگارستان اندیشه جایگاهی ویژه دارد. ولی نصر در این اثر مأموریتی دشوار بر عهده گرفته است: بیرون کشیدن سیاست خارجی ایران از سیاهچالۀ کلیشههای رسانهای غرب و نشاندن آن بر کرسی تحلیل تاریخی، راهبردی و نهادی. او استدلال میکند که رفتار سیاست خارجی جمهوری اسلامی نه محصول جنون ایدئولوژیک، نه صرفاً نتیجۀ الهیات سیاسی شیعی، و نه فقط برآمده از ماجراجویی منطقهای است؛ بلکه حاصل منطقی، تاریخی است که ریشه در قرنها تنهایی تمدنی، دههها اضطراب امنیتی، تجربههای تلخ مداخلۀ خارجی، جنگ، تحریم و محاصرۀ استراتژیک دارد. از منظر نصر، جمهوری اسلامی را باید نه فقط بهعنوان یک نظام ایدئولوژیک، بلکه بهمثابه یک «دولت امنیت ملی» فهم کرد؛ دولتی که در آن، مسئلۀ بقا و استقلال بر بسیاری از وجوه سیاست، اقتصاد و جامعه سایه افکنده است.
فرضیه اصلی کتاب جسورانه و در عین حال روشنگر است: جمهوری اسلامی مدتهاست که از فاز صدور انقلاب به معنای کلاسیک آن عبور کرده و به یک دولت امنیت ملی تبدیل شده است. نصر معتقد است اسلام و تشیع همچنان زبان مشروعیت، هویت و بسیج سیاسی در ایران هستند، اما در بسیاری از تصمیمات کلان، نقش آنها بیشتر در خدمت اهدافی قرار گرفته که ماهیتی ملی، امنیتی و ژئوپولیتیک دارند. از دیدگاه نصر، ایران پس از انقلاب با پارادوکسی عمیق روبهرو شد: میل به استقلال حداکثری در جهانی که بر پایۀ وابستگی متقابل، اتحادهای امنیتی، بازار جهانی و نظم بینالمللی تحت رهبری آمریکا بنا شده است. این میل به استقلال، هنگامی که با تجربۀ جنگ ایران و عراق، تحریمهای طولانیمدت، تهدیدهای مکرر نظامی و حضور گستردۀ آمریکا در پیرامون ایران ترکیب شد، به شکلگیری نخبگانی انجامید که جهان را از دریچه تهدید وجودی مینگرند.
نظر شما